[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” background_image=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/0-San-Antolin-San-Antolin-Orozko.jpg” background_position=”top_center” custom_padding=”20vw||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”2_3,1_3″ _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”rgba(189,158,89,0.9)” custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|20px|20px||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”2_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” header_font=”||on||||||” header_text_color=”#FFFFFF” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Nerbioi Garaia” use_icon=”on” font_icon=”||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/nerbioi-garaia\/” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][et_pb_blurb title=”Orozko | Andra Mari auzoa” use_icon=”on” font_icon=”\||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/nerbioi-garaia\/orozko\/” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px||true|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”1_3,1_3,1_3″ use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”#000000″ custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|||20px|20px” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Laburpena (PDF)” use_icon=”on” font_icon=”i||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/San-Antolin-Sta-Maria-Ermita-EUS.pdf” link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Andra Mari auzoa, z\/g (48419)” use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/maps.app.goo.gl\/PvEj3bgBy1nW1Dve6″ link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”p.sanjuan.orozko@bizkeliza.org” use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”mailto:p.sanjuan.orozko@bizkeliza.org” link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_margin=”||||false|false” custom_padding=”||||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”3_4,1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_2_font=”||on||||||” header_2_text_color=”#BD9E59″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” width=”100%” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
Andra Mari auzoan dago, azkenaldian (1950ean amaitu zan bertako jarduera) emakumezkoen komentu lez, eta monjak erakundearen kudeatzaile ziralarik, funtzionatzen eban herriko ospitale-asilo zaharrari erantsita1<\/sup>ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib., 489. or. OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 84. or.<\/span><\/span><\/span><\/a>. Gaur egun barriro be martxan da, nagusien egoitza lez.<\/p>\n Ermita honek oinplano<\/strong> [2]<\/a> errektangularra dau, eta nabe bakarra, ia-ia bardinak diran multzo bitan banatuta; lehenengo multzoak burualdearena egiten dau [3]<\/a> eta gainerako zorutik harmaila bat gorago dago. Hegoaldean sakristia atxiki jakon -gaur egun kenduta dago-, eta oinaldean eleizpea dago. Bitxia da bere orientazinoa, ipar-mendebalde-hego-ekialdea, beharbada ospitalearen antolamendura egokitu behar izateagaitik.<\/p>\n Barrualdea [4]<\/a> zabala da, honako tenpluetan ohikoa dana baino gehiago.<\/p>\n Hormek<\/strong> [5]<\/a> hormarria bistan dabe eta sarbide, hutsarte eta izkinen inguruak harlanduzkoak dira.<\/p>\n Egurrezko zoladura <\/strong>barria dauka.<\/p>\n Barruko euskarriak<\/strong> [6]<\/a> apur bat atarata dagozan eta kapitel molduratu oso urtenak dabezan zutabeak dira; oinarrien angeluak ebakitako plakakaz osotzen dira [7]<\/a>.<\/p>\n Guzti horren gainean kokatzen dira gangak. Oinaldekoa ertzduna da, nerbioakaz, batzuk leunak eta besteak zorrotzak eta giltzarri zirkularraz apur bat zintzilikatuta dagoan landare-botoiarentzat. Lehenengo atala, ostera, esferaerdiko kupula da [8]<\/a> -irregular samarra-, petxinen gainean; Tanborra dentikuluakaz molduratzen da eta kupula bera hutsarteetan sartutako eta erdiko apaingarri bilibilean alkartutako nerbioez bereizitako zortzi ataletan banatzen da. Gangen oinarri diran arkuak eta parpain-arkua erdi-puntukoak dira, leunak, zabalak -burualdekoak erretaula hartzen dau azpian.<\/p>\n Estalki osoa zuriz zarpiatuta dago eta urre-koloreko nerbio eta giltzarriakaz.<\/p>\n Teilatuak<\/strong> [9]<\/a> hiru isurialde ditu eta hiru aldeko isurialdea burualdean.<\/p>\n Oinaldean dago tenpluan erabilten dan sarbide <\/strong>bakarra [10]<\/a>, dobela-formako eta alboetan harlandu luzez bereizitako ateburudun hutsune handia da.<\/p>\n Bigarren sarrera bat be izan zan [11]<\/a> ebanjelioaren aldean, jatorrian dobela-formako erdi-puntuko arkuan eta beranduago ateburuduna, oraindik barruan antzeman leiken tunel okertuaz. Gaur egun hormatuta dago.<\/p>\n Era berean, horma berean, beste hutsune bat dauka, ateburuduna, itxita, baina maila altuagoan, balkoi-formakoa; seguruenik hemendik entzungo eben meza komentuan bizi ziran monjek.<\/p>\n Parean, epistolaren aldean [12]<\/a>, beste hutsarte bat dago hormatuta: ateburu monolitikoa dau eta desagertutako sakristiarako sarbidea zan. Eta beste pasabide bat gorago, erantsitako beste gela batzuetarako sarbide izango zana.<\/p>\n Argia, <\/strong>sarbidearen gainean jarritako idi-begitik [13]<\/a>\u00a0eta epistola-fatxadaren goialdean eta barrurantz txaranbelduta dagozan burudun leiho bitik sartzen da.<\/p>\n Oinaldean, egurrezko korua<\/strong> dago [14]<\/a>, nabearen zabalera osoa hartzen dau eta pare bat metro luzatzen da ebanjelioaren hormatik, iparraldeko ereduak gogora dakartzan galeria erara. Sakonera gitxikoa, biribildutako barrotedun karelagaz bermatzen da. Atal bitan banatutako angelu-formako eskaileratik iritsi daiteke bertara.<\/p>\n Sarbideko fatxadan, kanpai-horma<\/strong> dago [15]<\/a>, multzo bakarra aleroi txikien artean, erdi-puntuko hutsuneagaz kanpaia hartzeko. Apaingarri lez, piramideak forja-kurutzeak dabezan bolentzat; alboetako bat galduta dago eta erdikoa kurutze-haize-orratz ikusgarria da.<\/p>\n Ermitak eleizpe <\/strong>altu bat be badau [16]<\/a>. Bere estalkia, hiru isurialdekoa eta tenpluarena baino beherago dago eta harrizko oinarria daben egurrezko lau zimendutan bermatzen da.<\/p>\n <\/p>\n Ermita hau eraikin aitagarria da ingurukoen artean, handia dalako eta egikera duina daualako. Bere antolamendua -nabearen zabalera eta altuera, kupula-, nabarmendu egiten da ermiten berariazko arkitekturan, oraintsu egindako barrikuntzek jatorrizko itxura neurri baten aldatu egin badabe be (batez be, erantsitako elementuei eta hainbat eraikuntzakazko loturei dagokienez).<\/p>\n Hormatutako erdi-puntuko sarbidea XVI. gizaldiaren lehenengo erdikoa izan daiteke eta ordurako tenplua eraikita izango zan. Halanda be, idatzitako lehenengo aitamen zehatza 1706koa da, hain zuzen be, honen ingurukoa: ospitale-arduradunek karguaz jabetzean egindako adierazpenean ermitako argiak biztuta eukitera konprometitu ziran2<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n Ospitaleko kontuak, sarritan, zehaztasun barik bada be, ermitan egindako lan txikiei buruzkoak dira3<\/sup>Ibid.<\/span><\/span><\/span>. Baina 1766an erortzeko zorian egoan eta berreraikitzea erabaki zan, ia-ia oinplano barria emonez. Manuel Arechavala Meneagaraiko auzotarrak (Ayala\/Aiara, Araba) egin eban diseinua eta Andres Otuna arduratu zan gauzatzeaz; honek arotzeriaren zati bat be egin eban Tomas Basabilbasoren laguntzagaz4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 240. or.<\/span><\/span><\/span>.\u00a0Lanengaitik 19.330 erreal eta 33 marabedi gehi diseinuaren 120 erreal ordaindu ziran. Tenplu barria egiteko aurretik egozan inguruko hainbat hormaz eta, zalantza barik, arkudun sarbideaz baliatuko ziran.<\/p>\n Ez dakigu orduan eraikina gangaz estali zan ala ez, baina, egia esan, leihoen gaineko aldea hartzen daben gaur egungo gangak, euren moldurak ikusita, beranduagokoak dira, beharbada XIX. gizaldikoak. Era berean, korua, kasu honetan, barroteak ikusita, XX. gizaldikoa dala esan daiteke.<\/p>\n 2010ean, eraikin osoa barriztatu egin eben.<\/a><\/a><\/p>\n [\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib., 489. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\n ARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Diputaci\u00f3n Foral de Bizkaia \/ Instituto Labayru, 1987, lib. 3.<\/p>\n [\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 84. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\n OJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Autorearen edizioa, 1997.<\/p>\n [\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n 2. AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/p>\n [\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n 3. Ibid<\/em>.<\/p>\n [\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 240. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\n CONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n [\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]
