[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” background_image=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/0-CABECERA-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg” custom_padding=”20vw||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”2_3,1_3″ _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”rgba(189,158,89,0.9)” custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|20px|20px||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”2_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”||on||||||” header_text_color=”#FFFFFF” background_layout=”dark” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Arratia” use_icon=”on” font_icon=”||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/arratia\/” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][et_pb_blurb title=”Zeanuri | Ipi\u00f1aburu auzoa” use_icon=”on” font_icon=”\||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/?page_id=10666″ global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px||true|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”1_3,1_3,1_3″ use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”#000000″ custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|||20px|20px” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Folletoa” use_icon=”on” font_icon=”i||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/77-PDF-Santiago-apostol-Ipinaburu-EUS-web.pdf” link_option_url_new_window=”on” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Ipi\u00f1aburu z.g., 48144″ use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/maps.app.goo.gl\/Vagwf9aMsCSbyFa7A” link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”p.santiago.zeanuri@bizkeliza.org ” use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”mailto:p.santiago.zeanuri@bizkeliza.org ” link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_margin=”||||false|false” custom_padding=”||||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_2_font=”||on||||||” header_2_text_color=”#BD9E59″ header_2_font_size_tablet=”” header_2_font_size_phone=”26px” header_2_font_size_last_edited=”on|phone” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”3_4,1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” width=”100%” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
Zeanurin, Ipi\u00f1aburu auzoan, mendi-hegalaren erdialdeko bizkarralde baten kokatutako tenplua, primeran orientatuta ekialdetik mendebalderantz.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Oinplano<\/b> errektangularra [3]<\/a> dauka, hasiera baten segmentu handi bitan banatuta, oraintsu egindako barrikuntzara arte, albo nagusi bakotxaren erdialderantz kokatutako egurrezko zutabe banaz bereizten ziranak. Baina gaur egun, alde bi eta burualdeagaz aurkezten da, ebakiak bakarrik estalkiaren parean markatuz [4]<\/a> [5]<\/a>. Altara-aldeari atxikitako sakristia txikiak osotzen dau oinplanoa. Gainera, oinaldeko bizilekuak, sarrerako arkupearen gaineko besteak eta burualdeko zerbitzu-gelek hegoaldean, oinplanoa dezente nahastatzen dabe [6]<\/a>.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Hormaren egitura<\/b> horma-harrizkoa da, neurri baten laukitutakoa, irregularra [7]<\/a>, kanpoaldean, lar gastatu bako harlanduakaz eta inguruko apaindurakaz [8]<\/a>. Barrualdean, oraintsu ipinitako idulkiak inguratzen dau [9]<\/a>. Fatxada nagusian, hormaren basamentu soila atzematen da [10]<\/a>. Elkarlotutako hainbat piezatako egurrezko frontal edo zeharraga bikotxak inguratzen dau hormen gaina, euron gainean bermatzen diralarik lehengo teilatu-zurajeko habeak [11]<\/a>.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Zoladura<\/b>, oholtza da [9]<\/a>, ingurune lauzatuagaz, eta burualdea hiru maila altxatuta dago, nabeari dagokionez.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Sasoi baten, barrualdeko estalkia<\/b> -bi isurialdekoa agian- sei zertxek eutsiko eukien tenpluko alboetako hormen goialdean oraindik ikusi daitekez euren tiranteak. Egitura hau osotzen eben egurrezko piezetako batzuk XVI. gizaldiko ebanisteria-lanak eukiezan, baina zoritxarrez galdu egin dira.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Baina 1980ko hamarkadako barriztapenean, estalki ha kendu eta gaur egun dagoana ipini eben, azpil-sistemaduna [12]<\/a> \u2013oinaldean, isurialde triangeluarra falta dau\u2013. Burualdekoa [13]<\/a>, lehengo astazaldiez baliatzen da neurri baten. Aldaketak zenbait zertxa erabilezin bihurtu ebazan; ondorioz, barruko hormen arrasetik ebaki egin behar izan ebezan, buruak kanpora agertzen dirala itzi baebezan be [14]<\/a>, alboetako hormak errematatzen dabezan zeharragen mihiztatzerako balio dabe-eta.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Sarbidea<\/b> [15]<\/a>, pinoian, apur bat loditutako horma zatian dago. Erdi-puntukoa da, bederatzi dobela erradial handikoa eta ertzetan moldura konkaboak. Barrualdean, kainoi makurtuak oraintsu arte izan ditu ate-orpoak [16]<\/a>. Alboan, urbedeinkatu-ontzia gailoi-forma oso luzexka eta gastatuagaz [17]<\/a>, ahokadura abozelatuduna eta oinarrian molduratutako apaingarri biribilagaz [18]<\/a>. Horma-hobia, maskor-itxurakoa, zorrotz samarra da eta kurutzean amaitzen da [19]<\/a>.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Erdi-puntuko leihoa<\/b> dago laprandura bikotxagaz [20]<\/a> [21]<\/a>, egikera zakar samarragaz, burualdeko epistolaren aldean; jatorrian luzeagoa zan beherantz. Lehenengo atalean, antzeko beste hutsarte bat zabaldu da [22]<\/a>, inguratzen daben harlanduetako batzuk ikusita, aurreko beste baten zuloa hartzen dauala emoten daualarik. Leiho bi honeek beirate garaikideez ixten dira [23]<\/a>. Epistolaren horman, hutsarte okertu handiaren arrastoa atzematen da [24]<\/a>, seguruenik XV. gizaldiaren amaieran eta XVI. gizaldiaren lehenengo erdialdean eleizetako koruetan ohikoa zan leiho-jarleku bikotxari zegokiona.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Oinaldean, bigarren atalaren erdia baino apur bat gehiago hartuz, korua<\/b> dago, oraintsu altxatuta [25]<\/a>. Euskarri erara, muturretan kiribildutako moldurak [26]<\/a> eta fasziodun aurrealdea daukazan zeharragan zurkaizten da. Erdiko hagak [27]<\/a>, koska eta galburuz apainduta, balaustre biribilduen segida bi bereizten ditu. Osagai guztiek XVII. gizaldiko ereduei jarraitzen deutsie, baina beranduagokoak izan daitekez. Baranda be molduratua da. Klaustro-sarbidea, oraintsukoa da.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Sakristia<\/b> [28]<\/a> eremu errektangular soila da eta hagaburuetan bermatzen diran habexken gainean estalita. Burualdeari atxikita dago, eta beroni tunel okertua lapranduran [30]<\/a> daukan burudun igarobidearen [29]<\/a> bidez lotzen jako. Atal osoko leihoa dauka, leihoburu-sistema bera dauan karelagaz [31]<\/a>. Burualdeari atxikita dagozan beste gela batzuetarako igarobide dan tunela be badago.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Mendebaldeko pinoian, hiru multzoko kanpai-horma<\/b> [32]<\/a>. Behekoa, idulki leuna da. Plakazko moldura dau segundoak, erdi-puntuko hutsarte bigaz [33]<\/a>, eta alboetan, piramide-formako pinakuluak. Azkena, pinakuluak dituan multzo txikia da eta sasoi baten erdialdean hutsartea izan ebala emoten dau, gaur egun eraitsita eta harlausaz itxita badago be.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Eleizpeak<\/b> [34]<\/a> tenplua ixten dau oinalde eta iparraldera. Han arkupe itxia [35]<\/a> da, erretore-etxearen azpian, \u2500gaur egun etxebizitza pribatua\u2500, oinarri zuzenek eutsita. Igarobide bitan zabaltzen da, bat erdi-puntuko sarbidearen parean [36]<\/a> eta bestea, albokoa [37]<\/a>, okertua \u2013Arratiako ohiko arku bereizgarriak, dobelakaz ez ezik harlauzakaz marraztuta\u2013. Inguru honetan, hormigoizko goihabea dauka. Iparraldera, eleizpea hormara egoera txarrean dagoan enkantxoaz bermatutako [39]<\/a> teilapea [38]<\/a> da.