[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” background_image=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/0-Santa-Marina-Orozko.jpg” custom_padding=”20vw||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”2_3,1_3″ _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”rgba(189,158,89,0.9)” custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|20px|20px||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”2_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” header_font=”||on||||||” header_text_color=”#FFFFFF” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Nerbioi Garaia” use_icon=”on” font_icon=”||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/nerbioi-garaia\/” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][et_pb_blurb title=”Orozko | Gezuri auzoa” use_icon=”on” font_icon=”\||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/nerbioi-garaia\/orozko\/” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px||true|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”1_3,1_3,1_3″ use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”#000000″ custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|||20px|20px” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_blurb title=”Laburpena (PDF)” use_icon=”on” font_icon=”i||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/Gezuriko-Santa-Marina-Ermita-EUS.pdf” link_option_url_new_window=”on” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_blurb title=”Gezuri auzoa (48410)” use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/maps.app.goo.gl\/5Ngw9f6LqCBprqqEA” link_option_url_new_window=”on” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_blurb title=”p.sanjuan.orozko@bizkeliza.org” use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”mailto:p.sanjuan.orozko@bizkeliza.org” link_option_url_new_window=”on” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_margin=”||||false|false” custom_padding=”||||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”3_4,1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_2_font=”||on||||||” header_2_text_color=”#BD9E59″ hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n
[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” width=”100%” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n
Gezuriko edo Agirreko Santa Marina ermitea Arrola mendiaren tontorrean dago [2]<\/a>, Ganekogorta mendigunearen begiradapean, eta Orozkoko beste ermita batzuk ikusi leitekezan paisaia zabala menderatzen dau. Deialdi-ahalmen handiko tenplua zan, eta bertara errogatiban joaten ziran lehortea jazo ezkero; gainera, haren adbokazinoek umedun eta erditzeko dagozan andren babesean daukie ardatz nagusia1<\/sup>ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 487-488. or. OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 87-88. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n Oinplano<\/strong> [3]<\/a> angeluzuzenekoa da [4]<\/a>\u00a0[5]<\/a>, nabe bat dauka, estalgiaren altueran zatikatua, eta euskarri batzuek lau zatitan banatua; lehenengo zatiak presbiterioa osotzen dau, eta azkenekoa oso neurri txikerrekoa da. Buruhormari atxikita, kanpantorre funtzinoa beteten dauen gela txiki bat dago [6]<\/a>. Eta oinaldean eleizpe nahiko zabala, mendizaleen gordelekua zana hurbileko aterpea eregi zan arte.<\/p>\n Malda nabarmenean amiltzen dan lur oso irregular baten gainean altzauta, zokalo trinko bat sortu behar izan da zorua horizontalizetako. Estereobato hori, zeina sartalderantz jausten dan apurka [7]<\/a>, kanpantorrearekin indartzen da burualdean. Kanpantorreak, barriz, zokalotxu mailakatu bat dauka, segurtasun handiagoa eukiteko.<\/p>\n Hormak<\/strong> ageriko harlangatxezkoak dira, izkinetan eta leihoetan hobeto landutako piezakaz, eta sarbideetan baino ez dira harlanduak. Aparailu hori ia osorik agerian dago, zarpiatze barik.<\/p>\n Barrualdean, jesarleku jarraituak eregi dira [8]<\/a> horma nagusietan, harlangatxez be bai, eta hiru altara-mahai presbiterioan.<\/p>\n Zoladurea<\/strong> egikera barrikoa da, hormigoizko karesne arin bat lur egosizko baldosa zaharren gainean. Presbiterioa eta nabea banatzen dituan lekuan baino ez da gordeten harrizko lauzadurea.<\/p>\n Estalgia<\/strong> egurrezkoa da, goihabezko ageriko egitura bat, hiru zertxak indartua, horreetako batzuk pendoloiakaz edo errefortzu-tiranteakaz, eta horman enbutidutako oinaldeetan bermatzen da. Oso sistema sinple eta pragmatikoa.<\/p>\n Lehenengo zertxea, gainera, egurrezko pilare bitan oinarritzen da, piramide-enbor formako harroinen gainean, burualdearen alde hori markauz.<\/p>\n Teilatua<\/strong> isurki bikoa da, arkupearen inguruan izan ezik, non hiru isurkikoa dan.<\/p>\n Tenplurako sarbide<\/strong> nagusia oinaldean dago [9]<\/a>. Zazpi dobelako arku zorrotzeko hutsunea da, eta forma erdizirkularreko estradosa dauka. Bada bigarren sarbide bat be [10]<\/a>, gaur egun ohikoa dana, dinteldua. Haren ondoan, urbedeinkatu-ontzia [11]<\/a>, ia kubikoa, eta kurutze soil bat, harlandu baten grabaua.<\/p>\n Eleizearen argiztapena<\/strong> hegoaldean leiho dinteldu pare bati esker lortzen da, horreetako bat XX. mendeko 80ko hamarkadearen hasieran edegia.<\/p>\n Ermitearen burualdeari atxikita, kanpantorrea<\/strong> dago, tenplua baino estuagoa dan gorputza osotuz, eta kanpotik sartzen da bertara, iparraldera edegitako pasabide dinteldu batetik.<\/p>\n Gailurrean urrunetik ondo ikusten dan kurutze bat ipini da, eta, horren azpian, inposta zakarren gainean oinarritutako bao erdizirkular baten, kanpaia. Ikusmenak eta entzumenak elementu hori nabarmen bihurtzen dabe ingurunean.