![[1]<\/span><\/a><\/strong><\/h2>\n[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” width=”100%” global_colors_info=”{}”]<\/p>\nAndra Mari auzoan dago, azkenaldian (1950ean amaitu zan bertako jarduera) emakumezkoen komentu lez, eta monjak erakundearen kudeatzaile ziralarik, funtzionatzen eban herriko ospitale-asilo zaharrari erantsita1<\/sup>ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib., 489. or. OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 84. or.<\/span><\/span><\/span><\/a>. Gaur egun barriro be martxan da, nagusien egoitza lez.<\/p>\nErmita honek oinplano<\/strong> [2]<\/a> errektangularra dau, eta nabe bakarra, ia-ia bardinak diran multzo bitan banatuta; lehenengo multzoak burualdearena egiten dau [3]<\/a> eta gainerako zorutik harmaila bat gorago dago. Hegoaldean sakristia atxiki jakon -gaur egun kenduta dago-, eta oinaldean eleizpea dago. Bitxia da bere orientazinoa, ipar-mendebalde-hego-ekialdea, beharbada ospitalearen antolamendura egokitu behar izateagaitik.<\/p>\nBarrualdea [4]<\/a> zabala da, honako tenpluetan ohikoa dana baino gehiago.<\/p>\nHormek<\/strong> [5]<\/a> hormarria bistan dabe eta sarbide, hutsarte eta izkinen inguruak harlanduzkoak dira.<\/p>\nEgurrezko zoladura <\/strong>barria dauka.<\/p>\nBarruko euskarriak<\/strong> [6]<\/a> apur bat atarata dagozan eta kapitel molduratu oso urtenak dabezan zutabeak dira; oinarrien angeluak ebakitako plakakaz osotzen dira [7]<\/a>.<\/p>\nGuzti horren gainean kokatzen dira gangak. Oinaldekoa ertzduna da, nerbioakaz, batzuk leunak eta besteak zorrotzak eta giltzarri zirkularraz apur bat zintzilikatuta dagoan landare-botoiarentzat. Lehenengo atala, ostera, esferaerdiko kupula da [8]<\/a> -irregular samarra-, petxinen gainean; Tanborra dentikuluakaz molduratzen da eta kupula bera hutsarteetan sartutako eta erdiko apaingarri bilibilean alkartutako nerbioez bereizitako zortzi ataletan banatzen da. Gangen oinarri diran arkuak eta parpain-arkua erdi-puntukoak dira, leunak, zabalak -burualdekoak erretaula hartzen dau azpian.<\/p>\nEstalki osoa zuriz zarpiatuta dago eta urre-koloreko nerbio eta giltzarriakaz.<\/p>\nTeilatuak<\/strong> [9]<\/a> hiru isurialde ditu eta hiru aldeko isurialdea burualdean.<\/p>\nOinaldean dago tenpluan erabilten dan sarbide <\/strong>bakarra [10]<\/a>, dobela-formako eta alboetan harlandu luzez bereizitako ateburudun hutsune handia da.<\/p>\nBigarren sarrera bat be izan zan [11]<\/a> ebanjelioaren aldean, jatorrian dobela-formako erdi-puntuko arkuan eta beranduago ateburuduna, oraindik barruan antzeman leiken tunel okertuaz. Gaur egun hormatuta dago.<\/p>\nEra berean, horma berean, beste hutsune bat dauka, ateburuduna, itxita, baina maila altuagoan, balkoi-formakoa; seguruenik hemendik entzungo eben meza komentuan bizi ziran monjek.<\/p>\nParean, epistolaren aldean [12]<\/a>, beste hutsarte bat dago hormatuta: ateburu monolitikoa dau eta desagertutako sakristiarako sarbidea zan. Eta beste pasabide bat gorago, erantsitako beste gela batzuetarako sarbide izango zana.<\/p>\nArgia, <\/strong>sarbidearen gainean jarritako idi-begitik [13]<\/a>\u00a0eta epistola-fatxadaren goialdean eta barrurantz txaranbelduta dagozan burudun leiho bitik sartzen da.<\/p>\nOinaldean, egurrezko korua<\/strong> dago [14]<\/a>, nabearen zabalera osoa hartzen dau eta pare bat metro luzatzen da ebanjelioaren hormatik, iparraldeko ereduak gogora dakartzan galeria erara. Sakonera gitxikoa, biribildutako barrotedun karelagaz bermatzen da. Atal bitan banatutako angelu-formako eskaileratik iritsi daiteke bertara.<\/p>\nSarbideko fatxadan, kanpai-horma<\/strong> dago [15]<\/a>, multzo bakarra aleroi txikien artean, erdi-puntuko hutsuneagaz kanpaia hartzeko. Apaingarri lez, piramideak forja-kurutzeak dabezan bolentzat; alboetako bat galduta dago eta erdikoa kurutze-haize-orratz ikusgarria da.<\/p>\nErmitak eleizpe <\/strong>altu bat be badau [16]<\/a>. Bere estalkia, hiru isurialdekoa eta tenpluarena baino beherago dago eta harrizko oinarria daben egurrezko lau zimendutan bermatzen da.<\/p>\n <\/p>\nErmita hau eraikin aitagarria da ingurukoen artean, handia dalako eta egikera duina daualako. Bere antolamendua -nabearen zabalera eta altuera, kupula-, nabarmendu egiten da ermiten berariazko arkitekturan, oraintsu egindako barrikuntzek jatorrizko itxura neurri baten aldatu egin badabe be (batez be, erantsitako elementuei eta hainbat eraikuntzakazko loturei dagokienez).<\/p>\nHormatutako erdi-puntuko sarbidea XVI. gizaldiaren lehenengo erdikoa izan daiteke eta ordurako tenplua eraikita izango zan. Halanda be, idatzitako lehenengo aitamen zehatza 1706koa da, hain zuzen be, honen ingurukoa: ospitale-arduradunek karguaz jabetzean egindako adierazpenean ermitako argiak biztuta eukitera konprometitu ziran2<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nOspitaleko kontuak, sarritan, zehaztasun barik bada be, ermitan egindako lan txikiei buruzkoak dira3<\/sup>Ibid.<\/span><\/span><\/span>. Baina 1766an erortzeko zorian egoan eta berreraikitzea erabaki zan, ia-ia oinplano barria emonez. Manuel Arechavala Meneagaraiko auzotarrak (Ayala\/Aiara, Araba) egin eban diseinua eta Andres Otuna arduratu zan gauzatzeaz; honek arotzeriaren zati bat be egin eban Tomas Basabilbasoren laguntzagaz4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 240. or.<\/span><\/span><\/span>.\u00a0Lanengaitik 19.330 erreal eta 33 marabedi gehi diseinuaren 120 erreal ordaindu ziran. Tenplu barria egiteko aurretik egozan inguruko hainbat hormaz eta, zalantza barik, arkudun sarbideaz baliatuko ziran.<\/p>\nEz dakigu orduan eraikina gangaz estali zan ala ez, baina, egia esan, leihoen gaineko aldea hartzen daben gaur egungo gangak, euren moldurak ikusita, beranduagokoak dira, beharbada XIX. gizaldikoak. Era berean, korua, kasu honetan, barroteak ikusita, XX. gizaldikoa dala esan daiteke.<\/p>\n2010ean, eraikin osoa barriztatu egin eben.<\/a><\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib., 489. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Diputaci\u00f3n Foral de Bizkaia \/ Instituto Labayru, 1987, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 84. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Autorearen edizioa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n2. AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. Ibid<\/em>.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 240. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/1-San-Antolin-Orozko-1.jpg\"){kind=link}
![[2]<\/a> errektangularra dau, eta nabe bakarra, ia-ia bardinak diran multzo bitan banatuta; lehenengo multzoak burualdearena egiten dau](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/2-San-Antolin-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[3]<\/a> eta gainerako zorutik harmaila bat gorago dago. Hegoaldean sakristia atxiki jakon -gaur egun kenduta dago-, eta oinaldean eleizpea dago. Bitxia da bere orientazinoa, ipar-mendebalde-hego-ekialdea, beharbada ospitalearen antolamendura egokitu behar izateagaitik.<\/p>\nBarrualdea [4]<\/a> zabala da, honako tenpluetan ohikoa dana baino gehiago.<\/p>\nHormek<\/strong> [5]<\/a> hormarria bistan dabe eta sarbide, hutsarte eta izkinen inguruak harlanduzkoak dira.<\/p>\nEgurrezko zoladura <\/strong>barria dauka.<\/p>\nBarruko euskarriak<\/strong> [6]<\/a> apur bat atarata dagozan eta kapitel molduratu oso urtenak dabezan zutabeak dira; oinarrien angeluak ebakitako plakakaz osotzen dira [7]<\/a>.<\/p>\nGuzti horren gainean kokatzen dira gangak. Oinaldekoa ertzduna da, nerbioakaz, batzuk leunak eta besteak zorrotzak eta giltzarri zirkularraz apur bat zintzilikatuta dagoan landare-botoiarentzat. Lehenengo atala, ostera, esferaerdiko kupula da [8]<\/a> -irregular samarra-, petxinen gainean; Tanborra dentikuluakaz molduratzen da eta kupula bera hutsarteetan sartutako eta erdiko apaingarri bilibilean alkartutako nerbioez bereizitako zortzi ataletan banatzen da. Gangen oinarri diran arkuak eta parpain-arkua erdi-puntukoak dira, leunak, zabalak -burualdekoak erretaula hartzen dau azpian.<\/p>\nEstalki osoa zuriz zarpiatuta dago eta urre-koloreko nerbio eta giltzarriakaz.<\/p>\nTeilatuak<\/strong> [9]<\/a> hiru isurialde ditu eta hiru aldeko isurialdea burualdean.<\/p>\nOinaldean dago tenpluan erabilten dan sarbide <\/strong>bakarra [10]<\/a>, dobela-formako eta alboetan harlandu luzez bereizitako ateburudun hutsune handia da.<\/p>\nBigarren sarrera bat be izan zan [11]<\/a> ebanjelioaren aldean, jatorrian dobela-formako erdi-puntuko arkuan eta beranduago ateburuduna, oraindik barruan antzeman leiken tunel okertuaz. Gaur egun hormatuta dago.<\/p>\nEra berean, horma berean, beste hutsune bat dauka, ateburuduna, itxita, baina maila altuagoan, balkoi-formakoa; seguruenik hemendik entzungo eben meza komentuan bizi ziran monjek.<\/p>\nParean, epistolaren aldean [12]<\/a>, beste hutsarte bat dago hormatuta: ateburu monolitikoa dau eta desagertutako sakristiarako sarbidea zan. Eta beste pasabide bat gorago, erantsitako beste gela batzuetarako sarbide izango zana.