{"id":10785,"date":"2026-06-02T20:00:37","date_gmt":"2026-06-02T18:00:37","guid":{"rendered":"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/monumento\/san-andres-ermitea-ogaragoiti\/"},"modified":"2026-06-23T13:28:14","modified_gmt":"2026-06-23T11:28:14","slug":"san-andres-ermitea-ogaragoiti","status":"publish","type":"project","link":"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/monumentu\/san-andres-ermitea-ogaragoiti\/","title":{"rendered":"SAN ANDRES ERMITEA (Ogaragoiti)"},"content":{"rendered":"

[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” background_image=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/0-CABECERA-San-Andres-Ogaragoiti-Zeanuri.jpg” background_position=”top_center” custom_padding=”20vw||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”2_3,1_3″ _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”rgba(189,158,89,0.9)” custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|20px|20px||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”2_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”||on||||||” header_text_color=”#FFFFFF” background_layout=”dark” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

SAN ANDRES ERMITEA<\/strong><\/h1>\n

(Jasokundeko Andra Mariaren parrokiako jurisdikzinoa)[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Arratia” use_icon=”on” font_icon=”||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/arratia\/” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][et_pb_blurb title=”Zeanuri | Ogaragoiti auzoa” use_icon=”on” font_icon=”\||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/arratia\/zeanuri\/” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px||true|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”1_3,1_3,1_3″ use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”#000000″ custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|||20px|20px” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Folletoa” use_icon=”on” font_icon=”i||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/62-PDF-E-San-Andres-Ogaragoiti-Zeanuri-ES-WEB.pdf” link_option_url_new_window=”on” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Asterria 32, 48144″ use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/maps.app.goo.gl\/AVKZBhZf4ZbTtC9Q7″ link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”p.santiago.zeanuri@bizkeliza.org” use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”mailto:p.santiago.zeanuri@bizkeliza.org” link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_margin=”||||false|false” custom_padding=”||||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_2_font=”||on||||||” header_2_text_color=”#BD9E59″ header_2_font_size_tablet=”” header_2_font_size_phone=”26px” header_2_font_size_last_edited=”on|phone” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

ERAIKINA [1]<\/span><\/a><\/strong><\/h2>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”3_4,1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” width=”100%” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

San Andres ermitea Asterrian dago, Ogaragoiti auzoko kofradia baten, zugazti aldapatsu baten eta bertako maldara egokituta.<\/p>\n

<\/p>\n

Oinplano<\/b> [2]<\/a> angeluzuzena dauka, nabe bakarrekoa, atal bigaz, eta burualde zuzeneko beste bat [3]<\/a> [4]<\/a>, guztia estalgiaren mailan bakarrik markauta.<\/p>\n

<\/p>\n

Aparailuan<\/b>, harlangatxezko hormak daukaz, kanpoalderantz bistan, eskantzuak eta sarbidea harlanduz sendotuta [5]<\/a>. Barruan egikerea be ikusi daiteke, baina igeltsuz luziduta behekaldeko zokalo perimetralean eta goikaldeko zerrenda baten.<\/p>\n

<\/p>\n

Iparraldeko eta sartaldeko aldeetan lauza laukizuzen batzuek inguratzen dabe eraikina, \u201cespaloi\u201d bat eratuta, beharbada hormaren oinean urik sartu ez daiten. Barruko zorua<\/b> (kanpoko harlauzen bestelakoa dala adierazoteko gehitu dot) harrizko lauzakaz eginda dago. Irregularrak dira, y ez oso aspaldi ipinitakoak, y eratzen daben zorua presbiterioa baino maila bat gorago dago [6]<\/a>.<\/p>\n

<\/p>\n

Estalgia<\/b> [1]<\/a> isuri bikoa da, zertxa bik eratzen daben egurrezko egiturearen gainean.<\/p>\n

<\/p>\n

Sarbidea<\/b> [7]<\/a> epistolako horman zabalduta dago. Ojiba-arkua da, y kareharri landuzko hiru dobela desbardin daukaz, material bereko ate-alboetan bermatuta. Eskumako hegalean ur bedeinkaturako ontzia dauka, kono-enbor formako katilu xumea [8]<\/a>.<\/p>\n

<\/p>\n

Argi naturala<\/b> leihoburu erako bao bitatik sartzen da. Bata presbiterioan zehar, hegoaldean, y bestea oinaldean, antzeko ezaugarriakaz. Burualdean beste bat egon zala dirudi [3]<\/a>, gezileiho estu bat, gaur egun itsutua, y barrutik ikusezina.<\/p>\n

<\/p>\n

Sarbidearen gainean dago kanpai-hormea<\/b> [9]<\/a>. Kareharri landuzkoa da, kanpairako erdi-puntuko arkuko bao bategaz. Frontoi triangeluarra dauka errematean, y, horren gainean, perinola y metalezko kurutzea daukazan pinakulu bat, kiribilakaz apainduta.<\/p>\n

<\/p>\n

Sarbidearen aurrean dago ataria<\/b> [10]<\/a>. Neurri txikikoa da, isurialde bakarreko teilapea, ermitako teilatuaren jarraipen lez egina, kareharrizko jarleku txiki batzuen gainean hiru oin zuzenetan bermatuta [11]<\/a>. Sortaldeko horman, azkenaldian egindako baranda metaliko bategaz itxita dago. Zorua zementu lauzatuko plataforma bat da, y beraren azpiko lurgunea bardintzen laguntzen dau.<\/p>\n

<\/p>\n

Ez dakigu ze ibilbide historiko daukan ermita honek, artxiboetan ez dago-ta hari buruzko dokumentazinorik. Sarrerako arkua da informazinoren bat emoten deuskun elementu formal bakarra: gotikoa da, ohi baino zorrotzagoa, y XIV. y XV. mendeak dakarz gogora, zehaztapen gehiago barik.<\/p>\n

<\/p>\n

Dana dala, badakigu hildako eleiztarrak ermitearen barruan lurperatzen ebezala, zoruaren azpian topautako gorpuzkinek probetan dabenez. Herri-jakintzeak dinosku San Andres ermita honetara Orozkotik y Zeberiotik etorten zirala hildakoak ehorztera1<\/sup>ARREGI AZPEITIA, 1987a, 2 libk., 415. or.<\/span><\/span><\/span>. Ustezko parrokia-izaera horrek Goi Erdi Aroraino eroaten gaitu, gaur egun ermita diran asko parrokia-tenplu ziran garai batera, baina hori argitzeko modu bakarra esku-hartze arkeologiko bat egitea izango litzateke.<\/p>\n

<\/p>\n

San Andres ermitea landa-tenplu xumea da, y era horretako eraikin erlijiosoen ezaugarriak daukaz, asmo arkitektoniko aparteko bakoa, baina egoki eregita.<\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]