<\/p>\n Sartaldean eleizpe<\/strong> bat dauka [12]<\/a>, hiru isurkiko estalgiagaz. Gainerako eraikinaren sinpletasunagazko kontrastean, hemen ikusi geinkez, habe etxunetan zizelkatuta, zapata batzuk [13]<\/a>, erdiko sokakaz, XVIII. mende amaierako pieza barrokoak.<\/p>\n <\/p>\n Beste hainbat kasutan lez \u2013Orozkotik urten barik be\u2013 kondairak kontetan deusku Gezuriko Santa Marina tenplua Larragorri izeneko beste paraje baten eregiten hasi zirala. Baina gauero idi-gurdi batek eroaten ebazan han pilatutako eraikuntza-materialak gaur egungo kokalekura, eta horregaitik erabagi eben eleiztarrek aukeratutako kokalekua aldatzea2<\/sup>ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 488. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n Sarbideko arkuak XVI. mendearen hasierako urteetara garoaz, baina 1624ra arteko dokumentazinoan ez da aitatzen ha konpontzeko agindurik.<\/p>\n \u201cSan Migel, San Fausto eta Santa Marina ermitak, euren kontura edo konponketak egiteko limosnea eskatzen eben personak izentauta, ermita horreek ez euken-ta manteniduteko berezko errentarik\u201d3<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Pedro Apostoluaren parrokia \u2013 Murueta, Kontuak, bisitak eta inbentarioak 1601-1716, sign. 2990\/001-00. BARRIO LOZA, 1989-1991, 1. liburukia, 335. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n 1794an, Calahorrako Eleizbarrutiak ermitea erestea erabagi eban, egoera txarrean egoalako. Halanda be, Dulumango San Juan eta Muruetako San Pedro auzoetako bizilagunek protesta egin eben jazoera horren aurrean, \u201cherria trumoi-hodeien ekatxetatik eta andren bularreko minetik eta halango beste gatx batzuetatik babesten ebala\u201d argudiatuz. Erestea saihesteko, epaitegietara jo eban Udalak, eta lortu egin eban. 1798ko hasieran berreregite-lanak martxan egozan \u2013\u201coin barriko\u201d ermita bat aitatzen da\u2013, eta horren arduraduna Juan de Olavarr\u00eda izan zan4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 239. or.<\/span><\/span><\/span>.. Fabrika barrian oinaldeen sartunea aprobetxau zan barriro.<\/p>\n
![[1]<\/span><\/a><\/strong><\/h2>\n[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” width=”100%” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″]<\/p>\nGezuriko edo Agirreko Santa Marina ermitea Arrola mendiaren tontorrean dago [2]<\/a>, Ganekogorta mendigunearen begiradapean, eta Orozkoko beste ermita batzuk ikusi leitekezan paisaia zabala menderatzen dau. Deialdi-ahalmen handiko tenplua zan, eta bertara errogatiban joaten ziran lehortea jazo ezkero; gainera, haren adbokazinoek umedun eta erditzeko dagozan andren babesean daukie ardatz nagusia1<\/sup>ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 487-488. or. OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 87-88. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nOinplano<\/strong> [3]<\/a> angeluzuzenekoa da [4]<\/a>\u00a0[5]<\/a>, nabe bat dauka, estalgiaren altueran zatikatua, eta euskarri batzuek lau zatitan banatua; lehenengo zatiak presbiterioa osotzen dau, eta azkenekoa oso neurri txikerrekoa da. Buruhormari atxikita, kanpantorre funtzinoa beteten dauen gela txiki bat dago [6]<\/a>. Eta oinaldean eleizpe nahiko zabala, mendizaleen gordelekua zana hurbileko aterpea eregi zan arte.<\/p>\nMalda nabarmenean amiltzen dan lur oso irregular baten gainean altzauta, zokalo trinko bat sortu behar izan da zorua horizontalizetako. Estereobato hori, zeina sartalderantz jausten dan apurka [7]<\/a>, kanpantorrearekin indartzen da burualdean. Kanpantorreak, barriz, zokalotxu mailakatu bat dauka, segurtasun handiagoa eukiteko.<\/p>\nHormak<\/strong> ageriko harlangatxezkoak dira, izkinetan eta leihoetan hobeto landutako piezakaz, eta sarbideetan baino ez dira harlanduak. Aparailu hori ia osorik agerian dago, zarpiatze barik.<\/p>\nBarrualdean, jesarleku jarraituak eregi dira [8]<\/a> horma nagusietan, harlangatxez be bai, eta hiru altara-mahai presbiterioan.<\/p>\nZoladurea<\/strong> egikera barrikoa da, hormigoizko karesne arin bat lur egosizko baldosa zaharren gainean. Presbiterioa eta nabea banatzen dituan lekuan baino ez da gordeten harrizko lauzadurea.<\/p>\nEstalgia<\/strong> egurrezkoa da, goihabezko ageriko egitura bat, hiru zertxak indartua, horreetako batzuk pendoloiakaz edo errefortzu-tiranteakaz, eta horman enbutidutako oinaldeetan bermatzen da. Oso sistema sinple eta pragmatikoa.<\/p>\nLehenengo zertxea, gainera, egurrezko pilare bitan oinarritzen da, piramide-enbor formako harroinen gainean, burualdearen alde hori markauz.<\/p>\nTeilatua<\/strong> isurki bikoa da, arkupearen inguruan izan ezik, non hiru isurkikoa dan.<\/p>\nTenplurako sarbide<\/strong> nagusia oinaldean dago [9]<\/a>. Zazpi dobelako arku zorrotzeko hutsunea da, eta forma erdizirkularreko estradosa dauka. Bada bigarren sarbide bat be [10]<\/a>, gaur egun ohikoa dana, dinteldua. Haren ondoan, urbedeinkatu-ontzia [11]<\/a>, ia kubikoa, eta kurutze soil bat, harlandu baten grabaua.<\/p>\nEleizearen argiztapena<\/strong> hegoaldean leiho dinteldu pare bati esker lortzen da, horreetako bat XX. mendeko 80ko hamarkadearen hasieran edegia.<\/p>\nErmitearen burualdeari atxikita, kanpantorrea<\/strong> dago, tenplua baino estuagoa dan gorputza osotuz, eta kanpotik sartzen da bertara, iparraldera edegitako pasabide dinteldu batetik.<\/p>\nGailurrean urrunetik ondo ikusten dan kurutze bat ipini da, eta, horren azpian, inposta zakarren gainean oinarritutako bao erdizirkular baten, kanpaia. Ikusmenak eta entzumenak elementu hori nabarmen bihurtzen dabe ingurunean.