<\/p>\nArgia, <\/strong>sarbidearen gainean jarritako idi-begitik [13]<\/a>\u00a0eta epistola-fatxadaren goialdean eta barrurantz txaranbelduta dagozan burudun leiho bitik sartzen da.<\/p>\nOinaldean, egurrezko korua<\/strong> dago [14]<\/a>, nabearen zabalera osoa hartzen dau eta pare bat metro luzatzen da ebanjelioaren hormatik, iparraldeko ereduak gogora dakartzan galeria erara. Sakonera gitxikoa, biribildutako barrotedun karelagaz bermatzen da. Atal bitan banatutako angelu-formako eskaileratik iritsi daiteke bertara.<\/p>\nSarbideko fatxadan, kanpai-horma<\/strong> dago [15]<\/a>, multzo bakarra aleroi txikien artean, erdi-puntuko hutsuneagaz kanpaia hartzeko. Apaingarri lez, piramideak forja-kurutzeak dabezan bolentzat; alboetako bat galduta dago eta erdikoa kurutze-haize-orratz ikusgarria da.<\/p>\nErmitak eleizpe <\/strong>altu bat be badau [16]<\/a>. Bere estalkia, hiru isurialdekoa eta tenpluarena baino beherago dago eta harrizko oinarria daben egurrezko lau zimendutan bermatzen da.<\/p>\n <\/p>\nErmita hau eraikin aitagarria da ingurukoen artean, handia dalako eta egikera duina daualako. Bere antolamendua -nabearen zabalera eta altuera, kupula-, nabarmendu egiten da ermiten berariazko arkitekturan, oraintsu egindako barrikuntzek jatorrizko itxura neurri baten aldatu egin badabe be (batez be, erantsitako elementuei eta hainbat eraikuntzakazko loturei dagokienez).<\/p>\nHormatutako erdi-puntuko sarbidea XVI. gizaldiaren lehenengo erdikoa izan daiteke eta ordurako tenplua eraikita izango zan. Halanda be, idatzitako lehenengo aitamen zehatza 1706koa da, hain zuzen be, honen ingurukoa: ospitale-arduradunek karguaz jabetzean egindako adierazpenean ermitako argiak biztuta eukitera konprometitu ziran2<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nOspitaleko kontuak, sarritan, zehaztasun barik bada be, ermitan egindako lan txikiei buruzkoak dira3<\/sup>Ibid.<\/span><\/span><\/span>. Baina 1766an erortzeko zorian egoan eta berreraikitzea erabaki zan, ia-ia oinplano barria emonez. Manuel Arechavala Meneagaraiko auzotarrak (Ayala\/Aiara, Araba) egin eban diseinua eta Andres Otuna arduratu zan gauzatzeaz; honek arotzeriaren zati bat be egin eban Tomas Basabilbasoren laguntzagaz4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 240. or.<\/span><\/span><\/span>.\u00a0Lanengaitik 19.330 erreal eta 33 marabedi gehi diseinuaren 120 erreal ordaindu ziran. Tenplu barria egiteko aurretik egozan inguruko hainbat hormaz eta, zalantza barik, arkudun sarbideaz baliatuko ziran.<\/p>\nEz dakigu orduan eraikina gangaz estali zan ala ez, baina, egia esan, leihoen gaineko aldea hartzen daben gaur egungo gangak, euren moldurak ikusita, beranduagokoak dira, beharbada XIX. gizaldikoak. Era berean, korua, kasu honetan, barroteak ikusita, XX. gizaldikoa dala esan daiteke.<\/p>\n2010ean, eraikin osoa barriztatu egin eben.<\/a><\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib., 489. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Diputaci\u00f3n Foral de Bizkaia \/ Instituto Labayru, 1987, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 84. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Autorearen edizioa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n2. AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. Ibid<\/em>.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 240. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/3-Interior-1-San-Antolin-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[4]<\/a> zabala da, honako tenpluetan ohikoa dana baino gehiago.<\/p>\nHormek<\/strong> [5]<\/a> hormarria bistan dabe eta sarbide, hutsarte eta izkinen inguruak harlanduzkoak dira.<\/p>\nEgurrezko zoladura <\/strong>barria dauka.<\/p>\nBarruko euskarriak<\/strong> [6]<\/a> apur bat atarata dagozan eta kapitel molduratu oso urtenak dabezan zutabeak dira; oinarrien angeluak ebakitako plakakaz osotzen dira [7]<\/a>.<\/p>\nGuzti horren gainean kokatzen dira gangak. Oinaldekoa ertzduna da, nerbioakaz, batzuk leunak eta besteak zorrotzak eta giltzarri zirkularraz apur bat zintzilikatuta dagoan landare-botoiarentzat. Lehenengo atala, ostera, esferaerdiko kupula da [8]<\/a> -irregular samarra-, petxinen gainean; Tanborra dentikuluakaz molduratzen da eta kupula bera hutsarteetan sartutako eta erdiko apaingarri bilibilean alkartutako nerbioez bereizitako zortzi ataletan banatzen da. Gangen oinarri diran arkuak eta parpain-arkua erdi-puntukoak dira, leunak, zabalak -burualdekoak erretaula hartzen dau azpian.<\/p>\nEstalki osoa zuriz zarpiatuta dago eta urre-koloreko nerbio eta giltzarriakaz.<\/p>\nTeilatuak<\/strong> [9]<\/a> hiru isurialde ditu eta hiru aldeko isurialdea burualdean.<\/p>\nOinaldean dago tenpluan erabilten dan sarbide <\/strong>bakarra [10]<\/a>, dobela-formako eta alboetan harlandu luzez bereizitako ateburudun hutsune handia da.<\/p>\nBigarren sarrera bat be izan zan [11]<\/a> ebanjelioaren aldean, jatorrian dobela-formako erdi-puntuko arkuan eta beranduago ateburuduna, oraindik barruan antzeman leiken tunel okertuaz. Gaur egun hormatuta dago.<\/p>\nEra berean, horma berean, beste hutsune bat dauka, ateburuduna, itxita, baina maila altuagoan, balkoi-formakoa; seguruenik hemendik entzungo eben meza komentuan bizi ziran monjek.<\/p>\nParean, epistolaren aldean [12]<\/a>, beste hutsarte bat dago hormatuta: ateburu monolitikoa dau eta desagertutako sakristiarako sarbidea zan. Eta beste pasabide bat gorago, erantsitako beste gela batzuetarako sarbide izango zana.<\/p>\nArgia, <\/strong>sarbidearen gainean jarritako idi-begitik [13]<\/a>\u00a0eta epistola-fatxadaren goialdean eta barrurantz txaranbelduta dagozan burudun leiho bitik sartzen da.<\/p>\nOinaldean, egurrezko korua<\/strong> dago [14]<\/a>, nabearen zabalera osoa hartzen dau eta pare bat metro luzatzen da ebanjelioaren hormatik, iparraldeko ereduak gogora dakartzan galeria erara. Sakonera gitxikoa, biribildutako barrotedun karelagaz bermatzen da. Atal bitan banatutako angelu-formako eskaileratik iritsi daiteke bertara.<\/p>\nSarbideko fatxadan, kanpai-horma<\/strong> dago [15]<\/a>, multzo bakarra aleroi txikien artean, erdi-puntuko hutsuneagaz kanpaia hartzeko. Apaingarri lez, piramideak forja-kurutzeak dabezan bolentzat; alboetako bat galduta dago eta erdikoa kurutze-haize-orratz ikusgarria da.<\/p>\nErmitak eleizpe <\/strong>altu bat be badau [16]<\/a>. Bere estalkia, hiru isurialdekoa eta tenpluarena baino beherago dago eta harrizko oinarria daben egurrezko lau zimendutan bermatzen da.<\/p>\n <\/p>\nErmita hau eraikin aitagarria da ingurukoen artean, handia dalako eta egikera duina daualako. Bere antolamendua -nabearen zabalera eta altuera, kupula-, nabarmendu egiten da ermiten berariazko arkitekturan, oraintsu egindako barrikuntzek jatorrizko itxura neurri baten aldatu egin badabe be (batez be, erantsitako elementuei eta hainbat eraikuntzakazko loturei dagokienez).<\/p>\nHormatutako erdi-puntuko sarbidea XVI. gizaldiaren lehenengo erdikoa izan daiteke eta ordurako tenplua eraikita izango zan. Halanda be, idatzitako lehenengo aitamen zehatza 1706koa da, hain zuzen be, honen ingurukoa: ospitale-arduradunek karguaz jabetzean egindako adierazpenean ermitako argiak biztuta eukitera konprometitu ziran2<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nOspitaleko kontuak, sarritan, zehaztasun barik bada be, ermitan egindako lan txikiei buruzkoak dira3<\/sup>Ibid.<\/span><\/span><\/span>. Baina 1766an erortzeko zorian egoan eta berreraikitzea erabaki zan, ia-ia oinplano barria emonez. Manuel Arechavala Meneagaraiko auzotarrak (Ayala\/Aiara, Araba) egin eban diseinua eta Andres Otuna arduratu zan gauzatzeaz; honek arotzeriaren zati bat be egin eban Tomas Basabilbasoren laguntzagaz4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 240. or.<\/span><\/span><\/span>.\u00a0Lanengaitik 19.330 erreal eta 33 marabedi gehi diseinuaren 120 erreal ordaindu ziran. Tenplu barria egiteko aurretik egozan inguruko hainbat hormaz eta, zalantza barik, arkudun sarbideaz baliatuko ziran.<\/p>\nEz dakigu orduan eraikina gangaz estali zan ala ez, baina, egia esan, leihoen gaineko aldea hartzen daben gaur egungo gangak, euren moldurak ikusita, beranduagokoak dira, beharbada XIX. gizaldikoak. Era berean, korua, kasu honetan, barroteak ikusita, XX. gizaldikoa dala esan daiteke.<\/p>\n2010ean, eraikin osoa barriztatu egin eben.<\/a><\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib., 489. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Diputaci\u00f3n Foral de Bizkaia \/ Instituto Labayru, 1987, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 84. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Autorearen edizioa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n2. AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. Ibid<\/em>.