<\/p>\n <\/p>\n Iturrizaren arabera, parrokia 1550ean sortu zan, Andra Mari parrokia nagusiaren zatiketaren ondorioz, baina bere esanetan, 1531an be aitatzen zan ermita, beronen arabera, sasoi haretan onibar-ermita zana (hau da, hamarrenak eragiten eutsiezan partikularrei, nahiz eta parrokia ez izan) 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 391-392 or.<\/span><\/span><\/span>. Data bi horreekaz bat etorri daitekez sarbidea, burualdeko leihoa eta koruko hutsartea; hau da, eleizaren egitura hutsagaz. Gogoratu dagigun, gainera, estalkiak XVI. gizaldiko zenbait ebanisteria-lan eukala.<\/p>\n <\/p>\n Beranduago, 1616-1617an, korrejidorearen tenienteak Bizkaiko errege-tenpluei egindako ikuskaritza-bisitan, eleiza amaituta aurkitu eban, oholez itxitako sabaiagaz. Epistolaren aldeko leihoa aitatu eban eta beste bat \u201cen la parte que m\u00e1s conveniente sea\u201d zabaltzeko agindu, tenplua oso iluna zalako. Gainera, zorua irregularra zan eta bardintzea agindu eban. Kanpantorreko zoruko zenbait ohol konpontzeko be eskatu eban. Ez egoan sakristiarik, eta kanposantua (eleizpea) ez egoan erabat estalita 2<\/sup>AGS, Eleiz patronatua, 187-2 leg.<\/span><\/span><\/span>. XVII. eta XVIII. gizaldien arteko zehaztu bako datan eraikiko zan korua, eta bertan eskua sartuta badago be, zeharraga eta kareleko balaustre biribildua gorde egin dituala emoten dau.<\/p>\n <\/p>\n Ondoren, erabateko isiltasuna baino ez dogu aurkituko agirietan, 1795ean Iturrizak, sasoi batean \u201cbovedillas\u201d eukazala dinoskun arte 3<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 392. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n <\/p>\n 1845ean, lan handiak egin ziren teilatuan eta barruko sabaian. Antonio Larrazabal hargin-maisua, Mateo Zuloaga arotz-maisua eta Anastasio Ortusar igeltseroa arduratu ziran lanez. 1849an, Ramon Lecundis, Antonio Larrazabal eta Adrian Achecoa harginek Mateo Zuloagak sakristiagaz batera teilatua emon eutson eleizpearen horma egin eben.<\/p>\n <\/p>\n 1867an, \u201ca los oficiales y peones que se emplearon en la reposicion de la torre\u201d ordaindu jaken, hau da, kanpai-horma konpondu ebenei, hain zuzen be 99 erreal eta 18 marabedi 4<\/sup>AHEB-BEHA, Santiago Apostolua parrokia, Zeanuri - Ipi\u00f1aburu, Kontuen liburua, 1842-1969, 1788\/003-00 sign.<\/span><\/span><\/span>. Finalmente, XX. gizaldiaren 80ko hamarkadaren hasieran, gaur egungo itxura emon eutson barrikuntza izan eban: zorua barriztatu, korua altxatu, hutsarte barriak zabaldu. Baina oinplano eta altxaerek, eta hutsarte gehienek tenplu errenazentista iraunarazoten dabe.<\/p>\n <\/p>\n Arratia bailarako urruneko parrokia-egoitza honek eraikin soila dauka, eleiztar-kopuru urriari dagokiona. XVI. gizaldiaren erdialdera, oparoaldian, eleiztarrek tenplu barriaren eraikuntza sustatu eben, sekula handitzeko preminarik izan ez ebana, gizaldiak joan eta gizaldiak etorri, zelan edo halan iraun dauana.<\/p>\n [\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]
![[1]<\/span><\/a> [2]<\/span><\/a><\/strong><\/h2>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”3_4,1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” width=”100%” global_colors_info=”{}”]<\/p>\nZeanurin, Ipi\u00f1aburu auzoan, mendi-hegalaren erdialdeko bizkarralde baten kokatutako tenplua, primeran orientatuta ekialdetik mendebalderantz.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nOinplano<\/b> errektangularra [3]<\/a> dauka, hasiera baten segmentu handi bitan banatuta, oraintsu egindako barrikuntzara arte, albo nagusi bakotxaren erdialderantz kokatutako egurrezko zutabe banaz bereizten ziranak. Baina gaur egun, alde bi eta burualdeagaz aurkezten da, ebakiak bakarrik estalkiaren parean markatuz [4]<\/a> [5]<\/a>. Altara-aldeari atxikitako sakristia txikiak osotzen dau oinplanoa. Gainera, oinaldeko bizilekuak, sarrerako arkupearen gaineko besteak eta burualdeko zerbitzu-gelek hegoaldean, oinplanoa dezente nahastatzen dabe [6]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nHormaren egitura<\/b> horma-harrizkoa da, neurri baten laukitutakoa, irregularra [7]<\/a>, kanpoaldean, lar gastatu bako harlanduakaz eta inguruko apaindurakaz [8]<\/a>. Barrualdean, oraintsu ipinitako idulkiak inguratzen dau [9]<\/a>. Fatxada nagusian, hormaren basamentu soila atzematen da [10]<\/a>. Elkarlotutako hainbat piezatako egurrezko frontal edo zeharraga bikotxak inguratzen dau hormen gaina, euron gainean bermatzen diralarik lehengo teilatu-zurajeko habeak [11]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nZoladura<\/b>, oholtza da [9]<\/a>, ingurune lauzatuagaz, eta burualdea hiru maila altxatuta dago, nabeari dagokionez.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nSasoi baten, barrualdeko estalkia<\/b> -bi isurialdekoa agian- sei zertxek eutsiko eukien tenpluko alboetako hormen goialdean oraindik ikusi daitekez euren tiranteak. Egitura hau osotzen eben egurrezko piezetako batzuk XVI. gizaldiko ebanisteria-lanak eukiezan, baina zoritxarrez galdu egin dira.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nBaina 1980ko hamarkadako barriztapenean, estalki ha kendu eta gaur egun dagoana ipini eben, azpil-sistemaduna [12]<\/a> \u2013oinaldean, isurialde triangeluarra falta dau\u2013. Burualdekoa [13]<\/a>, lehengo astazaldiez baliatzen da neurri baten. Aldaketak zenbait zertxa erabilezin bihurtu ebazan; ondorioz, barruko hormen arrasetik ebaki egin behar izan ebezan, buruak kanpora agertzen dirala itzi baebezan be [14]<\/a>, alboetako hormak errematatzen dabezan zeharragen mihiztatzerako balio dabe-eta.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nSarbidea<\/b> [15]<\/a>, pinoian, apur bat loditutako horma zatian dago. Erdi-puntukoa da, bederatzi dobela erradial handikoa eta ertzetan moldura konkaboak. Barrualdean, kainoi makurtuak oraintsu arte izan ditu ate-orpoak [16]<\/a>. Alboan, urbedeinkatu-ontzia gailoi-forma oso luzexka eta gastatuagaz [17]<\/a>, ahokadura abozelatuduna eta oinarrian molduratutako apaingarri biribilagaz [18]<\/a>. Horma-hobia, maskor-itxurakoa, zorrotz samarra da eta kurutzean amaitzen da [19]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nErdi-puntuko leihoa<\/b> dago laprandura bikotxagaz [20]<\/a> [21]<\/a>, egikera zakar samarragaz, burualdeko epistolaren aldean; jatorrian luzeagoa zan beherantz. Lehenengo atalean, antzeko beste hutsarte bat zabaldu da [22]<\/a>, inguratzen daben harlanduetako batzuk ikusita, aurreko beste baten zuloa hartzen dauala emoten daualarik. Leiho bi honeek beirate garaikideez ixten dira [23]<\/a>. Epistolaren horman, hutsarte okertu handiaren arrastoa atzematen da [24]<\/a>, seguruenik XV. gizaldiaren amaieran eta XVI. gizaldiaren lehenengo erdialdean eleizetako koruetan ohikoa zan leiho-jarleku bikotxari zegokiona.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nOinaldean, bigarren atalaren erdia baino apur bat gehiago hartuz, korua<\/b> dago, oraintsu altxatuta [25]<\/a>. Euskarri erara, muturretan kiribildutako moldurak [26]<\/a> eta fasziodun aurrealdea daukazan zeharragan zurkaizten da. Erdiko hagak [27]<\/a>, koska eta galburuz apainduta, balaustre biribilduen segida bi bereizten ditu. Osagai guztiek XVII. gizaldiko ereduei jarraitzen deutsie, baina beranduagokoak izan daitekez. Baranda be molduratua da. Klaustro-sarbidea, oraintsukoa da.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nSakristia<\/b> [28]<\/a> eremu errektangular soila da eta hagaburuetan bermatzen diran habexken gainean estalita. Burualdeari atxikita dago, eta beroni tunel okertua lapranduran [30]<\/a> daukan burudun igarobidearen [29]<\/a> bidez lotzen jako. Atal osoko leihoa dauka, leihoburu-sistema bera dauan karelagaz [31]<\/a>. Burualdeari atxikita dagozan beste gela batzuetarako igarobide dan tunela be badago.