<\/p>\nSartaldean eleizpe<\/strong> bat dauka [12]<\/a>, hiru isurkiko estalgiagaz. Gainerako eraikinaren sinpletasunagazko kontrastean, hemen ikusi geinkez, habe etxunetan zizelkatuta, zapata batzuk [13]<\/a>, erdiko sokakaz, XVIII. mende amaierako pieza barrokoak.<\/p>\n <\/p>\nBeste hainbat kasutan lez \u2013Orozkotik urten barik be\u2013 kondairak kontetan deusku Gezuriko Santa Marina tenplua Larragorri izeneko beste paraje baten eregiten hasi zirala. Baina gauero idi-gurdi batek eroaten ebazan han pilatutako eraikuntza-materialak gaur egungo kokalekura, eta horregaitik erabagi eben eleiztarrek aukeratutako kokalekua aldatzea2<\/sup>ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 488. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nSarbideko arkuak XVI. mendearen hasierako urteetara garoaz, baina 1624ra arteko dokumentazinoan ez da aitatzen ha konpontzeko agindurik.<\/p>\n\u201cSan Migel, San Fausto eta Santa Marina ermitak, euren kontura edo konponketak egiteko limosnea eskatzen eben personak izentauta, ermita horreek ez euken-ta manteniduteko berezko errentarik\u201d3<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Pedro Apostoluaren parrokia \u2013 Murueta, Kontuak, bisitak eta inbentarioak 1601-1716, sign. 2990\/001-00. BARRIO LOZA, 1989-1991, 1. liburukia, 335. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n1794an, Calahorrako Eleizbarrutiak ermitea erestea erabagi eban, egoera txarrean egoalako. Halanda be, Dulumango San Juan eta Muruetako San Pedro auzoetako bizilagunek protesta egin eben jazoera horren aurrean, \u201cherria trumoi-hodeien ekatxetatik eta andren bularreko minetik eta halango beste gatx batzuetatik babesten ebala\u201d argudiatuz. Erestea saihesteko, epaitegietara jo eban Udalak, eta lortu egin eban. 1798ko hasieran berreregite-lanak martxan egozan \u2013\u201coin barriko\u201d ermita bat aitatzen da\u2013, eta horren arduraduna Juan de Olavarr\u00eda izan zan4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 239. or.<\/span><\/span><\/span>.. Fabrika barrian oinaldeen sartunea aprobetxau zan barriro.<\/p>\n1980tik aurrera dana barriztau zan.<\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 487-488. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia \/ Labayru Ikastegia, 1987, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 87-88. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Egilearen edizinoa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 488. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia \/ Labayru Ikastegia, 1987, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. AHEB-BEHA, Orozkoko San Pedro Apostoluaren parrokia \u2013 Murueta, Kontuak, bisitak eta inbentarioak 1601-1716, sign. 2990\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”BARRIO LOZA, 1989-1991, 1. liburukia, 335. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Deustuko Unibertsitatea \u2013 Deiker \/ Bizkaiko Foru Aldundia \u2013 Hirigintza eta Ingurumena, 1989-1991, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 239. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/1-Santa-Marina-Orozko-1.jpg\"){kind=link}
![[2]<\/a>, Ganekogorta mendigunearen begiradapean, eta Orozkoko beste ermita batzuk ikusi leitekezan paisaia zabala menderatzen dau. Deialdi-ahalmen handiko tenplua zan, eta bertara errogatiban joaten ziran lehortea jazo ezkero; gainera, haren adbokazinoek umedun eta erditzeko dagozan andren babesean daukie ardatz nagusia1<\/sup>ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 487-488. or. OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 87-88. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nOinplano<\/strong> [3]<\/a> angeluzuzenekoa da [4]<\/a>\u00a0[5]<\/a>, nabe bat dauka, estalgiaren altueran zatikatua, eta euskarri batzuek lau zatitan banatua; lehenengo zatiak presbiterioa osotzen dau, eta azkenekoa oso neurri txikerrekoa da. Buruhormari atxikita, kanpantorre funtzinoa beteten dauen gela txiki bat dago [6]<\/a>. Eta oinaldean eleizpe nahiko zabala, mendizaleen gordelekua zana hurbileko aterpea eregi zan arte.<\/p>\nMalda nabarmenean amiltzen dan lur oso irregular baten gainean altzauta, zokalo trinko bat sortu behar izan da zorua horizontalizetako. Estereobato hori, zeina sartalderantz jausten dan apurka [7]<\/a>, kanpantorrearekin indartzen da burualdean. Kanpantorreak, barriz, zokalotxu mailakatu bat dauka, segurtasun handiagoa eukiteko.<\/p>\nHormak<\/strong> ageriko harlangatxezkoak dira, izkinetan eta leihoetan hobeto landutako piezakaz, eta sarbideetan baino ez dira harlanduak. Aparailu hori ia osorik agerian dago, zarpiatze barik.<\/p>\nBarrualdean, jesarleku jarraituak eregi dira [8]<\/a> horma nagusietan, harlangatxez be bai, eta hiru altara-mahai presbiterioan.<\/p>\nZoladurea<\/strong> egikera barrikoa da, hormigoizko karesne arin bat lur egosizko baldosa zaharren gainean. Presbiterioa eta nabea banatzen dituan lekuan baino ez da gordeten harrizko lauzadurea.<\/p>\nEstalgia<\/strong> egurrezkoa da, goihabezko ageriko egitura bat, hiru zertxak indartua, horreetako batzuk pendoloiakaz edo errefortzu-tiranteakaz, eta horman enbutidutako oinaldeetan bermatzen da. Oso sistema sinple eta pragmatikoa.<\/p>\nLehenengo zertxea, gainera, egurrezko pilare bitan oinarritzen da, piramide-enbor formako harroinen gainean, burualdearen alde hori markauz.<\/p>\nTeilatua<\/strong> isurki bikoa da, arkupearen inguruan izan ezik, non hiru isurkikoa dan.<\/p>\nTenplurako sarbide<\/strong> nagusia oinaldean dago [9]<\/a>. Zazpi dobelako arku zorrotzeko hutsunea da, eta forma erdizirkularreko estradosa dauka. Bada bigarren sarbide bat be [10]<\/a>, gaur egun ohikoa dana, dinteldua. Haren ondoan, urbedeinkatu-ontzia [11]<\/a>, ia kubikoa, eta kurutze soil bat, harlandu baten grabaua.