{"id":10082,"date":"2024-11-07T11:27:24","date_gmt":"2024-11-07T10:27:24","guid":{"rendered":"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/monumento\/santo-tomas-zaharra-ermitea-barbatxano\/"},"modified":"2025-01-27T13:31:40","modified_gmt":"2025-01-27T12:31:40","slug":"santo-tomas-zaharra-ermitea-barbatxano","status":"publish","type":"project","link":"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/monumentu\/santo-tomas-zaharra-ermitea-barbatxano\/","title":{"rendered":"SANTO TOMAS ZAHARRA ERMITA (Barbatxano)"},"content":{"rendered":"

[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.27.2″ _module_preset=”default” background_image=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/0-Santo-Tomas-Zaharra-Zeberio.jpg” custom_padding=”20vw||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”2_3,1_3″ _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”rgba(189,158,89,0.9)” custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|20px|20px||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”2_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.2″ _module_preset=”default” header_font=”||||||||” header_text_color=”#FFFFFF” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

SANTO TOMAS ZAHARRA ERMITA<\/strong><\/h1>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Nerbioi Garaia” use_icon=”on” font_icon=”||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/nerbioi-garaia\/” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][et_pb_blurb title=”Zeberio | Barbatxao auzoa” use_icon=”on” font_icon=”\||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.2″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/nerbioi-garaia\/zeberio\/” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px||true|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”1_3,1_3,1_3″ use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”#000000″ custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|||20px|20px” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_blurb title=”Laburpena (PDF)” use_icon=”on” font_icon=”i||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/Santo-Tomas-Zaharra-Ermita-Zeberio-EUS.pdf” link_option_url_new_window=”on” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_blurb title=”Barbatxao auzoa (48499)” use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/maps.app.goo.gl\/MZTRWgLASM3YGiMQ7″ link_option_url_new_window=”on” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_blurb title=”p.santotomas.zeberio@bizkeliza.org” use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”mailto:p.santotomas.zeberio@bizkeliza.org” link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_margin=”||||false|false” custom_padding=”||||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_2_font=”||on||||||” header_2_text_color=”#BD9E59″ hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n

ERAIKINA [1]<\/span><\/a><\/strong><\/h2>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”3_4,1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” width=”100%” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n

Oinplano<\/strong> [2]<\/a> angeluzuzeneko tenplua; zati bitan [3]<\/a>\u00a0[4]<\/a> banatutako nabea dauka, eta eleizpea oinaldean.<\/p>\n

Hormak<\/strong> [5]<\/a> harlangatx irregularrekoak dira; landuta dagoz ertzetan, baina harlandua izatera heldu barik. Harlandua erabili da, ordea, baoen markoetan. Perimetro osoan urteera txikiko zimendatze-banku bat dauka, baina leku batzuetan ez da ikusten, lurpean dagoalako. Agerian dago aparailu hori guztia, oinaldeko hormearen barrualdean izan ezik, azken hori zarpiatua dago-ta.<\/p>\n

Barruan, burualdean, erdi-puntuko horma-hobi bat dauka, tailu-lan bat hartzeko.<\/p>\n

Zoladurea<\/strong> hormigoi-karesnez egina da, izaera modernokoa.<\/p>\n

Barrualdeko euskarriak <\/strong>estalgiari eusten deutsien zutikoak dira.<\/p>\n

Estalgia<\/strong> gailur-egitura soila da, alboetako habe etxun bien gainean eusten jakona, eta besodun pilare pare batek eta erdiko tirante batek [6]<\/a> sendotuta. Guztia, aho-zirikaz osotutako mihiztatze bategaz eta zurezko larakoakaz. Orain gitxi barrituak dira lata eta teilak.<\/p>\n

Teilatua<\/strong> isuri bikoa da, eta hirugarren isurki bat dauka aurrean, eleizpearen zatian.<\/p>\n

Iparraldeko eta hegoaldeko hormetan egindako leihoburudun leiho bitatik <\/strong>sartzen da argia ermitan, eta leihoen tunelek zeihartasun apur bat ageri dabe [7]<\/a>.<\/p>\n