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nMendebaldeko pinoian, hiru multzoko kanpai-horma<\/b> [32]<\/a>. Behekoa, idulki leuna da. Plakazko moldura dau segundoak, erdi-puntuko hutsarte bigaz [33]<\/a>, eta alboetan, piramide-formako pinakuluak. Azkena, pinakuluak dituan multzo txikia da eta sasoi baten erdialdean hutsartea izan ebala emoten dau, gaur egun eraitsita eta harlausaz itxita badago be.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nEleizpeak<\/b> [34]<\/a> tenplua ixten dau oinalde eta iparraldera. Han arkupe itxia [35]<\/a> da, erretore-etxearen azpian, \u2500gaur egun etxebizitza pribatua\u2500, oinarri zuzenek eutsita. Igarobide bitan zabaltzen da, bat erdi-puntuko sarbidearen parean [36]<\/a> eta bestea, albokoa [37]<\/a>, okertua \u2013Arratiako ohiko arku bereizgarriak, dobelakaz ez ezik harlauzakaz marraztuta\u2013. Inguru honetan, hormigoizko goihabea dauka. Iparraldera, eleizpea hormara egoera txarrean dagoan enkantxoaz bermatutako [39]<\/a> teilapea [38]<\/a> da.<\/p>\n<\/p>\nIturrizaren arabera, parrokia 1550ean sortu zan, Andra Mari parrokia nagusiaren zatiketaren ondorioz, baina bere esanetan, 1531an be aitatzen zan ermita, beronen arabera, sasoi haretan onibar-ermita zana (hau da, hamarrenak eragiten eutsiezan partikularrei, nahiz eta parrokia ez izan) 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 391-392 or.<\/span><\/span><\/span>. Data bi horreekaz bat etorri daitekez sarbidea, burualdeko leihoa eta koruko hutsartea; hau da, eleizaren egitura hutsagaz. Gogoratu dagigun, gainera, estalkiak XVI. gizaldiko zenbait ebanisteria-lan eukala.<\/p>\n<\/p>\nBeranduago, 1616-1617an, korrejidorearen tenienteak Bizkaiko errege-tenpluei egindako ikuskaritza-bisitan, eleiza amaituta aurkitu eban, oholez itxitako sabaiagaz. Epistolaren aldeko leihoa aitatu eban eta beste bat \u201cen la parte que m\u00e1s conveniente sea\u201d zabaltzeko agindu, tenplua oso iluna zalako. Gainera, zorua irregularra zan eta bardintzea agindu eban. Kanpantorreko zoruko zenbait ohol konpontzeko be eskatu eban. Ez egoan sakristiarik, eta kanposantua (eleizpea) ez egoan erabat estalita 2<\/sup>AGS, Eleiz patronatua, 187-2 leg.<\/span><\/span><\/span>. XVII. eta XVIII. gizaldien arteko zehaztu bako datan eraikiko zan korua, eta bertan eskua sartuta badago be, zeharraga eta kareleko balaustre biribildua gorde egin dituala emoten dau.<\/p>\n<\/p>\nOndoren, erabateko isiltasuna baino ez dogu aurkituko agirietan, 1795ean Iturrizak, sasoi batean \u201cbovedillas\u201d eukazala dinoskun arte 3<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 392. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\n1845ean, lan handiak egin ziren teilatuan eta barruko sabaian. Antonio Larrazabal hargin-maisua, Mateo Zuloaga arotz-maisua eta Anastasio Ortusar igeltseroa arduratu ziran lanez. 1849an, Ramon Lecundis, Antonio Larrazabal eta Adrian Achecoa harginek Mateo Zuloagak sakristiagaz batera teilatua emon eutson eleizpearen horma egin eben.<\/p>\n<\/p>\n1867an, \u201ca los oficiales y peones que se emplearon en la reposicion de la torre\u201d ordaindu jaken, hau da, kanpai-horma konpondu ebenei, hain zuzen be 99 erreal eta 18 marabedi 4<\/sup>AHEB-BEHA, Santiago Apostolua parrokia, Zeanuri - Ipi\u00f1aburu, Kontuen liburua, 1842-1969, 1788\/003-00 sign.<\/span><\/span><\/span>. Finalmente, XX. gizaldiaren 80ko hamarkadaren hasieran, gaur egungo itxura emon eutson barrikuntza izan eban: zorua barriztatu, korua altxatu, hutsarte barriak zabaldu. Baina oinplano eta altxaerek, eta hutsarte gehienek tenplu errenazentista iraunarazoten dabe.<\/p>\n<\/p>\nArratia bailarako urruneko parrokia-egoitza honek eraikin soila dauka, eleiztar-kopuru urriari dagokiona. XVI. gizaldiaren erdialdera, oparoaldian, eleiztarrek tenplu barriaren eraikuntza sustatu eben, sekula handitzeko preminarik izan ez ebana, gizaldiak joan eta gizaldiak etorri, zelan edo halan iraun dauana.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/1-Edificio-1-San-Pedro-Undurraga-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[2]<\/span><\/a><\/strong><\/h2>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”3_4,1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” width=”100%” global_colors_info=”{}”]<\/p>\nZeanurin, Ipi\u00f1aburu auzoan, mendi-hegalaren erdialdeko bizkarralde baten kokatutako tenplua, primeran orientatuta ekialdetik mendebalderantz.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nOinplano<\/b> errektangularra [3]<\/a> dauka, hasiera baten segmentu handi bitan banatuta, oraintsu egindako barrikuntzara arte, albo nagusi bakotxaren erdialderantz kokatutako egurrezko zutabe banaz bereizten ziranak. Baina gaur egun, alde bi eta burualdeagaz aurkezten da, ebakiak bakarrik estalkiaren parean markatuz [4]<\/a> [5]<\/a>. Altara-aldeari atxikitako sakristia txikiak osotzen dau oinplanoa. Gainera, oinaldeko bizilekuak, sarrerako arkupearen gaineko besteak eta burualdeko zerbitzu-gelek hegoaldean, oinplanoa dezente nahastatzen dabe [6]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nHormaren egitura<\/b> horma-harrizkoa da, neurri baten laukitutakoa, irregularra [7]<\/a>, kanpoaldean, lar gastatu bako harlanduakaz eta inguruko apaindurakaz [8]<\/a>. Barrualdean, oraintsu ipinitako idulkiak inguratzen dau [9]<\/a>. Fatxada nagusian, hormaren basamentu soila atzematen da [10]<\/a>. Elkarlotutako hainbat piezatako egurrezko frontal edo zeharraga bikotxak inguratzen dau hormen gaina, euron gainean bermatzen diralarik lehengo teilatu-zurajeko habeak [11]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nZoladura<\/b>, oholtza da [9]<\/a>, ingurune lauzatuagaz, eta burualdea hiru maila altxatuta dago, nabeari dagokionez.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nSasoi baten, barrualdeko estalkia<\/b> -bi isurialdekoa agian- sei zertxek eutsiko eukien tenpluko alboetako hormen goialdean oraindik ikusi daitekez euren tiranteak. Egitura hau osotzen eben egurrezko piezetako batzuk XVI. gizaldiko ebanisteria-lanak eukiezan, baina zoritxarrez galdu egin dira.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nBaina 1980ko hamarkadako barriztapenean, estalki ha kendu eta gaur egun dagoana ipini eben, azpil-sistemaduna [12]<\/a> \u2013oinaldean, isurialde triangeluarra falta dau\u2013. Burualdekoa [13]<\/a>, lehengo astazaldiez baliatzen da neurri baten. Aldaketak zenbait zertxa erabilezin bihurtu ebazan; ondorioz, barruko hormen arrasetik ebaki egin behar izan ebezan, buruak kanpora agertzen dirala itzi baebezan be [14]<\/a>, alboetako hormak errematatzen dabezan zeharragen mihiztatzerako balio dabe-eta.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nSarbidea<\/b> [15]<\/a>, pinoian, apur bat loditutako horma zatian dago. Erdi-puntukoa da, bederatzi dobela erradial handikoa eta ertzetan moldura konkaboak. Barrualdean, kainoi makurtuak oraintsu arte izan ditu ate-orpoak [16]<\/a>. Alboan, urbedeinkatu-ontzia gailoi-forma oso luzexka eta gastatuagaz [17]<\/a>, ahokadura abozelatuduna eta oinarrian molduratutako apaingarri biribilagaz [18]<\/a>. Horma-hobia, maskor-itxurakoa, zorrotz samarra da eta kurutzean amaitzen da [19]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nErdi-puntuko leihoa<\/b> dago laprandura bikotxagaz [20]<\/a> [21]<\/a>, egikera zakar samarragaz, burualdeko epistolaren aldean; jatorrian luzeagoa zan beherantz. Lehenengo atalean, antzeko beste hutsarte bat zabaldu da [22]<\/a>, inguratzen daben harlanduetako batzuk ikusita, aurreko beste baten zuloa hartzen dauala emoten daualarik. Leiho bi honeek beirate garaikideez ixten dira [23]<\/a>. Epistolaren horman, hutsarte okertu handiaren arrastoa atzematen da [24]<\/a>, seguruenik XV. gizaldiaren amaieran eta XVI. gizaldiaren lehenengo erdialdean eleizetako koruetan ohikoa zan leiho-jarleku bikotxari zegokiona.