<\/p>\nEleizearen argiztapena<\/strong> hegoaldean leiho dinteldu pare bati esker lortzen da, horreetako bat XX. mendeko 80ko hamarkadearen hasieran edegia.<\/p>\nErmitearen burualdeari atxikita, kanpantorrea<\/strong> dago, tenplua baino estuagoa dan gorputza osotuz, eta kanpotik sartzen da bertara, iparraldera edegitako pasabide dinteldu batetik.<\/p>\nGailurrean urrunetik ondo ikusten dan kurutze bat ipini da, eta, horren azpian, inposta zakarren gainean oinarritutako bao erdizirkular baten, kanpaia. Ikusmenak eta entzumenak elementu hori nabarmen bihurtzen dabe ingurunean.<\/p>\nSartaldean eleizpe<\/strong> bat dauka [12]<\/a>, hiru isurkiko estalgiagaz. Gainerako eraikinaren sinpletasunagazko kontrastean, hemen ikusi geinkez, habe etxunetan zizelkatuta, zapata batzuk [13]<\/a>, erdiko sokakaz, XVIII. mende amaierako pieza barrokoak.<\/p>\n <\/p>\nBeste hainbat kasutan lez \u2013Orozkotik urten barik be\u2013 kondairak kontetan deusku Gezuriko Santa Marina tenplua Larragorri izeneko beste paraje baten eregiten hasi zirala. Baina gauero idi-gurdi batek eroaten ebazan han pilatutako eraikuntza-materialak gaur egungo kokalekura, eta horregaitik erabagi eben eleiztarrek aukeratutako kokalekua aldatzea2<\/sup>ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 488. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nSarbideko arkuak XVI. mendearen hasierako urteetara garoaz, baina 1624ra arteko dokumentazinoan ez da aitatzen ha konpontzeko agindurik.<\/p>\n\u201cSan Migel, San Fausto eta Santa Marina ermitak, euren kontura edo konponketak egiteko limosnea eskatzen eben personak izentauta, ermita horreek ez euken-ta manteniduteko berezko errentarik\u201d3<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Pedro Apostoluaren parrokia \u2013 Murueta, Kontuak, bisitak eta inbentarioak 1601-1716, sign. 2990\/001-00. BARRIO LOZA, 1989-1991, 1. liburukia, 335. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n1794an, Calahorrako Eleizbarrutiak ermitea erestea erabagi eban, egoera txarrean egoalako. Halanda be, Dulumango San Juan eta Muruetako San Pedro auzoetako bizilagunek protesta egin eben jazoera horren aurrean, \u201cherria trumoi-hodeien ekatxetatik eta andren bularreko minetik eta halango beste gatx batzuetatik babesten ebala\u201d argudiatuz. Erestea saihesteko, epaitegietara jo eban Udalak, eta lortu egin eban. 1798ko hasieran berreregite-lanak martxan egozan \u2013\u201coin barriko\u201d ermita bat aitatzen da\u2013, eta horren arduraduna Juan de Olavarr\u00eda izan zan4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 239. or.<\/span><\/span><\/span>.. Fabrika barrian oinaldeen sartunea aprobetxau zan barriro.<\/p>\n1980tik aurrera dana barriztau zan.<\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 487-488. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia \/ Labayru Ikastegia, 1987, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 87-88. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Egilearen edizinoa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 488. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia \/ Labayru Ikastegia, 1987, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. AHEB-BEHA, Orozkoko San Pedro Apostoluaren parrokia \u2013 Murueta, Kontuak, bisitak eta inbentarioak 1601-1716, sign. 2990\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”BARRIO LOZA, 1989-1991, 1. liburukia, 335. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Deustuko Unibertsitatea \u2013 Deiker \/ Bizkaiko Foru Aldundia \u2013 Hirigintza eta Ingurumena, 1989-1991, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 239. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/2-Vista-antigua-Santa-Marina-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[3]<\/a> angeluzuzenekoa da](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/3-Planta-Santa-Marina-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[4]<\/a>\u00a0](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/4-Interior-1-Santa-Marina-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[5]<\/a>, nabe bat dauka, estalgiaren altueran zatikatua, eta euskarri batzuek lau zatitan banatua; lehenengo zatiak presbiterioa osotzen dau, eta azkenekoa oso neurri txikerrekoa da. Buruhormari atxikita, kanpantorre funtzinoa beteten dauen gela txiki bat dago](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/5-Interior-2-Santa-Marina-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[6]<\/a>. Eta oinaldean eleizpe nahiko zabala, mendizaleen gordelekua zana hurbileko aterpea eregi zan arte.<\/p>\nMalda nabarmenean amiltzen dan lur oso irregular baten gainean altzauta, zokalo trinko bat sortu behar izan da zorua horizontalizetako. Estereobato hori, zeina sartalderantz jausten dan apurka [7]<\/a>, kanpantorrearekin indartzen da burualdean. Kanpantorreak, barriz, zokalotxu mailakatu bat dauka, segurtasun handiagoa eukiteko.<\/p>\nHormak<\/strong> ageriko harlangatxezkoak dira, izkinetan eta leihoetan hobeto landutako piezakaz, eta sarbideetan baino ez dira harlanduak. Aparailu hori ia osorik agerian dago, zarpiatze barik.<\/p>\nBarrualdean, jesarleku jarraituak eregi dira [8]<\/a> horma nagusietan, harlangatxez be bai, eta hiru altara-mahai presbiterioan.<\/p>\nZoladurea<\/strong> egikera barrikoa da, hormigoizko karesne arin bat lur egosizko baldosa zaharren gainean. Presbiterioa eta nabea banatzen dituan lekuan baino ez da gordeten harrizko lauzadurea.<\/p>\nEstalgia<\/strong> egurrezkoa da, goihabezko ageriko egitura bat, hiru zertxak indartua, horreetako batzuk pendoloiakaz edo errefortzu-tiranteakaz, eta horman enbutidutako oinaldeetan bermatzen da. Oso sistema sinple eta pragmatikoa.