{"id":10549,"date":"2024-09-19T01:00:38","date_gmt":"2024-09-18T23:00:38","guid":{"rendered":"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/monumento\/santiago-san-adrian-ermita-katadiano\/"},"modified":"2025-05-14T13:20:05","modified_gmt":"2025-05-14T11:20:05","slug":"santiago-san-adrian-ermita-katadiano","status":"publish","type":"project","link":"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/monumentu\/santiago-san-adrian-ermita-katadiano\/","title":{"rendered":"SANTIAGO ETA SAN ADRIAN ERMITA (Katadiano)"},"content":{"rendered":"

[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” background_image=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/0-Santiago-San-Adrian-Orozko-0.jpg” background_position=”bottom_center” custom_padding=”20vw||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”2_3,1_3″ _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”rgba(189,158,89,0.9)” custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|20px|20px||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”2_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” header_font=”||on||||||” header_text_color=”#FFFFFF” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

SANTIAGO ETA SAN ADRIAN ERMITA<\/strong><\/h1>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Nerbioi Garaia” use_icon=”on” font_icon=”||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/nerbioi-garaia\/” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][et_pb_blurb title=”Orozko | Katadiano auzoa” use_icon=”on” font_icon=”\||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/nerbioi-garaia\/orozko\/” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px||true|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”1_3,1_3,1_3″ use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”#000000″ custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|||20px|20px” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Laburpena (PDF)” use_icon=”on” font_icon=”i||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/Katadianoko-Santiago-eta-San-Adrian-Ermita-EUS.pdf” link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Katadiano auzoa, 1C (48410)” use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/maps.app.goo.gl\/XAAHd7fyS5Qp7Ezb7″ link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”p.sanpedro.orozko@bizkeliza.org” use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”mailto:p.sanpedro.orozko@bizkeliza.org” link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_margin=”||||false|false” custom_padding=”||||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”3_4,1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_2_font=”||on||||||” header_2_text_color=”#BD9E59″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

ERAIKINA [1]<\/span><\/a><\/strong><\/h2>\n

[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” width=”100%” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

Santiago eta San Adrian ermitak oinplano<\/strong> [2]<\/a> errektangularra dauka; estalkiaren euskarriek zatitzen dabe hiru ataletan [3]<\/a>\u00a0[4]<\/a>, lehenengoak burualdea egiteko balio daualarik. Lur kontrara eraikita dagoanez, azpi-oinarria eraiki behar izan eben zorua bardintzeko [5]<\/a>.<\/p>\n

<\/p>\n

Hormak, <\/strong>horma-harrizkoak dira, kantoietan, hutsarteetan eta kanpai-multzoan izan ezik, harlanduzkoak dira-eta. Alboetako hormen alde bietan jesarleku jarraitua dauan barrualdean, egurrezko habe etzanek finkatzen dabe hormen goiko aldea, hain zuzen be estalkiaren abiagunean. Barrualdea, zarpiatuta dago, baina kanpoan bistan geratzen dira eraikuntza-materialak.<\/p>\n

<\/p>\n

Zoladura <\/strong>oraintsukoa da, lauzazkoa.<\/p>\n

<\/p>\n

Oso-osorik egurrezkoa dan estalkia<\/strong> [6]<\/a> da ermitaren osagai arkitektoniko bereziena.<\/p>\n

<\/p>\n

Aitatutako habe etzanakaz buztartuta, alboetako hormetan sakondutako lau zutabe pare (buru-hormakoak barru) ditu euskarritzat. Zeharkako tirante bana bermatzen da euretan, jabaloien bidez sendotuta (oinaldetik gertuen dagozanak noizbait barrituta dagoz). Tirante honeetatik diagonalez lagundutako pendoloiek pareak banatzen dituan goihabeari eusten deutse. Hedatutako sistema da, baina baita eraginkorra eta ederra be. \u00a0<\/p>\n

<\/p>\n

Altara-aldean, zeru<\/em> batek aberasten dau teilatu hau [7]<\/a>, bere eskultura eta polikromia gehienak dituan estalkia altara babestuz. Tiranteetako biren artean jarritako gapirio-sorta da; batzuen eta besteen artean, harroinak [8]<\/a>\u00a0[9]<\/a> zizelkatutako motibo geometrikoez eta betegarriez apainduta, eta kanpoaldera, habe honeen aurrealdeek triangelu alakatu, helize, kubo, erroseta, ildaska\u2026 multzo anitza agertzen dabe [10]<\/a>\u00a0[11]<\/a>. Mutur bien artean, habeak zerrenda gorri eta baltzez polikromatuta dagoz, eta erdira mehetutako zintez zatitutako eta X itxurako kurutzez apaindutako habearteetan, barriro be lerro eta sigi-saga gorri eta baltzak. Guztia, 1530 inguruko montatze-arotzeriaren ereduen arabera1<\/sup>SANTANA EZKERRA eta BARRIO LOZA, 193., 242. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n