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nOinaldean, bigarren atalaren erdia baino apur bat gehiago hartuz, korua<\/b> dago, oraintsu altxatuta [25]<\/a>. Euskarri erara, muturretan kiribildutako moldurak [26]<\/a> eta fasziodun aurrealdea daukazan zeharragan zurkaizten da. Erdiko hagak [27]<\/a>, koska eta galburuz apainduta, balaustre biribilduen segida bi bereizten ditu. Osagai guztiek XVII. gizaldiko ereduei jarraitzen deutsie, baina beranduagokoak izan daitekez. Baranda be molduratua da. Klaustro-sarbidea, oraintsukoa da.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nSakristia<\/b> [28]<\/a> eremu errektangular soila da eta hagaburuetan bermatzen diran habexken gainean estalita. Burualdeari atxikita dago, eta beroni tunel okertua lapranduran [30]<\/a> daukan burudun igarobidearen [29]<\/a> bidez lotzen jako. Atal osoko leihoa dauka, leihoburu-sistema bera dauan karelagaz [31]<\/a>. Burualdeari atxikita dagozan beste gela batzuetarako igarobide dan tunela be badago.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nMendebaldeko pinoian, hiru multzoko kanpai-horma<\/b> [32]<\/a>. Behekoa, idulki leuna da. Plakazko moldura dau segundoak, erdi-puntuko hutsarte bigaz [33]<\/a>, eta alboetan, piramide-formako pinakuluak. Azkena, pinakuluak dituan multzo txikia da eta sasoi baten erdialdean hutsartea izan ebala emoten dau, gaur egun eraitsita eta harlausaz itxita badago be.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nEleizpeak<\/b> [34]<\/a> tenplua ixten dau oinalde eta iparraldera. Han arkupe itxia [35]<\/a> da, erretore-etxearen azpian, \u2500gaur egun etxebizitza pribatua\u2500, oinarri zuzenek eutsita. Igarobide bitan zabaltzen da, bat erdi-puntuko sarbidearen parean [36]<\/a> eta bestea, albokoa [37]<\/a>, okertua \u2013Arratiako ohiko arku bereizgarriak, dobelakaz ez ezik harlauzakaz marraztuta\u2013. Inguru honetan, hormigoizko goihabea dauka. Iparraldera, eleizpea hormara egoera txarrean dagoan enkantxoaz bermatutako [39]<\/a> teilapea [38]<\/a> da.<\/p>\n<\/p>\nIturrizaren arabera, parrokia 1550ean sortu zan, Andra Mari parrokia nagusiaren zatiketaren ondorioz, baina bere esanetan, 1531an be aitatzen zan ermita, beronen arabera, sasoi haretan onibar-ermita zana (hau da, hamarrenak eragiten eutsiezan partikularrei, nahiz eta parrokia ez izan) 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 391-392 or.<\/span><\/span><\/span>. Data bi horreekaz bat etorri daitekez sarbidea, burualdeko leihoa eta koruko hutsartea; hau da, eleizaren egitura hutsagaz. Gogoratu dagigun, gainera, estalkiak XVI. gizaldiko zenbait ebanisteria-lan eukala.<\/p>\n<\/p>\nBeranduago, 1616-1617an, korrejidorearen tenienteak Bizkaiko errege-tenpluei egindako ikuskaritza-bisitan, eleiza amaituta aurkitu eban, oholez itxitako sabaiagaz. Epistolaren aldeko leihoa aitatu eban eta beste bat \u201cen la parte que m\u00e1s conveniente sea\u201d zabaltzeko agindu, tenplua oso iluna zalako. Gainera, zorua irregularra zan eta bardintzea agindu eban. Kanpantorreko zoruko zenbait ohol konpontzeko be eskatu eban. Ez egoan sakristiarik, eta kanposantua (eleizpea) ez egoan erabat estalita 2<\/sup>AGS, Eleiz patronatua, 187-2 leg.<\/span><\/span><\/span>. XVII. eta XVIII. gizaldien arteko zehaztu bako datan eraikiko zan korua, eta bertan eskua sartuta badago be, zeharraga eta kareleko balaustre biribildua gorde egin dituala emoten dau.<\/p>\n<\/p>\nOndoren, erabateko isiltasuna baino ez dogu aurkituko agirietan, 1795ean Iturrizak, sasoi batean \u201cbovedillas\u201d eukazala dinoskun arte 3<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 392. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\n1845ean, lan handiak egin ziren teilatuan eta barruko sabaian. Antonio Larrazabal hargin-maisua, Mateo Zuloaga arotz-maisua eta Anastasio Ortusar igeltseroa arduratu ziran lanez. 1849an, Ramon Lecundis, Antonio Larrazabal eta Adrian Achecoa harginek Mateo Zuloagak sakristiagaz batera teilatua emon eutson eleizpearen horma egin eben.<\/p>\n<\/p>\n1867an, \u201ca los oficiales y peones que se emplearon en la reposicion de la torre\u201d ordaindu jaken, hau da, kanpai-horma konpondu ebenei, hain zuzen be 99 erreal eta 18 marabedi 4<\/sup>AHEB-BEHA, Santiago Apostolua parrokia, Zeanuri - Ipi\u00f1aburu, Kontuen liburua, 1842-1969, 1788\/003-00 sign.<\/span><\/span><\/span>. Finalmente, XX. gizaldiaren 80ko hamarkadaren hasieran, gaur egungo itxura emon eutson barrikuntza izan eban: zorua barriztatu, korua altxatu, hutsarte barriak zabaldu. Baina oinplano eta altxaerek, eta hutsarte gehienek tenplu errenazentista iraunarazoten dabe.<\/p>\n<\/p>\nArratia bailarako urruneko parrokia-egoitza honek eraikin soila dauka, eleiztar-kopuru urriari dagokiona. XVI. gizaldiaren erdialdera, oparoaldian, eleiztarrek tenplu barriaren eraikuntza sustatu eben, sekula handitzeko preminarik izan ez ebana, gizaldiak joan eta gizaldiak etorri, zelan edo halan iraun dauana.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/2-Edificio-2-San-Pedro-Undurraga-Zeanuri-1.jpg\"){kind=link}
![[3]<\/a> dauka, hasiera baten segmentu handi bitan banatuta, oraintsu egindako barrikuntzara arte, albo nagusi bakotxaren erdialderantz kokatutako egurrezko zutabe banaz bereizten ziranak. Baina gaur egun, alde bi eta burualdeagaz aurkezten da, ebakiak bakarrik estalkiaren parean markatuz](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/3-Planta-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[4]<\/a>](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/4-Interior-1-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[5]<\/a>. Altara-aldeari atxikitako sakristia txikiak osotzen dau oinplanoa. Gainera, oinaldeko bizilekuak, sarrerako arkupearen gaineko besteak eta burualdeko zerbitzu-gelek hegoaldean, oinplanoa dezente nahastatzen dabe](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/5-Interior-2-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[6]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nHormaren egitura<\/b> horma-harrizkoa da, neurri baten laukitutakoa, irregularra [7]<\/a>, kanpoaldean, lar gastatu bako harlanduakaz eta inguruko apaindurakaz [8]<\/a>. Barrualdean, oraintsu ipinitako idulkiak inguratzen dau [9]<\/a>. Fatxada nagusian, hormaren basamentu soila atzematen da [10]<\/a>. Elkarlotutako hainbat piezatako egurrezko frontal edo zeharraga bikotxak inguratzen dau hormen gaina, euron gainean bermatzen diralarik lehengo teilatu-zurajeko habeak [11]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nZoladura<\/b>, oholtza da [9]<\/a>, ingurune lauzatuagaz, eta burualdea hiru maila altxatuta dago, nabeari dagokionez.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nSasoi baten, barrualdeko estalkia<\/b> -bi isurialdekoa agian- sei zertxek eutsiko eukien tenpluko alboetako hormen goialdean oraindik ikusi daitekez euren tiranteak. Egitura hau osotzen eben egurrezko piezetako batzuk XVI. gizaldiko ebanisteria-lanak eukiezan, baina zoritxarrez galdu egin dira.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nBaina 1980ko hamarkadako barriztapenean, estalki ha kendu eta gaur egun dagoana ipini eben, azpil-sistemaduna [12]<\/a> \u2013oinaldean, isurialde triangeluarra falta dau\u2013. Burualdekoa [13]<\/a>, lehengo astazaldiez baliatzen da neurri baten. Aldaketak zenbait zertxa erabilezin bihurtu ebazan; ondorioz, barruko hormen arrasetik ebaki egin behar izan ebezan, buruak kanpora agertzen dirala itzi baebezan be [14]<\/a>, alboetako hormak errematatzen dabezan zeharragen mihiztatzerako balio dabe-eta.