<\/p>\nLehenengo zertxea, gainera, egurrezko pilare bitan oinarritzen da, piramide-enbor formako harroinen gainean, burualdearen alde hori markauz.<\/p>\nTeilatua<\/strong> isurki bikoa da, arkupearen inguruan izan ezik, non hiru isurkikoa dan.<\/p>\nTenplurako sarbide<\/strong> nagusia oinaldean dago [9]<\/a>. Zazpi dobelako arku zorrotzeko hutsunea da, eta forma erdizirkularreko estradosa dauka. Bada bigarren sarbide bat be [10]<\/a>, gaur egun ohikoa dana, dinteldua. Haren ondoan, urbedeinkatu-ontzia [11]<\/a>, ia kubikoa, eta kurutze soil bat, harlandu baten grabaua.<\/p>\nEleizearen argiztapena<\/strong> hegoaldean leiho dinteldu pare bati esker lortzen da, horreetako bat XX. mendeko 80ko hamarkadearen hasieran edegia.<\/p>\nErmitearen burualdeari atxikita, kanpantorrea<\/strong> dago, tenplua baino estuagoa dan gorputza osotuz, eta kanpotik sartzen da bertara, iparraldera edegitako pasabide dinteldu batetik.<\/p>\nGailurrean urrunetik ondo ikusten dan kurutze bat ipini da, eta, horren azpian, inposta zakarren gainean oinarritutako bao erdizirkular baten, kanpaia. Ikusmenak eta entzumenak elementu hori nabarmen bihurtzen dabe ingurunean.<\/p>\nSartaldean eleizpe<\/strong> bat dauka [12]<\/a>, hiru isurkiko estalgiagaz. Gainerako eraikinaren sinpletasunagazko kontrastean, hemen ikusi geinkez, habe etxunetan zizelkatuta, zapata batzuk [13]<\/a>, erdiko sokakaz, XVIII. mende amaierako pieza barrokoak.<\/p>\n <\/p>\nBeste hainbat kasutan lez \u2013Orozkotik urten barik be\u2013 kondairak kontetan deusku Gezuriko Santa Marina tenplua Larragorri izeneko beste paraje baten eregiten hasi zirala. Baina gauero idi-gurdi batek eroaten ebazan han pilatutako eraikuntza-materialak gaur egungo kokalekura, eta horregaitik erabagi eben eleiztarrek aukeratutako kokalekua aldatzea2<\/sup>ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 488. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nSarbideko arkuak XVI. mendearen hasierako urteetara garoaz, baina 1624ra arteko dokumentazinoan ez da aitatzen ha konpontzeko agindurik.<\/p>\n\u201cSan Migel, San Fausto eta Santa Marina ermitak, euren kontura edo konponketak egiteko limosnea eskatzen eben personak izentauta, ermita horreek ez euken-ta manteniduteko berezko errentarik\u201d3<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Pedro Apostoluaren parrokia \u2013 Murueta, Kontuak, bisitak eta inbentarioak 1601-1716, sign. 2990\/001-00. BARRIO LOZA, 1989-1991, 1. liburukia, 335. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n1794an, Calahorrako Eleizbarrutiak ermitea erestea erabagi eban, egoera txarrean egoalako. Halanda be, Dulumango San Juan eta Muruetako San Pedro auzoetako bizilagunek protesta egin eben jazoera horren aurrean, \u201cherria trumoi-hodeien ekatxetatik eta andren bularreko minetik eta halango beste gatx batzuetatik babesten ebala\u201d argudiatuz. Erestea saihesteko, epaitegietara jo eban Udalak, eta lortu egin eban. 1798ko hasieran berreregite-lanak martxan egozan \u2013\u201coin barriko\u201d ermita bat aitatzen da\u2013, eta horren arduraduna Juan de Olavarr\u00eda izan zan4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 239. or.<\/span><\/span><\/span>.. Fabrika barrian oinaldeen sartunea aprobetxau zan barriro.<\/p>\n1980tik aurrera dana barriztau zan.<\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 487-488. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia \/ Labayru Ikastegia, 1987, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 87-88. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Egilearen edizinoa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 488. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia \/ Labayru Ikastegia, 1987, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. AHEB-BEHA, Orozkoko San Pedro Apostoluaren parrokia \u2013 Murueta, Kontuak, bisitak eta inbentarioak 1601-1716, sign. 2990\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”BARRIO LOZA, 1989-1991, 1. liburukia, 335. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Deustuko Unibertsitatea \u2013 Deiker \/ Bizkaiko Foru Aldundia \u2013 Hirigintza eta Ingurumena, 1989-1991, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 239. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/6-Exterior-1-Santa-Marina-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[7]<\/a>, kanpantorrearekin indartzen da burualdean. Kanpantorreak, barriz, zokalotxu mailakatu bat dauka, segurtasun handiagoa eukiteko.<\/p>\nHormak<\/strong> ageriko harlangatxezkoak dira, izkinetan eta leihoetan hobeto landutako piezakaz, eta sarbideetan baino ez dira harlanduak. Aparailu hori ia osorik agerian dago, zarpiatze barik.<\/p>\nBarrualdean, jesarleku jarraituak eregi dira [8]<\/a> horma nagusietan, harlangatxez be bai, eta hiru altara-mahai presbiterioan.<\/p>\nZoladurea<\/strong> egikera barrikoa da, hormigoizko karesne arin bat lur egosizko baldosa zaharren gainean. Presbiterioa eta nabea banatzen dituan lekuan baino ez da gordeten harrizko lauzadurea.<\/p>\nEstalgia<\/strong> egurrezkoa da, goihabezko ageriko egitura bat, hiru zertxak indartua, horreetako batzuk pendoloiakaz edo errefortzu-tiranteakaz, eta horman enbutidutako oinaldeetan bermatzen da. Oso sistema sinple eta pragmatikoa.<\/p>\nLehenengo zertxea, gainera, egurrezko pilare bitan oinarritzen da, piramide-enbor formako harroinen gainean, burualdearen alde hori markauz.<\/p>\nTeilatua<\/strong> isurki bikoa da, arkupearen inguruan izan ezik, non hiru isurkikoa dan.