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 240. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/4-Interior-2-San-Antolin-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[5]<\/a> hormarria bistan dabe eta sarbide, hutsarte eta izkinen inguruak harlanduzkoak dira.<\/p>\nEgurrezko zoladura <\/strong>barria dauka.<\/p>\nBarruko euskarriak<\/strong> [6]<\/a> apur bat atarata dagozan eta kapitel molduratu oso urtenak dabezan zutabeak dira; oinarrien angeluak ebakitako plakakaz osotzen dira [7]<\/a>.<\/p>\nGuzti horren gainean kokatzen dira gangak. Oinaldekoa ertzduna da, nerbioakaz, batzuk leunak eta besteak zorrotzak eta giltzarri zirkularraz apur bat zintzilikatuta dagoan landare-botoiarentzat. Lehenengo atala, ostera, esferaerdiko kupula da [8]<\/a> -irregular samarra-, petxinen gainean; Tanborra dentikuluakaz molduratzen da eta kupula bera hutsarteetan sartutako eta erdiko apaingarri bilibilean alkartutako nerbioez bereizitako zortzi ataletan banatzen da. Gangen oinarri diran arkuak eta parpain-arkua erdi-puntukoak dira, leunak, zabalak -burualdekoak erretaula hartzen dau azpian.<\/p>\nEstalki osoa zuriz zarpiatuta dago eta urre-koloreko nerbio eta giltzarriakaz.<\/p>\nTeilatuak<\/strong> [9]<\/a> hiru isurialde ditu eta hiru aldeko isurialdea burualdean.<\/p>\nOinaldean dago tenpluan erabilten dan sarbide <\/strong>bakarra [10]<\/a>, dobela-formako eta alboetan harlandu luzez bereizitako ateburudun hutsune handia da.<\/p>\nBigarren sarrera bat be izan zan [11]<\/a> ebanjelioaren aldean, jatorrian dobela-formako erdi-puntuko arkuan eta beranduago ateburuduna, oraindik barruan antzeman leiken tunel okertuaz. Gaur egun hormatuta dago.<\/p>\nEra berean, horma berean, beste hutsune bat dauka, ateburuduna, itxita, baina maila altuagoan, balkoi-formakoa; seguruenik hemendik entzungo eben meza komentuan bizi ziran monjek.<\/p>\nParean, epistolaren aldean [12]<\/a>, beste hutsarte bat dago hormatuta: ateburu monolitikoa dau eta desagertutako sakristiarako sarbidea zan. Eta beste pasabide bat gorago, erantsitako beste gela batzuetarako sarbide izango zana.<\/p>\nArgia, <\/strong>sarbidearen gainean jarritako idi-begitik [13]<\/a>\u00a0eta epistola-fatxadaren goialdean eta barrurantz txaranbelduta dagozan burudun leiho bitik sartzen da.<\/p>\nOinaldean, egurrezko korua<\/strong> dago [14]<\/a>, nabearen zabalera osoa hartzen dau eta pare bat metro luzatzen da ebanjelioaren hormatik, iparraldeko ereduak gogora dakartzan galeria erara. Sakonera gitxikoa, biribildutako barrotedun karelagaz bermatzen da. Atal bitan banatutako angelu-formako eskaileratik iritsi daiteke bertara.<\/p>\nSarbideko fatxadan, kanpai-horma<\/strong> dago [15]<\/a>, multzo bakarra aleroi txikien artean, erdi-puntuko hutsuneagaz kanpaia hartzeko. Apaingarri lez, piramideak forja-kurutzeak dabezan bolentzat; alboetako bat galduta dago eta erdikoa kurutze-haize-orratz ikusgarria da.<\/p>\nErmitak eleizpe <\/strong>altu bat be badau [16]<\/a>. Bere estalkia, hiru isurialdekoa eta tenpluarena baino beherago dago eta harrizko oinarria daben egurrezko lau zimendutan bermatzen da.<\/p>\n <\/p>\nErmita hau eraikin aitagarria da ingurukoen artean, handia dalako eta egikera duina daualako. Bere antolamendua -nabearen zabalera eta altuera, kupula-, nabarmendu egiten da ermiten berariazko arkitekturan, oraintsu egindako barrikuntzek jatorrizko itxura neurri baten aldatu egin badabe be (batez be, erantsitako elementuei eta hainbat eraikuntzakazko loturei dagokienez).<\/p>\nHormatutako erdi-puntuko sarbidea XVI. gizaldiaren lehenengo erdikoa izan daiteke eta ordurako tenplua eraikita izango zan. Halanda be, idatzitako lehenengo aitamen zehatza 1706koa da, hain zuzen be, honen ingurukoa: ospitale-arduradunek karguaz jabetzean egindako adierazpenean ermitako argiak biztuta eukitera konprometitu ziran2<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nOspitaleko kontuak, sarritan, zehaztasun barik bada be, ermitan egindako lan txikiei buruzkoak dira3<\/sup>Ibid.<\/span><\/span><\/span>. Baina 1766an erortzeko zorian egoan eta berreraikitzea erabaki zan, ia-ia oinplano barria emonez. Manuel Arechavala Meneagaraiko auzotarrak (Ayala\/Aiara, Araba) egin eban diseinua eta Andres Otuna arduratu zan gauzatzeaz; honek arotzeriaren zati bat be egin eban Tomas Basabilbasoren laguntzagaz4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 240. or.<\/span><\/span><\/span>.\u00a0Lanengaitik 19.330 erreal eta 33 marabedi gehi diseinuaren 120 erreal ordaindu ziran. Tenplu barria egiteko aurretik egozan inguruko hainbat hormaz eta, zalantza barik, arkudun sarbideaz baliatuko ziran.<\/p>\nEz dakigu orduan eraikina gangaz estali zan ala ez, baina, egia esan, leihoen gaineko aldea hartzen daben gaur egungo gangak, euren moldurak ikusita, beranduagokoak dira, beharbada XIX. gizaldikoak. Era berean, korua, kasu honetan, barroteak ikusita, XX. gizaldikoa dala esan daiteke.<\/p>\n2010ean, eraikin osoa barriztatu egin eben.<\/a><\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib., 489. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Diputaci\u00f3n Foral de Bizkaia \/ Instituto Labayru, 1987, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 84. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Autorearen edizioa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n2. AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. Ibid<\/em>.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 240. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/5-Muros-San-Antolin-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[6]<\/a> apur bat atarata dagozan eta kapitel molduratu oso urtenak dabezan zutabeak dira; oinarrien angeluak ebakitako plakakaz osotzen dira](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/6-Soportes-San-Antolin-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[7]<\/a>.<\/p>\nGuzti horren gainean kokatzen dira gangak. Oinaldekoa ertzduna da, nerbioakaz, batzuk leunak eta besteak zorrotzak eta giltzarri zirkularraz apur bat zintzilikatuta dagoan landare-botoiarentzat. Lehenengo atala, ostera, esferaerdiko kupula da [8]<\/a> -irregular samarra-, petxinen gainean; Tanborra dentikuluakaz molduratzen da eta kupula bera hutsarteetan sartutako eta erdiko apaingarri bilibilean alkartutako nerbioez bereizitako zortzi ataletan banatzen da. Gangen oinarri diran arkuak eta parpain-arkua erdi-puntukoak dira, leunak, zabalak -burualdekoak erretaula hartzen dau azpian.<\/p>\nEstalki osoa zuriz zarpiatuta dago eta urre-koloreko nerbio eta giltzarriakaz.<\/p>\nTeilatuak<\/strong> [9]<\/a> hiru isurialde ditu eta hiru aldeko isurialdea burualdean.<\/p>\nOinaldean dago tenpluan erabilten dan sarbide <\/strong>bakarra [10]<\/a>, dobela-formako eta alboetan harlandu luzez bereizitako ateburudun hutsune handia da.<\/p>\nBigarren sarrera bat be izan zan [11]<\/a> ebanjelioaren aldean, jatorrian dobela-formako erdi-puntuko arkuan eta beranduago ateburuduna, oraindik barruan antzeman leiken tunel okertuaz. Gaur egun hormatuta dago.<\/p>\nEra berean, horma berean, beste hutsune bat dauka, ateburuduna, itxita, baina maila altuagoan, balkoi-formakoa; seguruenik hemendik entzungo eben meza komentuan bizi ziran monjek.<\/p>\nParean, epistolaren aldean [12]<\/a>, beste hutsarte bat dago hormatuta: ateburu monolitikoa dau eta desagertutako sakristiarako sarbidea zan. Eta beste pasabide bat gorago, erantsitako beste gela batzuetarako sarbide izango zana.<\/p>\nArgia, <\/strong>sarbidearen gainean jarritako idi-begitik [13]<\/a>\u00a0eta epistola-fatxadaren goialdean eta barrurantz txaranbelduta dagozan burudun leiho bitik sartzen da.<\/p>\nOinaldean, egurrezko korua<\/strong> dago [14]<\/a>, nabearen zabalera osoa hartzen dau eta pare bat metro luzatzen da ebanjelioaren hormatik, iparraldeko ereduak gogora dakartzan galeria erara. Sakonera gitxikoa, biribildutako barrotedun karelagaz bermatzen da. Atal bitan banatutako angelu-formako eskaileratik iritsi daiteke bertara.<\/p>\nSarbideko fatxadan, kanpai-horma<\/strong> dago [15]<\/a>, multzo bakarra aleroi txikien artean, erdi-puntuko hutsuneagaz kanpaia hartzeko. Apaingarri lez, piramideak forja-kurutzeak dabezan bolentzat; alboetako bat galduta dago eta erdikoa kurutze-haize-orratz ikusgarria da.<\/p>\nErmitak eleizpe <\/strong>altu bat be badau [16]<\/a>. Bere estalkia, hiru isurialdekoa eta tenpluarena baino beherago dago eta harrizko oinarria daben egurrezko lau zimendutan bermatzen da.<\/p>\n <\/p>\nErmita hau eraikin aitagarria da ingurukoen artean, handia dalako eta egikera duina daualako. Bere antolamendua -nabearen zabalera eta altuera, kupula-, nabarmendu egiten da ermiten berariazko arkitekturan, oraintsu egindako barrikuntzek jatorrizko itxura neurri baten aldatu egin badabe be (batez be, erantsitako elementuei eta hainbat eraikuntzakazko loturei dagokienez).