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nSarbidea<\/b> [15]<\/a>, pinoian, apur bat loditutako horma zatian dago. Erdi-puntukoa da, bederatzi dobela erradial handikoa eta ertzetan moldura konkaboak. Barrualdean, kainoi makurtuak oraintsu arte izan ditu ate-orpoak [16]<\/a>. Alboan, urbedeinkatu-ontzia gailoi-forma oso luzexka eta gastatuagaz [17]<\/a>, ahokadura abozelatuduna eta oinarrian molduratutako apaingarri biribilagaz [18]<\/a>. Horma-hobia, maskor-itxurakoa, zorrotz samarra da eta kurutzean amaitzen da [19]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nErdi-puntuko leihoa<\/b> dago laprandura bikotxagaz [20]<\/a> [21]<\/a>, egikera zakar samarragaz, burualdeko epistolaren aldean; jatorrian luzeagoa zan beherantz. Lehenengo atalean, antzeko beste hutsarte bat zabaldu da [22]<\/a>, inguratzen daben harlanduetako batzuk ikusita, aurreko beste baten zuloa hartzen dauala emoten daualarik. Leiho bi honeek beirate garaikideez ixten dira [23]<\/a>. Epistolaren horman, hutsarte okertu handiaren arrastoa atzematen da [24]<\/a>, seguruenik XV. gizaldiaren amaieran eta XVI. gizaldiaren lehenengo erdialdean eleizetako koruetan ohikoa zan leiho-jarleku bikotxari zegokiona.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nOinaldean, bigarren atalaren erdia baino apur bat gehiago hartuz, korua<\/b> dago, oraintsu altxatuta [25]<\/a>. Euskarri erara, muturretan kiribildutako moldurak [26]<\/a> eta fasziodun aurrealdea daukazan zeharragan zurkaizten da. Erdiko hagak [27]<\/a>, koska eta galburuz apainduta, balaustre biribilduen segida bi bereizten ditu. Osagai guztiek XVII. gizaldiko ereduei jarraitzen deutsie, baina beranduagokoak izan daitekez. Baranda be molduratua da. Klaustro-sarbidea, oraintsukoa da.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nSakristia<\/b> [28]<\/a> eremu errektangular soila da eta hagaburuetan bermatzen diran habexken gainean estalita. Burualdeari atxikita dago, eta beroni tunel okertua lapranduran [30]<\/a> daukan burudun igarobidearen [29]<\/a> bidez lotzen jako. Atal osoko leihoa dauka, leihoburu-sistema bera dauan karelagaz [31]<\/a>. Burualdeari atxikita dagozan beste gela batzuetarako igarobide dan tunela be badago.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nMendebaldeko pinoian, hiru multzoko kanpai-horma<\/b> [32]<\/a>. Behekoa, idulki leuna da. Plakazko moldura dau segundoak, erdi-puntuko hutsarte bigaz [33]<\/a>, eta alboetan, piramide-formako pinakuluak. Azkena, pinakuluak dituan multzo txikia da eta sasoi baten erdialdean hutsartea izan ebala emoten dau, gaur egun eraitsita eta harlausaz itxita badago be.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nEleizpeak<\/b> [34]<\/a> tenplua ixten dau oinalde eta iparraldera. Han arkupe itxia [35]<\/a> da, erretore-etxearen azpian, \u2500gaur egun etxebizitza pribatua\u2500, oinarri zuzenek eutsita. Igarobide bitan zabaltzen da, bat erdi-puntuko sarbidearen parean [36]<\/a> eta bestea, albokoa [37]<\/a>, okertua \u2013Arratiako ohiko arku bereizgarriak, dobelakaz ez ezik harlauzakaz marraztuta\u2013. Inguru honetan, hormigoizko goihabea dauka. Iparraldera, eleizpea hormara egoera txarrean dagoan enkantxoaz bermatutako [39]<\/a> teilapea [38]<\/a> da.<\/p>\n<\/p>\nIturrizaren arabera, parrokia 1550ean sortu zan, Andra Mari parrokia nagusiaren zatiketaren ondorioz, baina bere esanetan, 1531an be aitatzen zan ermita, beronen arabera, sasoi haretan onibar-ermita zana (hau da, hamarrenak eragiten eutsiezan partikularrei, nahiz eta parrokia ez izan) 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 391-392 or.<\/span><\/span><\/span>. Data bi horreekaz bat etorri daitekez sarbidea, burualdeko leihoa eta koruko hutsartea; hau da, eleizaren egitura hutsagaz. Gogoratu dagigun, gainera, estalkiak XVI. gizaldiko zenbait ebanisteria-lan eukala.<\/p>\n<\/p>\nBeranduago, 1616-1617an, korrejidorearen tenienteak Bizkaiko errege-tenpluei egindako ikuskaritza-bisitan, eleiza amaituta aurkitu eban, oholez itxitako sabaiagaz. Epistolaren aldeko leihoa aitatu eban eta beste bat \u201cen la parte que m\u00e1s conveniente sea\u201d zabaltzeko agindu, tenplua oso iluna zalako. Gainera, zorua irregularra zan eta bardintzea agindu eban. Kanpantorreko zoruko zenbait ohol konpontzeko be eskatu eban. Ez egoan sakristiarik, eta kanposantua (eleizpea) ez egoan erabat estalita 2<\/sup>AGS, Eleiz patronatua, 187-2 leg.<\/span><\/span><\/span>. XVII. eta XVIII. gizaldien arteko zehaztu bako datan eraikiko zan korua, eta bertan eskua sartuta badago be, zeharraga eta kareleko balaustre biribildua gorde egin dituala emoten dau.<\/p>\n<\/p>\nOndoren, erabateko isiltasuna baino ez dogu aurkituko agirietan, 1795ean Iturrizak, sasoi batean \u201cbovedillas\u201d eukazala dinoskun arte 3<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 392. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\n1845ean, lan handiak egin ziren teilatuan eta barruko sabaian. Antonio Larrazabal hargin-maisua, Mateo Zuloaga arotz-maisua eta Anastasio Ortusar igeltseroa arduratu ziran lanez. 1849an, Ramon Lecundis, Antonio Larrazabal eta Adrian Achecoa harginek Mateo Zuloagak sakristiagaz batera teilatua emon eutson eleizpearen horma egin eben.<\/p>\n<\/p>\n1867an, \u201ca los oficiales y peones que se emplearon en la reposicion de la torre\u201d ordaindu jaken, hau da, kanpai-horma konpondu ebenei, hain zuzen be 99 erreal eta 18 marabedi 4<\/sup>AHEB-BEHA, Santiago Apostolua parrokia, Zeanuri - Ipi\u00f1aburu, Kontuen liburua, 1842-1969, 1788\/003-00 sign.<\/span><\/span><\/span>. Finalmente, XX. gizaldiaren 80ko hamarkadaren hasieran, gaur egungo itxura emon eutson barrikuntza izan eban: zorua barriztatu, korua altxatu, hutsarte barriak zabaldu. Baina oinplano eta altxaerek, eta hutsarte gehienek tenplu errenazentista iraunarazoten dabe.<\/p>\n<\/p>\nArratia bailarako urruneko parrokia-egoitza honek eraikin soila dauka, eleiztar-kopuru urriari dagokiona. XVI. gizaldiaren erdialdera, oparoaldian, eleiztarrek tenplu barriaren eraikuntza sustatu eben, sekula handitzeko preminarik izan ez ebana, gizaldiak joan eta gizaldiak etorri, zelan edo halan iraun dauana.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/6-Casa-cural-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[7]<\/a>, kanpoaldean, lar gastatu bako harlanduakaz eta inguruko apaindurakaz](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/7-Aparejo-1-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[8]<\/a>. Barrualdean, oraintsu ipinitako idulkiak inguratzen dau](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/8-Aparejo-2-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[9]<\/a>. Fatxada nagusian, hormaren basamentu soila atzematen da](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/9-Zocalo-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[10]<\/a>. Elkarlotutako hainbat piezatako egurrezko frontal edo zeharraga bikotxak inguratzen dau hormen gaina, euron gainean bermatzen diralarik lehengo teilatu-zurajeko habeak](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/10-Basamento-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[11]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nZoladura<\/b>, oholtza da [9]<\/a>, ingurune lauzatuagaz, eta burualdea hiru maila altxatuta dago, nabeari dagokionez.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nSasoi baten, barrualdeko estalkia<\/b> -bi isurialdekoa agian- sei zertxek eutsiko eukien tenpluko alboetako hormen goialdean oraindik ikusi daitekez euren tiranteak. Egitura hau osotzen eben egurrezko piezetako batzuk XVI. gizaldiko ebanisteria-lanak eukiezan, baina zoritxarrez galdu egin dira.