<\/p>\nTenplurako sarbide<\/strong> nagusia oinaldean dago [9]<\/a>. Zazpi dobelako arku zorrotzeko hutsunea da, eta forma erdizirkularreko estradosa dauka. Bada bigarren sarbide bat be [10]<\/a>, gaur egun ohikoa dana, dinteldua. Haren ondoan, urbedeinkatu-ontzia [11]<\/a>, ia kubikoa, eta kurutze soil bat, harlandu baten grabaua.<\/p>\nEleizearen argiztapena<\/strong> hegoaldean leiho dinteldu pare bati esker lortzen da, horreetako bat XX. mendeko 80ko hamarkadearen hasieran edegia.<\/p>\nErmitearen burualdeari atxikita, kanpantorrea<\/strong> dago, tenplua baino estuagoa dan gorputza osotuz, eta kanpotik sartzen da bertara, iparraldera edegitako pasabide dinteldu batetik.<\/p>\nGailurrean urrunetik ondo ikusten dan kurutze bat ipini da, eta, horren azpian, inposta zakarren gainean oinarritutako bao erdizirkular baten, kanpaia. Ikusmenak eta entzumenak elementu hori nabarmen bihurtzen dabe ingurunean.<\/p>\nSartaldean eleizpe<\/strong> bat dauka [12]<\/a>, hiru isurkiko estalgiagaz. Gainerako eraikinaren sinpletasunagazko kontrastean, hemen ikusi geinkez, habe etxunetan zizelkatuta, zapata batzuk [13]<\/a>, erdiko sokakaz, XVIII. mende amaierako pieza barrokoak.<\/p>\n <\/p>\nBeste hainbat kasutan lez \u2013Orozkotik urten barik be\u2013 kondairak kontetan deusku Gezuriko Santa Marina tenplua Larragorri izeneko beste paraje baten eregiten hasi zirala. Baina gauero idi-gurdi batek eroaten ebazan han pilatutako eraikuntza-materialak gaur egungo kokalekura, eta horregaitik erabagi eben eleiztarrek aukeratutako kokalekua aldatzea2<\/sup>ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 488. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nSarbideko arkuak XVI. mendearen hasierako urteetara garoaz, baina 1624ra arteko dokumentazinoan ez da aitatzen ha konpontzeko agindurik.<\/p>\n\u201cSan Migel, San Fausto eta Santa Marina ermitak, euren kontura edo konponketak egiteko limosnea eskatzen eben personak izentauta, ermita horreek ez euken-ta manteniduteko berezko errentarik\u201d3<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Pedro Apostoluaren parrokia \u2013 Murueta, Kontuak, bisitak eta inbentarioak 1601-1716, sign. 2990\/001-00. BARRIO LOZA, 1989-1991, 1. liburukia, 335. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n1794an, Calahorrako Eleizbarrutiak ermitea erestea erabagi eban, egoera txarrean egoalako. Halanda be, Dulumango San Juan eta Muruetako San Pedro auzoetako bizilagunek protesta egin eben jazoera horren aurrean, \u201cherria trumoi-hodeien ekatxetatik eta andren bularreko minetik eta halango beste gatx batzuetatik babesten ebala\u201d argudiatuz. Erestea saihesteko, epaitegietara jo eban Udalak, eta lortu egin eban. 1798ko hasieran berreregite-lanak martxan egozan \u2013\u201coin barriko\u201d ermita bat aitatzen da\u2013, eta horren arduraduna Juan de Olavarr\u00eda izan zan4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 239. or.<\/span><\/span><\/span>.. Fabrika barrian oinaldeen sartunea aprobetxau zan barriro.<\/p>\n1980tik aurrera dana barriztau zan.<\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 487-488. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia \/ Labayru Ikastegia, 1987, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 87-88. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Egilearen edizinoa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 488. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia \/ Labayru Ikastegia, 1987, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. AHEB-BEHA, Orozkoko San Pedro Apostoluaren parrokia \u2013 Murueta, Kontuak, bisitak eta inbentarioak 1601-1716, sign. 2990\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”BARRIO LOZA, 1989-1991, 1. liburukia, 335. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Deustuko Unibertsitatea \u2013 Deiker \/ Bizkaiko Foru Aldundia \u2013 Hirigintza eta Ingurumena, 1989-1991, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 239. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/7-Exterior-2-Santa-Marina-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[8]<\/a> horma nagusietan, harlangatxez be bai, eta hiru altara-mahai presbiterioan.<\/p>\nZoladurea<\/strong> egikera barrikoa da, hormigoizko karesne arin bat lur egosizko baldosa zaharren gainean. Presbiterioa eta nabea banatzen dituan lekuan baino ez da gordeten harrizko lauzadurea.<\/p>\nEstalgia<\/strong> egurrezkoa da, goihabezko ageriko egitura bat, hiru zertxak indartua, horreetako batzuk pendoloiakaz edo errefortzu-tiranteakaz, eta horman enbutidutako oinaldeetan bermatzen da. Oso sistema sinple eta pragmatikoa.<\/p>\nLehenengo zertxea, gainera, egurrezko pilare bitan oinarritzen da, piramide-enbor formako harroinen gainean, burualdearen alde hori markauz.<\/p>\nTeilatua<\/strong> isurki bikoa da, arkupearen inguruan izan ezik, non hiru isurkikoa dan.<\/p>\nTenplurako sarbide<\/strong> nagusia oinaldean dago [9]<\/a>. Zazpi dobelako arku zorrotzeko hutsunea da, eta forma erdizirkularreko estradosa dauka. Bada bigarren sarbide bat be [10]<\/a>, gaur egun ohikoa dana, dinteldua. Haren ondoan, urbedeinkatu-ontzia [11]<\/a>, ia kubikoa, eta kurutze soil bat, harlandu baten grabaua.<\/p>\nEleizearen argiztapena<\/strong> hegoaldean leiho dinteldu pare bati esker lortzen da, horreetako bat XX. mendeko 80ko hamarkadearen hasieran edegia.<\/p>\nErmitearen burualdeari atxikita, kanpantorrea<\/strong> dago, tenplua baino estuagoa dan gorputza osotuz, eta kanpotik sartzen da bertara, iparraldera edegitako pasabide dinteldu batetik.