<\/p>\nHormatutako erdi-puntuko sarbidea XVI. gizaldiaren lehenengo erdikoa izan daiteke eta ordurako tenplua eraikita izango zan. Halanda be, idatzitako lehenengo aitamen zehatza 1706koa da, hain zuzen be, honen ingurukoa: ospitale-arduradunek karguaz jabetzean egindako adierazpenean ermitako argiak biztuta eukitera konprometitu ziran2<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nOspitaleko kontuak, sarritan, zehaztasun barik bada be, ermitan egindako lan txikiei buruzkoak dira3<\/sup>Ibid.<\/span><\/span><\/span>. Baina 1766an erortzeko zorian egoan eta berreraikitzea erabaki zan, ia-ia oinplano barria emonez. Manuel Arechavala Meneagaraiko auzotarrak (Ayala\/Aiara, Araba) egin eban diseinua eta Andres Otuna arduratu zan gauzatzeaz; honek arotzeriaren zati bat be egin eban Tomas Basabilbasoren laguntzagaz4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 240. or.<\/span><\/span><\/span>.\u00a0Lanengaitik 19.330 erreal eta 33 marabedi gehi diseinuaren 120 erreal ordaindu ziran. Tenplu barria egiteko aurretik egozan inguruko hainbat hormaz eta, zalantza barik, arkudun sarbideaz baliatuko ziran.<\/p>\nEz dakigu orduan eraikina gangaz estali zan ala ez, baina, egia esan, leihoen gaineko aldea hartzen daben gaur egungo gangak, euren moldurak ikusita, beranduagokoak dira, beharbada XIX. gizaldikoak. Era berean, korua, kasu honetan, barroteak ikusita, XX. gizaldikoa dala esan daiteke.<\/p>\n2010ean, eraikin osoa barriztatu egin eben.<\/a><\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib., 489. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Diputaci\u00f3n Foral de Bizkaia \/ Instituto Labayru, 1987, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 84. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Autorearen edizioa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n2. AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. Ibid<\/em>.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 240. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/7-Capiteles-San-Antolin-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[8]<\/a> -irregular samarra-, petxinen gainean; Tanborra dentikuluakaz molduratzen da eta kupula bera hutsarteetan sartutako eta erdiko apaingarri bilibilean alkartutako nerbioez bereizitako zortzi ataletan banatzen da. Gangen oinarri diran arkuak eta parpain-arkua erdi-puntukoak dira, leunak, zabalak -burualdekoak erretaula hartzen dau azpian.<\/p>\nEstalki osoa zuriz zarpiatuta dago eta urre-koloreko nerbio eta giltzarriakaz.<\/p>\nTeilatuak<\/strong> [9]<\/a> hiru isurialde ditu eta hiru aldeko isurialdea burualdean.<\/p>\nOinaldean dago tenpluan erabilten dan sarbide <\/strong>bakarra [10]<\/a>, dobela-formako eta alboetan harlandu luzez bereizitako ateburudun hutsune handia da.<\/p>\nBigarren sarrera bat be izan zan [11]<\/a> ebanjelioaren aldean, jatorrian dobela-formako erdi-puntuko arkuan eta beranduago ateburuduna, oraindik barruan antzeman leiken tunel okertuaz. Gaur egun hormatuta dago.<\/p>\nEra berean, horma berean, beste hutsune bat dauka, ateburuduna, itxita, baina maila altuagoan, balkoi-formakoa; seguruenik hemendik entzungo eben meza komentuan bizi ziran monjek.<\/p>\nParean, epistolaren aldean [12]<\/a>, beste hutsarte bat dago hormatuta: ateburu monolitikoa dau eta desagertutako sakristiarako sarbidea zan. Eta beste pasabide bat gorago, erantsitako beste gela batzuetarako sarbide izango zana.<\/p>\nArgia, <\/strong>sarbidearen gainean jarritako idi-begitik [13]<\/a>\u00a0eta epistola-fatxadaren goialdean eta barrurantz txaranbelduta dagozan burudun leiho bitik sartzen da.<\/p>\nOinaldean, egurrezko korua<\/strong> dago [14]<\/a>, nabearen zabalera osoa hartzen dau eta pare bat metro luzatzen da ebanjelioaren hormatik, iparraldeko ereduak gogora dakartzan galeria erara. Sakonera gitxikoa, biribildutako barrotedun karelagaz bermatzen da. Atal bitan banatutako angelu-formako eskaileratik iritsi daiteke bertara.<\/p>\nSarbideko fatxadan, kanpai-horma<\/strong> dago [15]<\/a>, multzo bakarra aleroi txikien artean, erdi-puntuko hutsuneagaz kanpaia hartzeko. Apaingarri lez, piramideak forja-kurutzeak dabezan bolentzat; alboetako bat galduta dago eta erdikoa kurutze-haize-orratz ikusgarria da.<\/p>\nErmitak eleizpe <\/strong>altu bat be badau [16]<\/a>. Bere estalkia, hiru isurialdekoa eta tenpluarena baino beherago dago eta harrizko oinarria daben egurrezko lau zimendutan bermatzen da.<\/p>\n <\/p>\nErmita hau eraikin aitagarria da ingurukoen artean, handia dalako eta egikera duina daualako. Bere antolamendua -nabearen zabalera eta altuera, kupula-, nabarmendu egiten da ermiten berariazko arkitekturan, oraintsu egindako barrikuntzek jatorrizko itxura neurri baten aldatu egin badabe be (batez be, erantsitako elementuei eta hainbat eraikuntzakazko loturei dagokienez).<\/p>\nHormatutako erdi-puntuko sarbidea XVI. gizaldiaren lehenengo erdikoa izan daiteke eta ordurako tenplua eraikita izango zan. Halanda be, idatzitako lehenengo aitamen zehatza 1706koa da, hain zuzen be, honen ingurukoa: ospitale-arduradunek karguaz jabetzean egindako adierazpenean ermitako argiak biztuta eukitera konprometitu ziran2<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nOspitaleko kontuak, sarritan, zehaztasun barik bada be, ermitan egindako lan txikiei buruzkoak dira3<\/sup>Ibid.<\/span><\/span><\/span>. Baina 1766an erortzeko zorian egoan eta berreraikitzea erabaki zan, ia-ia oinplano barria emonez. Manuel Arechavala Meneagaraiko auzotarrak (Ayala\/Aiara, Araba) egin eban diseinua eta Andres Otuna arduratu zan gauzatzeaz; honek arotzeriaren zati bat be egin eban Tomas Basabilbasoren laguntzagaz4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 240. or.<\/span><\/span><\/span>.\u00a0Lanengaitik 19.330 erreal eta 33 marabedi gehi diseinuaren 120 erreal ordaindu ziran. Tenplu barria egiteko aurretik egozan inguruko hainbat hormaz eta, zalantza barik, arkudun sarbideaz baliatuko ziran.<\/p>\nEz dakigu orduan eraikina gangaz estali zan ala ez, baina, egia esan, leihoen gaineko aldea hartzen daben gaur egungo gangak, euren moldurak ikusita, beranduagokoak dira, beharbada XIX. gizaldikoak. Era berean, korua, kasu honetan, barroteak ikusita, XX. gizaldikoa dala esan daiteke.<\/p>\n2010ean, eraikin osoa barriztatu egin eben.<\/a><\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib., 489. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Diputaci\u00f3n Foral de Bizkaia \/ Instituto Labayru, 1987, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 84. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Autorearen edizioa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n2. AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. Ibid<\/em>.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 240. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/8-Cupula-San-Antolin-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[9]<\/a> hiru isurialde ditu eta hiru aldeko isurialdea burualdean.<\/p>\nOinaldean dago tenpluan erabilten dan sarbide <\/strong>bakarra [10]<\/a>, dobela-formako eta alboetan harlandu luzez bereizitako ateburudun hutsune handia da.<\/p>\nBigarren sarrera bat be izan zan [11]<\/a> ebanjelioaren aldean, jatorrian dobela-formako erdi-puntuko arkuan eta beranduago ateburuduna, oraindik barruan antzeman leiken tunel okertuaz. Gaur egun hormatuta dago.<\/p>\nEra berean, horma berean, beste hutsune bat dauka, ateburuduna, itxita, baina maila altuagoan, balkoi-formakoa; seguruenik hemendik entzungo eben meza komentuan bizi ziran monjek.<\/p>\nParean, epistolaren aldean [12]<\/a>, beste hutsarte bat dago hormatuta: ateburu monolitikoa dau eta desagertutako sakristiarako sarbidea zan. Eta beste pasabide bat gorago, erantsitako beste gela batzuetarako sarbide izango zana.<\/p>\nArgia, <\/strong>sarbidearen gainean jarritako idi-begitik [13]<\/a>\u00a0eta epistola-fatxadaren goialdean eta barrurantz txaranbelduta dagozan burudun leiho bitik sartzen da.<\/p>\nOinaldean, egurrezko korua<\/strong> dago [14]<\/a>, nabearen zabalera osoa hartzen dau eta pare bat metro luzatzen da ebanjelioaren hormatik, iparraldeko ereduak gogora dakartzan galeria erara. Sakonera gitxikoa, biribildutako barrotedun karelagaz bermatzen da. Atal bitan banatutako angelu-formako eskaileratik iritsi daiteke bertara.<\/p>\nSarbideko fatxadan, kanpai-horma<\/strong> dago [15]<\/a>, multzo bakarra aleroi txikien artean, erdi-puntuko hutsuneagaz kanpaia hartzeko. Apaingarri lez, piramideak forja-kurutzeak dabezan bolentzat; alboetako bat galduta dago eta erdikoa kurutze-haize-orratz ikusgarria da.<\/p>\nErmitak eleizpe <\/strong>altu bat be badau [16]<\/a>. Bere estalkia, hiru isurialdekoa eta tenpluarena baino beherago dago eta harrizko oinarria daben egurrezko lau zimendutan bermatzen da.