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nBaina 1980ko hamarkadako barriztapenean, estalki ha kendu eta gaur egun dagoana ipini eben, azpil-sistemaduna [12]<\/a> \u2013oinaldean, isurialde triangeluarra falta dau\u2013. Burualdekoa [13]<\/a>, lehengo astazaldiez baliatzen da neurri baten. Aldaketak zenbait zertxa erabilezin bihurtu ebazan; ondorioz, barruko hormen arrasetik ebaki egin behar izan ebezan, buruak kanpora agertzen dirala itzi baebezan be [14]<\/a>, alboetako hormak errematatzen dabezan zeharragen mihiztatzerako balio dabe-eta.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nSarbidea<\/b> [15]<\/a>, pinoian, apur bat loditutako horma zatian dago. Erdi-puntukoa da, bederatzi dobela erradial handikoa eta ertzetan moldura konkaboak. Barrualdean, kainoi makurtuak oraintsu arte izan ditu ate-orpoak [16]<\/a>. Alboan, urbedeinkatu-ontzia gailoi-forma oso luzexka eta gastatuagaz [17]<\/a>, ahokadura abozelatuduna eta oinarrian molduratutako apaingarri biribilagaz [18]<\/a>. Horma-hobia, maskor-itxurakoa, zorrotz samarra da eta kurutzean amaitzen da [19]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nErdi-puntuko leihoa<\/b> dago laprandura bikotxagaz [20]<\/a> [21]<\/a>, egikera zakar samarragaz, burualdeko epistolaren aldean; jatorrian luzeagoa zan beherantz. Lehenengo atalean, antzeko beste hutsarte bat zabaldu da [22]<\/a>, inguratzen daben harlanduetako batzuk ikusita, aurreko beste baten zuloa hartzen dauala emoten daualarik. Leiho bi honeek beirate garaikideez ixten dira [23]<\/a>. Epistolaren horman, hutsarte okertu handiaren arrastoa atzematen da [24]<\/a>, seguruenik XV. gizaldiaren amaieran eta XVI. gizaldiaren lehenengo erdialdean eleizetako koruetan ohikoa zan leiho-jarleku bikotxari zegokiona.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nOinaldean, bigarren atalaren erdia baino apur bat gehiago hartuz, korua<\/b> dago, oraintsu altxatuta [25]<\/a>. Euskarri erara, muturretan kiribildutako moldurak [26]<\/a> eta fasziodun aurrealdea daukazan zeharragan zurkaizten da. Erdiko hagak [27]<\/a>, koska eta galburuz apainduta, balaustre biribilduen segida bi bereizten ditu. Osagai guztiek XVII. gizaldiko ereduei jarraitzen deutsie, baina beranduagokoak izan daitekez. Baranda be molduratua da. Klaustro-sarbidea, oraintsukoa da.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nSakristia<\/b> [28]<\/a> eremu errektangular soila da eta hagaburuetan bermatzen diran habexken gainean estalita. Burualdeari atxikita dago, eta beroni tunel okertua lapranduran [30]<\/a> daukan burudun igarobidearen [29]<\/a> bidez lotzen jako. Atal osoko leihoa dauka, leihoburu-sistema bera dauan karelagaz [31]<\/a>. Burualdeari atxikita dagozan beste gela batzuetarako igarobide dan tunela be badago.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nMendebaldeko pinoian, hiru multzoko kanpai-horma<\/b> [32]<\/a>. Behekoa, idulki leuna da. Plakazko moldura dau segundoak, erdi-puntuko hutsarte bigaz [33]<\/a>, eta alboetan, piramide-formako pinakuluak. Azkena, pinakuluak dituan multzo txikia da eta sasoi baten erdialdean hutsartea izan ebala emoten dau, gaur egun eraitsita eta harlausaz itxita badago be.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nEleizpeak<\/b> [34]<\/a> tenplua ixten dau oinalde eta iparraldera. Han arkupe itxia [35]<\/a> da, erretore-etxearen azpian, \u2500gaur egun etxebizitza pribatua\u2500, oinarri zuzenek eutsita. Igarobide bitan zabaltzen da, bat erdi-puntuko sarbidearen parean [36]<\/a> eta bestea, albokoa [37]<\/a>, okertua \u2013Arratiako ohiko arku bereizgarriak, dobelakaz ez ezik harlauzakaz marraztuta\u2013. Inguru honetan, hormigoizko goihabea dauka. Iparraldera, eleizpea hormara egoera txarrean dagoan enkantxoaz bermatutako [39]<\/a> teilapea [38]<\/a> da.<\/p>\n<\/p>\nIturrizaren arabera, parrokia 1550ean sortu zan, Andra Mari parrokia nagusiaren zatiketaren ondorioz, baina bere esanetan, 1531an be aitatzen zan ermita, beronen arabera, sasoi haretan onibar-ermita zana (hau da, hamarrenak eragiten eutsiezan partikularrei, nahiz eta parrokia ez izan) 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 391-392 or.<\/span><\/span><\/span>. Data bi horreekaz bat etorri daitekez sarbidea, burualdeko leihoa eta koruko hutsartea; hau da, eleizaren egitura hutsagaz. Gogoratu dagigun, gainera, estalkiak XVI. gizaldiko zenbait ebanisteria-lan eukala.<\/p>\n<\/p>\nBeranduago, 1616-1617an, korrejidorearen tenienteak Bizkaiko errege-tenpluei egindako ikuskaritza-bisitan, eleiza amaituta aurkitu eban, oholez itxitako sabaiagaz. Epistolaren aldeko leihoa aitatu eban eta beste bat \u201cen la parte que m\u00e1s conveniente sea\u201d zabaltzeko agindu, tenplua oso iluna zalako. Gainera, zorua irregularra zan eta bardintzea agindu eban. Kanpantorreko zoruko zenbait ohol konpontzeko be eskatu eban. Ez egoan sakristiarik, eta kanposantua (eleizpea) ez egoan erabat estalita 2<\/sup>AGS, Eleiz patronatua, 187-2 leg.<\/span><\/span><\/span>. XVII. eta XVIII. gizaldien arteko zehaztu bako datan eraikiko zan korua, eta bertan eskua sartuta badago be, zeharraga eta kareleko balaustre biribildua gorde egin dituala emoten dau.<\/p>\n<\/p>\nOndoren, erabateko isiltasuna baino ez dogu aurkituko agirietan, 1795ean Iturrizak, sasoi batean \u201cbovedillas\u201d eukazala dinoskun arte 3<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 392. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\n1845ean, lan handiak egin ziren teilatuan eta barruko sabaian. Antonio Larrazabal hargin-maisua, Mateo Zuloaga arotz-maisua eta Anastasio Ortusar igeltseroa arduratu ziran lanez. 1849an, Ramon Lecundis, Antonio Larrazabal eta Adrian Achecoa harginek Mateo Zuloagak sakristiagaz batera teilatua emon eutson eleizpearen horma egin eben.<\/p>\n<\/p>\n1867an, \u201ca los oficiales y peones que se emplearon en la reposicion de la torre\u201d ordaindu jaken, hau da, kanpai-horma konpondu ebenei, hain zuzen be 99 erreal eta 18 marabedi 4<\/sup>AHEB-BEHA, Santiago Apostolua parrokia, Zeanuri - Ipi\u00f1aburu, Kontuen liburua, 1842-1969, 1788\/003-00 sign.<\/span><\/span><\/span>. Finalmente, XX. gizaldiaren 80ko hamarkadaren hasieran, gaur egungo itxura emon eutson barrikuntza izan eban: zorua barriztatu, korua altxatu, hutsarte barriak zabaldu. Baina oinplano eta altxaerek, eta hutsarte gehienek tenplu errenazentista iraunarazoten dabe.<\/p>\n<\/p>\nArratia bailarako urruneko parrokia-egoitza honek eraikin soila dauka, eleiztar-kopuru urriari dagokiona. XVI. gizaldiaren erdialdera, oparoaldian, eleiztarrek tenplu barriaren eraikuntza sustatu eben, sekula handitzeko preminarik izan ez ebana, gizaldiak joan eta gizaldiak etorri, zelan edo halan iraun dauana.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/11-Viga-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[12]<\/a> \u2013oinaldean, isurialde triangeluarra falta dau\u2013. Burualdekoa](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/12-Cubierta-1-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[13]<\/a>, lehengo astazaldiez baliatzen da neurri baten. Aldaketak zenbait zertxa erabilezin bihurtu ebazan; ondorioz, barruko hormen arrasetik ebaki egin behar izan ebezan, buruak kanpora agertzen dirala itzi baebezan be](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/13-Cubierta-2-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[14]<\/a>, alboetako hormak errematatzen dabezan zeharragen mihiztatzerako balio dabe-eta.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nSarbidea<\/b> [15]<\/a>, pinoian, apur bat loditutako horma zatian dago. Erdi-puntukoa da, bederatzi dobela erradial handikoa eta ertzetan moldura konkaboak. Barrualdean, kainoi makurtuak oraintsu arte izan ditu ate-orpoak [16]<\/a>. Alboan, urbedeinkatu-ontzia gailoi-forma oso luzexka eta gastatuagaz [17]<\/a>, ahokadura abozelatuduna eta oinarrian molduratutako apaingarri biribilagaz [18]<\/a>. Horma-hobia, maskor-itxurakoa, zorrotz samarra da eta kurutzean amaitzen da [19]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nErdi-puntuko leihoa<\/b> dago laprandura bikotxagaz [20]<\/a> [21]<\/a>, egikera zakar samarragaz, burualdeko epistolaren aldean; jatorrian luzeagoa zan beherantz. Lehenengo atalean, antzeko beste hutsarte bat zabaldu da [22]<\/a>, inguratzen daben harlanduetako batzuk ikusita, aurreko beste baten zuloa hartzen dauala emoten daualarik. Leiho bi honeek beirate garaikideez ixten dira [23]<\/a>. Epistolaren horman, hutsarte okertu handiaren arrastoa atzematen da [24]<\/a>, seguruenik XV. gizaldiaren amaieran eta XVI. gizaldiaren lehenengo erdialdean eleizetako koruetan ohikoa zan leiho-jarleku bikotxari zegokiona.