<\/p>\nGailurrean urrunetik ondo ikusten dan kurutze bat ipini da, eta, horren azpian, inposta zakarren gainean oinarritutako bao erdizirkular baten, kanpaia. Ikusmenak eta entzumenak elementu hori nabarmen bihurtzen dabe ingurunean.<\/p>\nSartaldean eleizpe<\/strong> bat dauka [12]<\/a>, hiru isurkiko estalgiagaz. Gainerako eraikinaren sinpletasunagazko kontrastean, hemen ikusi geinkez, habe etxunetan zizelkatuta, zapata batzuk [13]<\/a>, erdiko sokakaz, XVIII. mende amaierako pieza barrokoak.<\/p>\n <\/p>\nBeste hainbat kasutan lez \u2013Orozkotik urten barik be\u2013 kondairak kontetan deusku Gezuriko Santa Marina tenplua Larragorri izeneko beste paraje baten eregiten hasi zirala. Baina gauero idi-gurdi batek eroaten ebazan han pilatutako eraikuntza-materialak gaur egungo kokalekura, eta horregaitik erabagi eben eleiztarrek aukeratutako kokalekua aldatzea2<\/sup>ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 488. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nSarbideko arkuak XVI. mendearen hasierako urteetara garoaz, baina 1624ra arteko dokumentazinoan ez da aitatzen ha konpontzeko agindurik.<\/p>\n\u201cSan Migel, San Fausto eta Santa Marina ermitak, euren kontura edo konponketak egiteko limosnea eskatzen eben personak izentauta, ermita horreek ez euken-ta manteniduteko berezko errentarik\u201d3<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Pedro Apostoluaren parrokia \u2013 Murueta, Kontuak, bisitak eta inbentarioak 1601-1716, sign. 2990\/001-00. BARRIO LOZA, 1989-1991, 1. liburukia, 335. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n1794an, Calahorrako Eleizbarrutiak ermitea erestea erabagi eban, egoera txarrean egoalako. Halanda be, Dulumango San Juan eta Muruetako San Pedro auzoetako bizilagunek protesta egin eben jazoera horren aurrean, \u201cherria trumoi-hodeien ekatxetatik eta andren bularreko minetik eta halango beste gatx batzuetatik babesten ebala\u201d argudiatuz. Erestea saihesteko, epaitegietara jo eban Udalak, eta lortu egin eban. 1798ko hasieran berreregite-lanak martxan egozan \u2013\u201coin barriko\u201d ermita bat aitatzen da\u2013, eta horren arduraduna Juan de Olavarr\u00eda izan zan4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 239. or.<\/span><\/span><\/span>.. Fabrika barrian oinaldeen sartunea aprobetxau zan barriro.<\/p>\n1980tik aurrera dana barriztau zan.<\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 487-488. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia \/ Labayru Ikastegia, 1987, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 87-88. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Egilearen edizinoa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 488. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia \/ Labayru Ikastegia, 1987, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. AHEB-BEHA, Orozkoko San Pedro Apostoluaren parrokia \u2013 Murueta, Kontuak, bisitak eta inbentarioak 1601-1716, sign. 2990\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”BARRIO LOZA, 1989-1991, 1. liburukia, 335. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Deustuko Unibertsitatea \u2013 Deiker \/ Bizkaiko Foru Aldundia \u2013 Hirigintza eta Ingurumena, 1989-1991, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 239. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/8-Bancos-altar-Santa-Marina-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[9]<\/a>. Zazpi dobelako arku zorrotzeko hutsunea da, eta forma erdizirkularreko estradosa dauka. Bada bigarren sarbide bat be](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/9-Acceso-1-Santa-Marina-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[10]<\/a>, gaur egun ohikoa dana, dinteldua. Haren ondoan, urbedeinkatu-ontzia](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/10-Acceso-2-Santa-Marina-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[11]<\/a>, ia kubikoa, eta kurutze soil bat, harlandu baten grabaua.<\/p>\nEleizearen argiztapena<\/strong> hegoaldean leiho dinteldu pare bati esker lortzen da, horreetako bat XX. mendeko 80ko hamarkadearen hasieran edegia.<\/p>\nErmitearen burualdeari atxikita, kanpantorrea<\/strong> dago, tenplua baino estuagoa dan gorputza osotuz, eta kanpotik sartzen da bertara, iparraldera edegitako pasabide dinteldu batetik.<\/p>\nGailurrean urrunetik ondo ikusten dan kurutze bat ipini da, eta, horren azpian, inposta zakarren gainean oinarritutako bao erdizirkular baten, kanpaia. Ikusmenak eta entzumenak elementu hori nabarmen bihurtzen dabe ingurunean.<\/p>\nSartaldean eleizpe<\/strong> bat dauka [12]<\/a>, hiru isurkiko estalgiagaz. Gainerako eraikinaren sinpletasunagazko kontrastean, hemen ikusi geinkez, habe etxunetan zizelkatuta, zapata batzuk [13]<\/a>, erdiko sokakaz, XVIII. mende amaierako pieza barrokoak.<\/p>\n <\/p>\nBeste hainbat kasutan lez \u2013Orozkotik urten barik be\u2013 kondairak kontetan deusku Gezuriko Santa Marina tenplua Larragorri izeneko beste paraje baten eregiten hasi zirala. Baina gauero idi-gurdi batek eroaten ebazan han pilatutako eraikuntza-materialak gaur egungo kokalekura, eta horregaitik erabagi eben eleiztarrek aukeratutako kokalekua aldatzea2<\/sup>ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 488. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nSarbideko arkuak XVI. mendearen hasierako urteetara garoaz, baina 1624ra arteko dokumentazinoan ez da aitatzen ha konpontzeko agindurik.<\/p>\n\u201cSan Migel, San Fausto eta Santa Marina ermitak, euren kontura edo konponketak egiteko limosnea eskatzen eben personak izentauta, ermita horreek ez euken-ta manteniduteko berezko errentarik\u201d3<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Pedro Apostoluaren parrokia \u2013 Murueta, Kontuak, bisitak eta inbentarioak 1601-1716, sign. 2990\/001-00. BARRIO LOZA, 1989-1991, 1. liburukia, 335. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n1794an, Calahorrako Eleizbarrutiak ermitea erestea erabagi eban, egoera txarrean egoalako. Halanda be, Dulumango San Juan eta Muruetako San Pedro auzoetako bizilagunek protesta egin eben jazoera horren aurrean, \u201cherria trumoi-hodeien ekatxetatik eta andren bularreko minetik eta halango beste gatx batzuetatik babesten ebala\u201d argudiatuz. Erestea saihesteko, epaitegietara jo eban Udalak, eta lortu egin eban. 1798ko hasieran berreregite-lanak martxan egozan \u2013\u201coin barriko\u201d ermita bat aitatzen da\u2013, eta horren arduraduna Juan de Olavarr\u00eda izan zan4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 239. or.<\/span><\/span><\/span>.. Fabrika barrian oinaldeen sartunea aprobetxau zan barriro.<\/p>\n1980tik aurrera dana barriztau zan.<\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 487-488. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia \/ Labayru Ikastegia, 1987, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 87-88. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Egilearen edizinoa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 488. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia \/ Labayru Ikastegia, 1987, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. AHEB-BEHA, Orozkoko San Pedro Apostoluaren parrokia \u2013 Murueta, Kontuak, bisitak eta inbentarioak 1601-1716, sign. 2990\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”BARRIO LOZA, 1989-1991, 1. liburukia, 335. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Deustuko Unibertsitatea \u2013 Deiker \/ Bizkaiko Foru Aldundia \u2013 Hirigintza eta Ingurumena, 1989-1991, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 239. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/11-Aguabenditera-Santa-Marina-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[12]<\/a>, hiru isurkiko estalgiagaz. Gainerako eraikinaren sinpletasunagazko kontrastean, hemen ikusi geinkez, habe etxunetan zizelkatuta, zapata batzuk](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/12-Portico-Santa-Marina-Orozko.jpg\"){kind=link}
![[13]<\/a>, erdiko sokakaz, XVIII. mende amaierako pieza barrokoak.<\/p>\n <\/p>\nBeste hainbat kasutan lez \u2013Orozkotik urten barik be\u2013 kondairak kontetan deusku Gezuriko Santa Marina tenplua Larragorri izeneko beste paraje baten eregiten hasi zirala. Baina gauero idi-gurdi batek eroaten ebazan han pilatutako eraikuntza-materialak gaur egungo kokalekura, eta horregaitik erabagi eben eleiztarrek aukeratutako kokalekua aldatzea2<\/sup>ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 488. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nSarbideko arkuak XVI. mendearen hasierako urteetara garoaz, baina 1624ra arteko dokumentazinoan ez da aitatzen ha konpontzeko agindurik.<\/p>\n\u201cSan Migel, San Fausto eta Santa Marina ermitak, euren kontura edo konponketak egiteko limosnea eskatzen eben personak izentauta, ermita horreek ez euken-ta manteniduteko berezko errentarik\u201d3<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Pedro Apostoluaren parrokia \u2013 Murueta, Kontuak, bisitak eta inbentarioak 1601-1716, sign. 2990\/001-00. BARRIO LOZA, 1989-1991, 1. liburukia, 335. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n1794an, Calahorrako Eleizbarrutiak ermitea erestea erabagi eban, egoera txarrean egoalako. Halanda be, Dulumango San Juan eta Muruetako San Pedro auzoetako bizilagunek protesta egin eben jazoera horren aurrean, \u201cherria trumoi-hodeien ekatxetatik eta andren bularreko minetik eta halango beste gatx batzuetatik babesten ebala\u201d argudiatuz. Erestea saihesteko, epaitegietara jo eban Udalak, eta lortu egin eban. 1798ko hasieran berreregite-lanak martxan egozan \u2013\u201coin barriko\u201d ermita bat aitatzen da\u2013, eta horren arduraduna Juan de Olavarr\u00eda izan zan4<\/sup>CONDE FUENTE, 1997, 239. or.<\/span><\/span><\/span>.. Fabrika barrian oinaldeen sartunea aprobetxau zan barriro.<\/p>\n1980tik aurrera dana barriztau zan.<\/a><\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 487-488. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia \/ Labayru Ikastegia, 1987, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”OJANGUREN IRALAKOA, 1997, 87-88. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nOJANGUREN IRALAKOA, Pedromari. Paseos por Orozko<\/em>. Bilbao: Egilearen edizinoa, 1997.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. liburukia, 488. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia \/ Labayru Ikastegia, 1987, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n3. AHEB-BEHA, Orozkoko San Pedro Apostoluaren parrokia \u2013 Murueta, Kontuak, bisitak eta inbentarioak 1601-1716, sign. 2990\/001-00.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”BARRIO LOZA, 1989-1991, 1. liburukia, 335. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Deustuko Unibertsitatea \u2013 Deiker \/ Bizkaiko Foru Aldundia \u2013 Hirigintza eta Ingurumena, 1989-1991, 3 liburuki.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”4. CONDE FUENTE, 1997, 239. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nCONDE FUENTE, Roberto. Orozko. Azterketa historiko-artistikoa<\/em>. Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia, 1997. (Bizkaiko herrien monografiak <\/em>bilduma).<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content” sticky_enabled=”0″]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/13-Zapatas-Santa-Marina-Orozko.jpg\"){kind=link}