<\/p>\n <\/p>\nErmita hau eraikin aitagarria da ingurukoen artean, handia dalako eta egikera duina daualako. Bere antolamendua -nabearen zabalera eta altuera, kupula-, nabarmendu egiten da ermiten berariazko arkitekturan, oraintsu egindako barrikuntzek jatorrizko itxura neurri baten aldatu egin badabe be (batez be, erantsitako elementuei eta hainbat eraikuntzakazko loturei dagokienez).<\/p>\nHormatutako erdi-puntuko sarbidea XVI. gizaldiaren lehenengo erdikoa izan daiteke eta ordurako tenplua eraikita izango zan. Halanda be, idatzitako lehenengo aitamen zehatza 1706koa da, hain zuzen be, honen ingurukoa: ospitale-arduradunek karguaz jabetzean egindako adierazpenean ermitako argiak biztuta eukitera konprometitu ziran2<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nOspitaleko kontuak, sarritan, zehaztasun barik bada be, ermitan egindako lan txikiei buruzkoak dira3<\/sup>Ibid.<\/span><\/span><\/span>. Baina 1766an erortzeko zorian egoan eta berreraikitzea erabaki zan, ia-ia oinplano barria emonez. Manuel Arechavala Meneagaraiko auzotarrak (Ayala\/Aiara, Araba) egin eban diseinua eta Andres Otuna arduratu zan gauzatzeaz; honek arotzeriaren zati bat be egin eban Tomas Basabilbasoren laguntzagaz4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 240. or.<\/span><\/span><\/span>.\u00a0Lanengaitik 19.330 erreal eta 33 marabedi gehi diseinuaren 120 erreal ordaindu ziran. Tenplu barria egiteko aurretik egozan inguruko hainbat hormaz eta, zalantza barik, arkudun sarbideaz baliatuko ziran.<\/p>\nEz dakigu orduan eraikina gangaz estali zan ala ez, baina, egia esan, leihoen gaineko aldea hartzen daben gaur egungo gangak, euren moldurak ikusita, beranduagokoak dira, beharbada XIX. gizaldikoak. Era berean, korua, kasu honetan, barroteak ikusita, XX. gizaldikoa dala esan daiteke.<\/p>\n2010ean, eraikin osoa barriztatu egin eben.<\/a><\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib., 489. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Diputaci\u00f3n Foral de Bizkaia \/ Instituto Labayru, 1987, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 84. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Autorearen edizioa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n2. AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. Ibid<\/em>.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 240. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/9-Tejado-San-Antolin-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[10]<\/a>, dobela-formako eta alboetan harlandu luzez bereizitako ateburudun hutsune handia da.<\/p>\nBigarren sarrera bat be izan zan [11]<\/a> ebanjelioaren aldean, jatorrian dobela-formako erdi-puntuko arkuan eta beranduago ateburuduna, oraindik barruan antzeman leiken tunel okertuaz. Gaur egun hormatuta dago.<\/p>\nEra berean, horma berean, beste hutsune bat dauka, ateburuduna, itxita, baina maila altuagoan, balkoi-formakoa; seguruenik hemendik entzungo eben meza komentuan bizi ziran monjek.<\/p>\nParean, epistolaren aldean [12]<\/a>, beste hutsarte bat dago hormatuta: ateburu monolitikoa dau eta desagertutako sakristiarako sarbidea zan. Eta beste pasabide bat gorago, erantsitako beste gela batzuetarako sarbide izango zana.<\/p>\nArgia, <\/strong>sarbidearen gainean jarritako idi-begitik [13]<\/a>\u00a0eta epistola-fatxadaren goialdean eta barrurantz txaranbelduta dagozan burudun leiho bitik sartzen da.<\/p>\nOinaldean, egurrezko korua<\/strong> dago [14]<\/a>, nabearen zabalera osoa hartzen dau eta pare bat metro luzatzen da ebanjelioaren hormatik, iparraldeko ereduak gogora dakartzan galeria erara. Sakonera gitxikoa, biribildutako barrotedun karelagaz bermatzen da. Atal bitan banatutako angelu-formako eskaileratik iritsi daiteke bertara.<\/p>\nSarbideko fatxadan, kanpai-horma<\/strong> dago [15]<\/a>, multzo bakarra aleroi txikien artean, erdi-puntuko hutsuneagaz kanpaia hartzeko. Apaingarri lez, piramideak forja-kurutzeak dabezan bolentzat; alboetako bat galduta dago eta erdikoa kurutze-haize-orratz ikusgarria da.<\/p>\nErmitak eleizpe <\/strong>altu bat be badau [16]<\/a>. Bere estalkia, hiru isurialdekoa eta tenpluarena baino beherago dago eta harrizko oinarria daben egurrezko lau zimendutan bermatzen da.<\/p>\n <\/p>\nErmita hau eraikin aitagarria da ingurukoen artean, handia dalako eta egikera duina daualako. Bere antolamendua -nabearen zabalera eta altuera, kupula-, nabarmendu egiten da ermiten berariazko arkitekturan, oraintsu egindako barrikuntzek jatorrizko itxura neurri baten aldatu egin badabe be (batez be, erantsitako elementuei eta hainbat eraikuntzakazko loturei dagokienez).<\/p>\nHormatutako erdi-puntuko sarbidea XVI. gizaldiaren lehenengo erdikoa izan daiteke eta ordurako tenplua eraikita izango zan. Halanda be, idatzitako lehenengo aitamen zehatza 1706koa da, hain zuzen be, honen ingurukoa: ospitale-arduradunek karguaz jabetzean egindako adierazpenean ermitako argiak biztuta eukitera konprometitu ziran2<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nOspitaleko kontuak, sarritan, zehaztasun barik bada be, ermitan egindako lan txikiei buruzkoak dira3<\/sup>Ibid.<\/span><\/span><\/span>. Baina 1766an erortzeko zorian egoan eta berreraikitzea erabaki zan, ia-ia oinplano barria emonez. Manuel Arechavala Meneagaraiko auzotarrak (Ayala\/Aiara, Araba) egin eban diseinua eta Andres Otuna arduratu zan gauzatzeaz; honek arotzeriaren zati bat be egin eban Tomas Basabilbasoren laguntzagaz4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 240. or.<\/span><\/span><\/span>.\u00a0Lanengaitik 19.330 erreal eta 33 marabedi gehi diseinuaren 120 erreal ordaindu ziran. Tenplu barria egiteko aurretik egozan inguruko hainbat hormaz eta, zalantza barik, arkudun sarbideaz baliatuko ziran.<\/p>\nEz dakigu orduan eraikina gangaz estali zan ala ez, baina, egia esan, leihoen gaineko aldea hartzen daben gaur egungo gangak, euren moldurak ikusita, beranduagokoak dira, beharbada XIX. gizaldikoak. Era berean, korua, kasu honetan, barroteak ikusita, XX. gizaldikoa dala esan daiteke.<\/p>\n2010ean, eraikin osoa barriztatu egin eben.<\/a><\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib., 489. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Diputaci\u00f3n Foral de Bizkaia \/ Instituto Labayru, 1987, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 84. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Autorearen edizioa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n2. AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. Ibid<\/em>.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 240. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/10-Acceso-San-Antolin-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[11]<\/a> ebanjelioaren aldean, jatorrian dobela-formako erdi-puntuko arkuan eta beranduago ateburuduna, oraindik barruan antzeman leiken tunel okertuaz. Gaur egun hormatuta dago.<\/p>\nEra berean, horma berean, beste hutsune bat dauka, ateburuduna, itxita, baina maila altuagoan, balkoi-formakoa; seguruenik hemendik entzungo eben meza komentuan bizi ziran monjek.<\/p>\nParean, epistolaren aldean [12]<\/a>, beste hutsarte bat dago hormatuta: ateburu monolitikoa dau eta desagertutako sakristiarako sarbidea zan. Eta beste pasabide bat gorago, erantsitako beste gela batzuetarako sarbide izango zana.<\/p>\nArgia, <\/strong>sarbidearen gainean jarritako idi-begitik [13]<\/a>\u00a0eta epistola-fatxadaren goialdean eta barrurantz txaranbelduta dagozan burudun leiho bitik sartzen da.<\/p>\nOinaldean, egurrezko korua<\/strong> dago [14]<\/a>, nabearen zabalera osoa hartzen dau eta pare bat metro luzatzen da ebanjelioaren hormatik, iparraldeko ereduak gogora dakartzan galeria erara. Sakonera gitxikoa, biribildutako barrotedun karelagaz bermatzen da. Atal bitan banatutako angelu-formako eskaileratik iritsi daiteke bertara.<\/p>\nSarbideko fatxadan, kanpai-horma<\/strong> dago [15]<\/a>, multzo bakarra aleroi txikien artean, erdi-puntuko hutsuneagaz kanpaia hartzeko. Apaingarri lez, piramideak forja-kurutzeak dabezan bolentzat; alboetako bat galduta dago eta erdikoa kurutze-haize-orratz ikusgarria da.<\/p>\nErmitak eleizpe <\/strong>altu bat be badau [16]<\/a>. Bere estalkia, hiru isurialdekoa eta tenpluarena baino beherago dago eta harrizko oinarria daben egurrezko lau zimendutan bermatzen da.<\/p>\n <\/p>\nErmita hau eraikin aitagarria da ingurukoen artean, handia dalako eta egikera duina daualako. Bere antolamendua -nabearen zabalera eta altuera, kupula-, nabarmendu egiten da ermiten berariazko arkitekturan, oraintsu egindako barrikuntzek jatorrizko itxura neurri baten aldatu egin badabe be (batez be, erantsitako elementuei eta hainbat eraikuntzakazko loturei dagokienez).<\/p>\nHormatutako erdi-puntuko sarbidea XVI. gizaldiaren lehenengo erdikoa izan daiteke eta ordurako tenplua eraikita izango zan. Halanda be, idatzitako lehenengo aitamen zehatza 1706koa da, hain zuzen be, honen ingurukoa: ospitale-arduradunek karguaz jabetzean egindako adierazpenean ermitako argiak biztuta eukitera konprometitu ziran2<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nOspitaleko kontuak, sarritan, zehaztasun barik bada be, ermitan egindako lan txikiei buruzkoak dira3<\/sup>Ibid.