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nOinaldean, bigarren atalaren erdia baino apur bat gehiago hartuz, korua<\/b> dago, oraintsu altxatuta [25]<\/a>. Euskarri erara, muturretan kiribildutako moldurak [26]<\/a> eta fasziodun aurrealdea daukazan zeharragan zurkaizten da. Erdiko hagak [27]<\/a>, koska eta galburuz apainduta, balaustre biribilduen segida bi bereizten ditu. Osagai guztiek XVII. gizaldiko ereduei jarraitzen deutsie, baina beranduagokoak izan daitekez. Baranda be molduratua da. Klaustro-sarbidea, oraintsukoa da.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nSakristia<\/b> [28]<\/a> eremu errektangular soila da eta hagaburuetan bermatzen diran habexken gainean estalita. Burualdeari atxikita dago, eta beroni tunel okertua lapranduran [30]<\/a> daukan burudun igarobidearen [29]<\/a> bidez lotzen jako. Atal osoko leihoa dauka, leihoburu-sistema bera dauan karelagaz [31]<\/a>. Burualdeari atxikita dagozan beste gela batzuetarako igarobide dan tunela be badago.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nMendebaldeko pinoian, hiru multzoko kanpai-horma<\/b> [32]<\/a>. Behekoa, idulki leuna da. Plakazko moldura dau segundoak, erdi-puntuko hutsarte bigaz [33]<\/a>, eta alboetan, piramide-formako pinakuluak. Azkena, pinakuluak dituan multzo txikia da eta sasoi baten erdialdean hutsartea izan ebala emoten dau, gaur egun eraitsita eta harlausaz itxita badago be.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nEleizpeak<\/b> [34]<\/a> tenplua ixten dau oinalde eta iparraldera. Han arkupe itxia [35]<\/a> da, erretore-etxearen azpian, \u2500gaur egun etxebizitza pribatua\u2500, oinarri zuzenek eutsita. Igarobide bitan zabaltzen da, bat erdi-puntuko sarbidearen parean [36]<\/a> eta bestea, albokoa [37]<\/a>, okertua \u2013Arratiako ohiko arku bereizgarriak, dobelakaz ez ezik harlauzakaz marraztuta\u2013. Inguru honetan, hormigoizko goihabea dauka. Iparraldera, eleizpea hormara egoera txarrean dagoan enkantxoaz bermatutako [39]<\/a> teilapea [38]<\/a> da.<\/p>\n<\/p>\nIturrizaren arabera, parrokia 1550ean sortu zan, Andra Mari parrokia nagusiaren zatiketaren ondorioz, baina bere esanetan, 1531an be aitatzen zan ermita, beronen arabera, sasoi haretan onibar-ermita zana (hau da, hamarrenak eragiten eutsiezan partikularrei, nahiz eta parrokia ez izan) 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 391-392 or.<\/span><\/span><\/span>. Data bi horreekaz bat etorri daitekez sarbidea, burualdeko leihoa eta koruko hutsartea; hau da, eleizaren egitura hutsagaz. Gogoratu dagigun, gainera, estalkiak XVI. gizaldiko zenbait ebanisteria-lan eukala.<\/p>\n<\/p>\nBeranduago, 1616-1617an, korrejidorearen tenienteak Bizkaiko errege-tenpluei egindako ikuskaritza-bisitan, eleiza amaituta aurkitu eban, oholez itxitako sabaiagaz. Epistolaren aldeko leihoa aitatu eban eta beste bat \u201cen la parte que m\u00e1s conveniente sea\u201d zabaltzeko agindu, tenplua oso iluna zalako. Gainera, zorua irregularra zan eta bardintzea agindu eban. Kanpantorreko zoruko zenbait ohol konpontzeko be eskatu eban. Ez egoan sakristiarik, eta kanposantua (eleizpea) ez egoan erabat estalita 2<\/sup>AGS, Eleiz patronatua, 187-2 leg.<\/span><\/span><\/span>. XVII. eta XVIII. gizaldien arteko zehaztu bako datan eraikiko zan korua, eta bertan eskua sartuta badago be, zeharraga eta kareleko balaustre biribildua gorde egin dituala emoten dau.<\/p>\n<\/p>\nOndoren, erabateko isiltasuna baino ez dogu aurkituko agirietan, 1795ean Iturrizak, sasoi batean \u201cbovedillas\u201d eukazala dinoskun arte 3<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 392. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\n1845ean, lan handiak egin ziren teilatuan eta barruko sabaian. Antonio Larrazabal hargin-maisua, Mateo Zuloaga arotz-maisua eta Anastasio Ortusar igeltseroa arduratu ziran lanez. 1849an, Ramon Lecundis, Antonio Larrazabal eta Adrian Achecoa harginek Mateo Zuloagak sakristiagaz batera teilatua emon eutson eleizpearen horma egin eben.<\/p>\n<\/p>\n1867an, \u201ca los oficiales y peones que se emplearon en la reposicion de la torre\u201d ordaindu jaken, hau da, kanpai-horma konpondu ebenei, hain zuzen be 99 erreal eta 18 marabedi 4<\/sup>AHEB-BEHA, Santiago Apostolua parrokia, Zeanuri - Ipi\u00f1aburu, Kontuen liburua, 1842-1969, 1788\/003-00 sign.<\/span><\/span><\/span>. Finalmente, XX. gizaldiaren 80ko hamarkadaren hasieran, gaur egungo itxura emon eutson barrikuntza izan eban: zorua barriztatu, korua altxatu, hutsarte barriak zabaldu. Baina oinplano eta altxaerek, eta hutsarte gehienek tenplu errenazentista iraunarazoten dabe.<\/p>\n<\/p>\nArratia bailarako urruneko parrokia-egoitza honek eraikin soila dauka, eleiztar-kopuru urriari dagokiona. XVI. gizaldiaren erdialdera, oparoaldian, eleiztarrek tenplu barriaren eraikuntza sustatu eben, sekula handitzeko preminarik izan ez ebana, gizaldiak joan eta gizaldiak etorri, zelan edo halan iraun dauana.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/14-Cerchas-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[15]<\/a>, pinoian, apur bat loditutako horma zatian dago. Erdi-puntukoa da, bederatzi dobela erradial handikoa eta ertzetan moldura konkaboak. Barrualdean, kainoi makurtuak oraintsu arte izan ditu ate-orpoak](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/15-Acceso-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[16]<\/a>. Alboan, urbedeinkatu-ontzia gailoi-forma oso luzexka eta gastatuagaz](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/16-Canon-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[17]<\/a>, ahokadura abozelatuduna eta oinarrian molduratutako apaingarri biribilagaz](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/17-Aguabenditera-1-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[18]<\/a>. Horma-hobia, maskor-itxurakoa, zorrotz samarra da eta kurutzean amaitzen da](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/18-Aguabenditera-2-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[19]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nErdi-puntuko leihoa<\/b> dago laprandura bikotxagaz [20]<\/a> [21]<\/a>, egikera zakar samarragaz, burualdeko epistolaren aldean; jatorrian luzeagoa zan beherantz. Lehenengo atalean, antzeko beste hutsarte bat zabaldu da [22]<\/a>, inguratzen daben harlanduetako batzuk ikusita, aurreko beste baten zuloa hartzen dauala emoten daualarik. Leiho bi honeek beirate garaikideez ixten dira [23]<\/a>. Epistolaren horman, hutsarte okertu handiaren arrastoa atzematen da [24]<\/a>, seguruenik XV. gizaldiaren amaieran eta XVI. gizaldiaren lehenengo erdialdean eleizetako koruetan ohikoa zan leiho-jarleku bikotxari zegokiona.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nOinaldean, bigarren atalaren erdia baino apur bat gehiago hartuz, korua<\/b> dago, oraintsu altxatuta [25]<\/a>. Euskarri erara, muturretan kiribildutako moldurak [26]<\/a> eta fasziodun aurrealdea daukazan zeharragan zurkaizten da. Erdiko hagak [27]<\/a>, koska eta galburuz apainduta, balaustre biribilduen segida bi bereizten ditu. Osagai guztiek XVII. gizaldiko ereduei jarraitzen deutsie, baina beranduagokoak izan daitekez. Baranda be molduratua da. Klaustro-sarbidea, oraintsukoa da.