Oinaldean dago sarbide <\/strong>bakarra [8]<\/a>, bost dobela eta turuta-kanoi eskartzanoa daukazan erdi-puntuko arku baten azpian. Eskumaldean ohiko ur bedeinkatuaren ontzia [9]<\/a> dago, eta ontzi horrek kurutze hankadun bat dauka gainaldean grabauta eta deszentrauta.<\/p>\n

Oinaldean eleizpea<\/strong> dago. Hiru isuriko estalgia du, zurezko hiru zutikoren gainean zurkaiztuta [10]<\/a>, eta, horreek, barriz, banku jarraitudun harrizko hormatxu bat daukie altxagarri.<\/p>\n

 <\/p>\n

Santo Tomasen ermita hau landa-ermitea da, gure lurraldean ohikoa dan tipologia batekoa: nabe edo habearte angeluzuzen bat, eta eleizpea aurrealdean.<\/p>\n

Hasieran, Santo Tomas \u201cCantuariense<\/em>\u201d eritxon, \u201cCanterburyense<\/em>\u201d (hau da, Canterburykoa) berbatik eratorrita, eta, halanda ze, tenplu honen izena lotuta dago Thomas Becket santuagaz, 1170ean hil eben Canterburyko gotzainburuagaz. Zaharra<\/em> izengoitia erabilten da ha izentetako, haran honetako hasierako parrokia ha zalakoan, eta handik Olabarrietara aldatu zalakoan gero (gaur egungo parrokia Santo Tomas Apostoluaren omenezkoa bada be). Esaten danez, ermitea berregin gura izan ebenean, Mandoia menditik ekarri ebezan harriak, baina, gauero, Olabarrietako bizilagunek euren auzora eroaten ebezan, eta, azkenean, hantxe egin eben eraikin barria. Lekuldaketearen dateari jagokonez, 1190. urte inguruan izan zala dino Iturrizak1<\/sup>P\u00c9REZ URRAZA, 2009, 14. zk., 54. or.ITURRIZA y ZABALA, 1967, 1. libk., 344. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n

Gaur egungo eleizea ez da urte hatakoa. Sarrerako arkua XVI. mendekoa dala uste da, eta mende horren amaierakoak dira topau diran lehenengo erreferentzia idatziak, 1595ekoak, hain zuzen. Ondorengo dokumentazinoak obra txiki batzuen barri emoten deusku (teilabarritzeak, batez be), baina ez deusku lagundu haren biografia berreregiten2<\/sup>ALZOLA CAVIEDES, 1995, 179. or. AHEB-BEHA, Olabarrietako Santo Tomas Parrokia, Zeberio, Libro de cuentas e inventario de la ermita de Nuestra Se\u00f1ora de Zeberiogana<\/em> 1749-1841, sign. 1795\/001-00.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n

1977an barriztau eben ermitea3<\/sup>ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. libk., 453. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n

Inguruko bizilagunek dinoenez, Santo Tomas ermita honen inguruan hilerria egoan, eta Orozko haraneko bizilagunak be lurperatzen ziran hilerri horretan4<\/sup>Ibid<\/em>., 454. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n

[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. P\u00c9REZ URRAZA, 2009, 14. zk., 54. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.2″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

P\u00c9REZ URRAZA, Kepa. \u201cZeberio haraneko ermiten zehar ibilaldi historiko-didaktikoa\u201d. In Euskalingua. Bilbo: Mendebalde Kultura Alkartea, 2009, 14. zk., 43-62. or.<\/p>\n

[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, 1967, 1. libk., 344. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.2″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

ITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n

[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ALZOLA CAVIEDES, 1995, 179. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.2″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

ALZOLA CAVIEDES, Itziar. Zeberio. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1995. (Bizkaiko herrien monografiak bilduma).<\/p>\n

[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.2″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

AHEB-BEHA, Olabarrietako Santo Tomas Parrokia, Zeberio, Libro de cuentas e inventario de la ermita de Nuestra Se\u00f1ora de Zeberiogana<\/em> 1749-1841, sign. 1795\/001-00.<\/p>\n

[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”3. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. libk., 453. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.2″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

ARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbo: Bizkaiko Foru Aldundia \/ Labayru Institutua, 1987, lib. 3.<\/p>\n

[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.2″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

4. Ibid., 454. or.<\/em><\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″]