<\/span><\/span><\/span>. Baina 1766an erortzeko zorian egoan eta berreraikitzea erabaki zan, ia-ia oinplano barria emonez. Manuel Arechavala Meneagaraiko auzotarrak (Ayala\/Aiara, Araba) egin eban diseinua eta Andres Otuna arduratu zan gauzatzeaz; honek arotzeriaren zati bat be egin eban Tomas Basabilbasoren laguntzagaz4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 240. or.<\/span><\/span><\/span>.\u00a0Lanengaitik 19.330 erreal eta 33 marabedi gehi diseinuaren 120 erreal ordaindu ziran. Tenplu barria egiteko aurretik egozan inguruko hainbat hormaz eta, zalantza barik, arkudun sarbideaz baliatuko ziran.<\/p>\nEz dakigu orduan eraikina gangaz estali zan ala ez, baina, egia esan, leihoen gaineko aldea hartzen daben gaur egungo gangak, euren moldurak ikusita, beranduagokoak dira, beharbada XIX. gizaldikoak. Era berean, korua, kasu honetan, barroteak ikusita, XX. gizaldikoa dala esan daiteke.<\/p>\n2010ean, eraikin osoa barriztatu egin eben.<\/a><\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib., 489. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Diputaci\u00f3n Foral de Bizkaia \/ Instituto Labayru, 1987, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 84. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Autorearen edizioa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n2. AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. Ibid<\/em>.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 240. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/11-Acceso-tapiado-San-Antolin-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[12]<\/a>, beste hutsarte bat dago hormatuta: ateburu monolitikoa dau eta desagertutako sakristiarako sarbidea zan. Eta beste pasabide bat gorago, erantsitako beste gela batzuetarako sarbide izango zana.<\/p>\nArgia, <\/strong>sarbidearen gainean jarritako idi-begitik [13]<\/a>\u00a0eta epistola-fatxadaren goialdean eta barrurantz txaranbelduta dagozan burudun leiho bitik sartzen da.<\/p>\nOinaldean, egurrezko korua<\/strong> dago [14]<\/a>, nabearen zabalera osoa hartzen dau eta pare bat metro luzatzen da ebanjelioaren hormatik, iparraldeko ereduak gogora dakartzan galeria erara. Sakonera gitxikoa, biribildutako barrotedun karelagaz bermatzen da. Atal bitan banatutako angelu-formako eskaileratik iritsi daiteke bertara.<\/p>\nSarbideko fatxadan, kanpai-horma<\/strong> dago [15]<\/a>, multzo bakarra aleroi txikien artean, erdi-puntuko hutsuneagaz kanpaia hartzeko. Apaingarri lez, piramideak forja-kurutzeak dabezan bolentzat; alboetako bat galduta dago eta erdikoa kurutze-haize-orratz ikusgarria da.<\/p>\nErmitak eleizpe <\/strong>altu bat be badau [16]<\/a>. Bere estalkia, hiru isurialdekoa eta tenpluarena baino beherago dago eta harrizko oinarria daben egurrezko lau zimendutan bermatzen da.<\/p>\n <\/p>\nErmita hau eraikin aitagarria da ingurukoen artean, handia dalako eta egikera duina daualako. Bere antolamendua -nabearen zabalera eta altuera, kupula-, nabarmendu egiten da ermiten berariazko arkitekturan, oraintsu egindako barrikuntzek jatorrizko itxura neurri baten aldatu egin badabe be (batez be, erantsitako elementuei eta hainbat eraikuntzakazko loturei dagokienez).<\/p>\nHormatutako erdi-puntuko sarbidea XVI. gizaldiaren lehenengo erdikoa izan daiteke eta ordurako tenplua eraikita izango zan. Halanda be, idatzitako lehenengo aitamen zehatza 1706koa da, hain zuzen be, honen ingurukoa: ospitale-arduradunek karguaz jabetzean egindako adierazpenean ermitako argiak biztuta eukitera konprometitu ziran2<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nOspitaleko kontuak, sarritan, zehaztasun barik bada be, ermitan egindako lan txikiei buruzkoak dira3<\/sup>Ibid.<\/span><\/span><\/span>. Baina 1766an erortzeko zorian egoan eta berreraikitzea erabaki zan, ia-ia oinplano barria emonez. Manuel Arechavala Meneagaraiko auzotarrak (Ayala\/Aiara, Araba) egin eban diseinua eta Andres Otuna arduratu zan gauzatzeaz; honek arotzeriaren zati bat be egin eban Tomas Basabilbasoren laguntzagaz4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 240. or.<\/span><\/span><\/span>.\u00a0Lanengaitik 19.330 erreal eta 33 marabedi gehi diseinuaren 120 erreal ordaindu ziran. Tenplu barria egiteko aurretik egozan inguruko hainbat hormaz eta, zalantza barik, arkudun sarbideaz baliatuko ziran.<\/p>\nEz dakigu orduan eraikina gangaz estali zan ala ez, baina, egia esan, leihoen gaineko aldea hartzen daben gaur egungo gangak, euren moldurak ikusita, beranduagokoak dira, beharbada XIX. gizaldikoak. Era berean, korua, kasu honetan, barroteak ikusita, XX. gizaldikoa dala esan daiteke.<\/p>\n2010ean, eraikin osoa barriztatu egin eben.<\/a><\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib., 489. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Diputaci\u00f3n Foral de Bizkaia \/ Instituto Labayru, 1987, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 84. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Autorearen edizioa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n2. AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. Ibid<\/em>.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 240. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/12-Vano-San-Antolin-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[13]<\/a>\u00a0eta epistola-fatxadaren goialdean eta barrurantz txaranbelduta dagozan burudun leiho bitik sartzen da.<\/p>\nOinaldean, egurrezko korua<\/strong> dago [14]<\/a>, nabearen zabalera osoa hartzen dau eta pare bat metro luzatzen da ebanjelioaren hormatik, iparraldeko ereduak gogora dakartzan galeria erara. Sakonera gitxikoa, biribildutako barrotedun karelagaz bermatzen da. Atal bitan banatutako angelu-formako eskaileratik iritsi daiteke bertara.<\/p>\nSarbideko fatxadan, kanpai-horma<\/strong> dago [15]<\/a>, multzo bakarra aleroi txikien artean, erdi-puntuko hutsuneagaz kanpaia hartzeko. Apaingarri lez, piramideak forja-kurutzeak dabezan bolentzat; alboetako bat galduta dago eta erdikoa kurutze-haize-orratz ikusgarria da.<\/p>\nErmitak eleizpe <\/strong>altu bat be badau [16]<\/a>. Bere estalkia, hiru isurialdekoa eta tenpluarena baino beherago dago eta harrizko oinarria daben egurrezko lau zimendutan bermatzen da.<\/p>\n <\/p>\nErmita hau eraikin aitagarria da ingurukoen artean, handia dalako eta egikera duina daualako. Bere antolamendua -nabearen zabalera eta altuera, kupula-, nabarmendu egiten da ermiten berariazko arkitekturan, oraintsu egindako barrikuntzek jatorrizko itxura neurri baten aldatu egin badabe be (batez be, erantsitako elementuei eta hainbat eraikuntzakazko loturei dagokienez).<\/p>\nHormatutako erdi-puntuko sarbidea XVI. gizaldiaren lehenengo erdikoa izan daiteke eta ordurako tenplua eraikita izango zan. Halanda be, idatzitako lehenengo aitamen zehatza 1706koa da, hain zuzen be, honen ingurukoa: ospitale-arduradunek karguaz jabetzean egindako adierazpenean ermitako argiak biztuta eukitera konprometitu ziran2<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nOspitaleko kontuak, sarritan, zehaztasun barik bada be, ermitan egindako lan txikiei buruzkoak dira3<\/sup>Ibid.<\/span><\/span><\/span>. Baina 1766an erortzeko zorian egoan eta berreraikitzea erabaki zan, ia-ia oinplano barria emonez. Manuel Arechavala Meneagaraiko auzotarrak (Ayala\/Aiara, Araba) egin eban diseinua eta Andres Otuna arduratu zan gauzatzeaz; honek arotzeriaren zati bat be egin eban Tomas Basabilbasoren laguntzagaz4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 240. or.<\/span><\/span><\/span>.\u00a0Lanengaitik 19.330 erreal eta 33 marabedi gehi diseinuaren 120 erreal ordaindu ziran. Tenplu barria egiteko aurretik egozan inguruko hainbat hormaz eta, zalantza barik, arkudun sarbideaz baliatuko ziran.<\/p>\nEz dakigu orduan eraikina gangaz estali zan ala ez, baina, egia esan, leihoen gaineko aldea hartzen daben gaur egungo gangak, euren moldurak ikusita, beranduagokoak dira, beharbada XIX. gizaldikoak. Era berean, korua, kasu honetan, barroteak ikusita, XX. gizaldikoa dala esan daiteke.<\/p>\n2010ean, eraikin osoa barriztatu egin eben.<\/a><\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib., 489. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Diputaci\u00f3n Foral de Bizkaia \/ Instituto Labayru, 1987, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 84. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Autorearen edizioa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n2. AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. Ibid<\/em>.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 240. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/13-Oculo-San-Antolin-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[14]<\/a>, nabearen zabalera osoa hartzen dau eta pare bat metro luzatzen da ebanjelioaren hormatik, iparraldeko ereduak gogora dakartzan galeria erara. Sakonera gitxikoa, biribildutako barrotedun karelagaz bermatzen da. Atal bitan banatutako angelu-formako eskaileratik iritsi daiteke bertara.<\/p>\nSarbideko fatxadan, kanpai-horma<\/strong> dago [15]<\/a>, multzo bakarra aleroi txikien artean, erdi-puntuko hutsuneagaz kanpaia hartzeko. Apaingarri lez, piramideak forja-kurutzeak dabezan bolentzat; alboetako bat galduta dago eta erdikoa kurutze-haize-orratz ikusgarria da.<\/p>\nErmitak eleizpe <\/strong>altu bat be badau [16]<\/a>. Bere estalkia, hiru isurialdekoa eta tenpluarena baino beherago dago eta harrizko oinarria daben egurrezko lau zimendutan bermatzen da.<\/p>\n <\/p>\nErmita hau eraikin aitagarria da ingurukoen artean, handia dalako eta egikera duina daualako. Bere antolamendua -nabearen zabalera eta altuera, kupula-, nabarmendu egiten da ermiten berariazko arkitekturan, oraintsu egindako barrikuntzek jatorrizko itxura neurri baten aldatu egin badabe be (batez be, erantsitako elementuei eta hainbat eraikuntzakazko loturei dagokienez).<\/p>\nHormatutako erdi-puntuko sarbidea XVI. gizaldiaren lehenengo erdikoa izan daiteke eta ordurako tenplua eraikita izango zan. Halanda be, idatzitako lehenengo aitamen zehatza 1706koa da, hain zuzen be, honen ingurukoa: ospitale-arduradunek karguaz jabetzean egindako adierazpenean ermitako argiak biztuta eukitera konprometitu ziran2<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nOspitaleko kontuak, sarritan, zehaztasun barik bada be, ermitan egindako lan txikiei buruzkoak dira3<\/sup>Ibid.<\/span><\/span><\/span>. Baina 1766an erortzeko zorian egoan eta berreraikitzea erabaki zan, ia-ia oinplano barria emonez. Manuel Arechavala Meneagaraiko auzotarrak (Ayala\/Aiara, Araba) egin eban diseinua eta Andres Otuna arduratu zan gauzatzeaz; honek arotzeriaren zati bat be egin eban Tomas Basabilbasoren laguntzagaz4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 240. or.<\/span><\/span><\/span>.\u00a0Lanengaitik 19.330 erreal eta 33 marabedi gehi diseinuaren 120 erreal ordaindu ziran. Tenplu barria egiteko aurretik egozan inguruko hainbat hormaz eta, zalantza barik, arkudun sarbideaz baliatuko ziran.<\/p>\nEz dakigu orduan eraikina gangaz estali zan ala ez, baina, egia esan, leihoen gaineko aldea hartzen daben gaur egungo gangak, euren moldurak ikusita, beranduagokoak dira, beharbada XIX. gizaldikoak. Era berean, korua, kasu honetan, barroteak ikusita, XX. gizaldikoa dala esan daiteke.<\/p>\n2010ean, eraikin osoa barriztatu egin eben.<\/a><\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib., 489. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Diputaci\u00f3n Foral de Bizkaia \/ Instituto Labayru, 1987, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 84. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Autorearen edizioa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n2. AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. Ibid<\/em>.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 240. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/14-Coro-San-Antolin-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[15]<\/a>, multzo bakarra aleroi txikien artean, erdi-puntuko hutsuneagaz kanpaia hartzeko. Apaingarri lez, piramideak forja-kurutzeak dabezan bolentzat; alboetako bat galduta dago eta erdikoa kurutze-haize-orratz ikusgarria da.<\/p>\nErmitak eleizpe <\/strong>altu bat be badau [16]<\/a>. Bere estalkia, hiru isurialdekoa eta tenpluarena baino beherago dago eta harrizko oinarria daben egurrezko lau zimendutan bermatzen da.<\/p>\n <\/p>\nErmita hau eraikin aitagarria da ingurukoen artean, handia dalako eta egikera duina daualako. Bere antolamendua -nabearen zabalera eta altuera, kupula-, nabarmendu egiten da ermiten berariazko arkitekturan, oraintsu egindako barrikuntzek jatorrizko itxura neurri baten aldatu egin badabe be (batez be, erantsitako elementuei eta hainbat eraikuntzakazko loturei dagokienez).<\/p>\nHormatutako erdi-puntuko sarbidea XVI. gizaldiaren lehenengo erdikoa izan daiteke eta ordurako tenplua eraikita izango zan. Halanda be, idatzitako lehenengo aitamen zehatza 1706koa da, hain zuzen be, honen ingurukoa: ospitale-arduradunek karguaz jabetzean egindako adierazpenean ermitako argiak biztuta eukitera konprometitu ziran2<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nOspitaleko kontuak, sarritan, zehaztasun barik bada be, ermitan egindako lan txikiei buruzkoak dira3<\/sup>Ibid.<\/span><\/span><\/span>. Baina 1766an erortzeko zorian egoan eta berreraikitzea erabaki zan, ia-ia oinplano barria emonez. Manuel Arechavala Meneagaraiko auzotarrak (Ayala\/Aiara, Araba) egin eban diseinua eta Andres Otuna arduratu zan gauzatzeaz; honek arotzeriaren zati bat be egin eban Tomas Basabilbasoren laguntzagaz4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 240. or.<\/span><\/span><\/span>.\u00a0Lanengaitik 19.330 erreal eta 33 marabedi gehi diseinuaren 120 erreal ordaindu ziran. Tenplu barria egiteko aurretik egozan inguruko hainbat hormaz eta, zalantza barik, arkudun sarbideaz baliatuko ziran.<\/p>\nEz dakigu orduan eraikina gangaz estali zan ala ez, baina, egia esan, leihoen gaineko aldea hartzen daben gaur egungo gangak, euren moldurak ikusita, beranduagokoak dira, beharbada XIX. gizaldikoak. Era berean, korua, kasu honetan, barroteak ikusita, XX. gizaldikoa dala esan daiteke.<\/p>\n2010ean, eraikin osoa barriztatu egin eben.<\/a><\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib., 489. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Diputaci\u00f3n Foral de Bizkaia \/ Instituto Labayru, 1987, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 84. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Autorearen edizioa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n2. AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. Ibid<\/em>.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 240. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/15-Espadana-San-Antolin-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[16]<\/a>. Bere estalkia, hiru isurialdekoa eta tenpluarena baino beherago dago eta harrizko oinarria daben egurrezko lau zimendutan bermatzen da.<\/p>\n <\/p>\nErmita hau eraikin aitagarria da ingurukoen artean, handia dalako eta egikera duina daualako. Bere antolamendua -nabearen zabalera eta altuera, kupula-, nabarmendu egiten da ermiten berariazko arkitekturan, oraintsu egindako barrikuntzek jatorrizko itxura neurri baten aldatu egin badabe be (batez be, erantsitako elementuei eta hainbat eraikuntzakazko loturei dagokienez).<\/p>\nHormatutako erdi-puntuko sarbidea XVI. gizaldiaren lehenengo erdikoa izan daiteke eta ordurako tenplua eraikita izango zan. Halanda be, idatzitako lehenengo aitamen zehatza 1706koa da, hain zuzen be, honen ingurukoa: ospitale-arduradunek karguaz jabetzean egindako adierazpenean ermitako argiak biztuta eukitera konprometitu ziran2<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nOspitaleko kontuak, sarritan, zehaztasun barik bada be, ermitan egindako lan txikiei buruzkoak dira3<\/sup>Ibid.<\/span><\/span><\/span>. Baina 1766an erortzeko zorian egoan eta berreraikitzea erabaki zan, ia-ia oinplano barria emonez. Manuel Arechavala Meneagaraiko auzotarrak (Ayala\/Aiara, Araba) egin eban diseinua eta Andres Otuna arduratu zan gauzatzeaz; honek arotzeriaren zati bat be egin eban Tomas Basabilbasoren laguntzagaz4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 240. or.<\/span><\/span><\/span>.\u00a0Lanengaitik 19.330 erreal eta 33 marabedi gehi diseinuaren 120 erreal ordaindu ziran. Tenplu barria egiteko aurretik egozan inguruko hainbat hormaz eta, zalantza barik, arkudun sarbideaz baliatuko ziran.<\/p>\nEz dakigu orduan eraikina gangaz estali zan ala ez, baina, egia esan, leihoen gaineko aldea hartzen daben gaur egungo gangak, euren moldurak ikusita, beranduagokoak dira, beharbada XIX. gizaldikoak. Era berean, korua, kasu honetan, barroteak ikusita, XX. gizaldikoa dala esan daiteke.<\/p>\n2010ean, eraikin osoa barriztatu egin eben.<\/a><\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib., 489. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Diputaci\u00f3n Foral de Bizkaia \/ Instituto Labayru, 1987, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 84. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Autorearen edizioa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n2. AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia \u2013 Zubiaur, San Antolin ospitaleko kontuak eta aginduak. 1700-1838, sign.: 2973\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. Ibid<\/em>.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 240. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/16-Portico-San-Antolin-Orozko.jpg\u201d\"){kind=link}