<\/p>\n

Teilatua, <\/strong>isurialde bikoa da, oinplanora egokituta.<\/p>\n

<\/p>\n

Sarbidea<\/strong> [12]<\/a>, dobela eta burudun atetik da, oinaldeko pinoiaren ardatzean. Alboan, ohiko urbedeinkatu-ontzia\u00a0[13]<\/a>. Piramide-formako hodi zatikatua dauana eta goian plaka Kurutzeagaz; oraintsu egindakoa da.<\/p>\n

<\/p>\n

Hegoaldeko horman agertzen diran burudun hiru leihotatik sartzen da argia. Neurri desbardinekoak, bakarrik burualdekoak emoten dau antxinekoa dana [14]<\/a>.<\/p>\n

<\/p>\n

Sarreraren gainean dago kanpai-horma. <\/strong>1943an eraikita, plaka leunen gainean dagoan erdi-puntuko hutsarte bakarra da.<\/p>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

<\/p>\n

Kanpoaldetik, San Santiago eta San Adrian ermita lurraldeko landa-eremuko tenplurik adierazgarrienetakoa emoten badau be, barrualdean, gure herrian aurkitu geinken montatze-arotzeria lanik interesgarrienetakoa da, ez hainbeste bere akaberengaitik, antzeko beste hainbat egituratan bardintsuak dagozalako, polikromia gorde izan daualako baino. Horregaitik, Katadianoko tenplu apal hau eraikin eredugarria da XVI. gizaldiko herri arotzeria -kasu honetan, 1530 ingurukoa- azaldu ahal izateko2<\/sup>Ibid.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n

<\/p>\n

Zoritxarrez, ezin dogu honako ezer agirietan oinarritu, kontu-liburu bakarrean jasoteko lehenengo aitamena 1732koa dalako, orduan lan txiki batzuk baino egin ez ziralarik. Beharbada, 1748-1749an Juan Garai Catadiano arotzak gaur egun desagertuta dagoan -oinaldeko fatxadan agertzen diran mentsula parea izan leike arrasto bakarra- eleizpea eraiki ebala da daturik esanguratsuena3<\/sup>AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia - Zubiaur, Katadioko San Adrian ermitako kontuak, 1732-1882, sign. 2978\/003-01.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n

<\/p>\n

Ermita 1983an barriztatu eben4<\/sup>ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib. 493. or.<\/span><\/span><\/span>, eta 2020-2021ean barriro, kasu honetan, Bizkaiko Ermiten Lagunak alkartearen bultzadagaz eta auzolanean.<\/em><\/a><\/p>\n

[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. SANTANA EZKERRA eta BARRIO LOZA, 193., 242. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

SANTANA EZKERRA, Alberto, eta BARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel. \u201cDeskribapenen Katalogoa \/ Cat\u00e1logo descriptivo\u201d. In SANTANA, Alberto (koord.). Ars lignea. Zurezko elizak Euskal Herrian \/ Las iglesias de madera en el Pa\u00eds Vasco<\/em>. Madrid: Electa \/ Arabako Foru Aldundia – Bizkaiko Foru Aldundia – Gipuzkoako Foru Aldundia \/ Diputaci\u00f3n Foral de \u00c1lava – Diputaci\u00f3n Foral de Bizkaia – Diputaci\u00f3n Foral de Gipuzkoa, 1996, 217-249. Or.<\/p>\n

[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

2. Ibid<\/em>.<\/p>\n

[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” text_font=”||on||||||” text_font_size=”14px” custom_margin=”1px||6px||false|false” custom_padding=”1vw||0px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

3. AHEB-BEHA, Orozkoko San Joan Bateatzailea parrokia – Zubiaur, Katadioko San Adrian ermitako kontuak, 1732-1882, sign. 2978\/003-01.<\/p>\n

[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”4. ARREGI AZPEITIA, 1987, 2. lib. 493. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

ARREGI AZPEITIA, Gurutzi. Ermitas de Bizkaia<\/em>. Bilbao: Diputaci\u00f3n Foral de Bizkaia \/ Instituto Labayru, 1987, lib. 3.<\/p>\n

[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]