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nSakristia<\/b> [28]<\/a> eremu errektangular soila da eta hagaburuetan bermatzen diran habexken gainean estalita. Burualdeari atxikita dago, eta beroni tunel okertua lapranduran [30]<\/a> daukan burudun igarobidearen [29]<\/a> bidez lotzen jako. Atal osoko leihoa dauka, leihoburu-sistema bera dauan karelagaz [31]<\/a>. Burualdeari atxikita dagozan beste gela batzuetarako igarobide dan tunela be badago.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nMendebaldeko pinoian, hiru multzoko kanpai-horma<\/b> [32]<\/a>. Behekoa, idulki leuna da. Plakazko moldura dau segundoak, erdi-puntuko hutsarte bigaz [33]<\/a>, eta alboetan, piramide-formako pinakuluak. Azkena, pinakuluak dituan multzo txikia da eta sasoi baten erdialdean hutsartea izan ebala emoten dau, gaur egun eraitsita eta harlausaz itxita badago be.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nEleizpeak<\/b> [34]<\/a> tenplua ixten dau oinalde eta iparraldera. Han arkupe itxia [35]<\/a> da, erretore-etxearen azpian, \u2500gaur egun etxebizitza pribatua\u2500, oinarri zuzenek eutsita. Igarobide bitan zabaltzen da, bat erdi-puntuko sarbidearen parean [36]<\/a> eta bestea, albokoa [37]<\/a>, okertua \u2013Arratiako ohiko arku bereizgarriak, dobelakaz ez ezik harlauzakaz marraztuta\u2013. Inguru honetan, hormigoizko goihabea dauka. Iparraldera, eleizpea hormara egoera txarrean dagoan enkantxoaz bermatutako [39]<\/a> teilapea [38]<\/a> da.<\/p>\n<\/p>\nIturrizaren arabera, parrokia 1550ean sortu zan, Andra Mari parrokia nagusiaren zatiketaren ondorioz, baina bere esanetan, 1531an be aitatzen zan ermita, beronen arabera, sasoi haretan onibar-ermita zana (hau da, hamarrenak eragiten eutsiezan partikularrei, nahiz eta parrokia ez izan) 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 391-392 or.<\/span><\/span><\/span>. Data bi horreekaz bat etorri daitekez sarbidea, burualdeko leihoa eta koruko hutsartea; hau da, eleizaren egitura hutsagaz. Gogoratu dagigun, gainera, estalkiak XVI. gizaldiko zenbait ebanisteria-lan eukala.<\/p>\n<\/p>\nBeranduago, 1616-1617an, korrejidorearen tenienteak Bizkaiko errege-tenpluei egindako ikuskaritza-bisitan, eleiza amaituta aurkitu eban, oholez itxitako sabaiagaz. Epistolaren aldeko leihoa aitatu eban eta beste bat \u201cen la parte que m\u00e1s conveniente sea\u201d zabaltzeko agindu, tenplua oso iluna zalako. Gainera, zorua irregularra zan eta bardintzea agindu eban. Kanpantorreko zoruko zenbait ohol konpontzeko be eskatu eban. Ez egoan sakristiarik, eta kanposantua (eleizpea) ez egoan erabat estalita 2<\/sup>AGS, Eleiz patronatua, 187-2 leg.<\/span><\/span><\/span>. XVII. eta XVIII. gizaldien arteko zehaztu bako datan eraikiko zan korua, eta bertan eskua sartuta badago be, zeharraga eta kareleko balaustre biribildua gorde egin dituala emoten dau.<\/p>\n<\/p>\nOndoren, erabateko isiltasuna baino ez dogu aurkituko agirietan, 1795ean Iturrizak, sasoi batean \u201cbovedillas\u201d eukazala dinoskun arte 3<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 392. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\n1845ean, lan handiak egin ziren teilatuan eta barruko sabaian. Antonio Larrazabal hargin-maisua, Mateo Zuloaga arotz-maisua eta Anastasio Ortusar igeltseroa arduratu ziran lanez. 1849an, Ramon Lecundis, Antonio Larrazabal eta Adrian Achecoa harginek Mateo Zuloagak sakristiagaz batera teilatua emon eutson eleizpearen horma egin eben.<\/p>\n<\/p>\n1867an, \u201ca los oficiales y peones que se emplearon en la reposicion de la torre\u201d ordaindu jaken, hau da, kanpai-horma konpondu ebenei, hain zuzen be 99 erreal eta 18 marabedi 4<\/sup>AHEB-BEHA, Santiago Apostolua parrokia, Zeanuri - Ipi\u00f1aburu, Kontuen liburua, 1842-1969, 1788\/003-00 sign.<\/span><\/span><\/span>. Finalmente, XX. gizaldiaren 80ko hamarkadaren hasieran, gaur egungo itxura emon eutson barrikuntza izan eban: zorua barriztatu, korua altxatu, hutsarte barriak zabaldu. Baina oinplano eta altxaerek, eta hutsarte gehienek tenplu errenazentista iraunarazoten dabe.<\/p>\n<\/p>\nArratia bailarako urruneko parrokia-egoitza honek eraikin soila dauka, eleiztar-kopuru urriari dagokiona. XVI. gizaldiaren erdialdera, oparoaldian, eleiztarrek tenplu barriaren eraikuntza sustatu eben, sekula handitzeko preminarik izan ez ebana, gizaldiak joan eta gizaldiak etorri, zelan edo halan iraun dauana.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/19-Hornacina-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[20]<\/a>](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/20-Ventana-1-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[21]<\/a>, egikera zakar samarragaz, burualdeko epistolaren aldean; jatorrian luzeagoa zan beherantz. Lehenengo atalean, antzeko beste hutsarte bat zabaldu da](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/21-Ventana-2-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[22]<\/a>, inguratzen daben harlanduetako batzuk ikusita, aurreko beste baten zuloa hartzen dauala emoten daualarik. Leiho bi honeek beirate garaikideez ixten dira](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/22-Vano-1-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[23]<\/a>. Epistolaren horman, hutsarte okertu handiaren arrastoa atzematen da](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/23-Vidrieras-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[24]<\/a>, seguruenik XV. gizaldiaren amaieran eta XVI. gizaldiaren lehenengo erdialdean eleizetako koruetan ohikoa zan leiho-jarleku bikotxari zegokiona.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nOinaldean, bigarren atalaren erdia baino apur bat gehiago hartuz, korua<\/b> dago, oraintsu altxatuta [25]<\/a>. Euskarri erara, muturretan kiribildutako moldurak [26]<\/a> eta fasziodun aurrealdea daukazan zeharragan zurkaizten da. Erdiko hagak [27]<\/a>, koska eta galburuz apainduta, balaustre biribilduen segida bi bereizten ditu. Osagai guztiek XVII. gizaldiko ereduei jarraitzen deutsie, baina beranduagokoak izan daitekez. Baranda be molduratua da. Klaustro-sarbidea, oraintsukoa da.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nSakristia<\/b> [28]<\/a> eremu errektangular soila da eta hagaburuetan bermatzen diran habexken gainean estalita. Burualdeari atxikita dago, eta beroni tunel okertua lapranduran [30]<\/a> daukan burudun igarobidearen [29]<\/a> bidez lotzen jako. Atal osoko leihoa dauka, leihoburu-sistema bera dauan karelagaz [31]<\/a>. Burualdeari atxikita dagozan beste gela batzuetarako igarobide dan tunela be badago.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nMendebaldeko pinoian, hiru multzoko kanpai-horma<\/b> [32]<\/a>. Behekoa, idulki leuna da. Plakazko moldura dau segundoak, erdi-puntuko hutsarte bigaz [33]<\/a>, eta alboetan, piramide-formako pinakuluak. Azkena, pinakuluak dituan multzo txikia da eta sasoi baten erdialdean hutsartea izan ebala emoten dau, gaur egun eraitsita eta harlausaz itxita badago be.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nEleizpeak<\/b> [34]<\/a> tenplua ixten dau oinalde eta iparraldera. Han arkupe itxia [35]<\/a> da, erretore-etxearen azpian, \u2500gaur egun etxebizitza pribatua\u2500, oinarri zuzenek eutsita. Igarobide bitan zabaltzen da, bat erdi-puntuko sarbidearen parean [36]<\/a> eta bestea, albokoa [37]<\/a>, okertua \u2013Arratiako ohiko arku bereizgarriak, dobelakaz ez ezik harlauzakaz marraztuta\u2013. Inguru honetan, hormigoizko goihabea dauka. Iparraldera, eleizpea hormara egoera txarrean dagoan enkantxoaz bermatutako [39]<\/a> teilapea [38]<\/a> da.<\/p>\n<\/p>\nIturrizaren arabera, parrokia 1550ean sortu zan, Andra Mari parrokia nagusiaren zatiketaren ondorioz, baina bere esanetan, 1531an be aitatzen zan ermita, beronen arabera, sasoi haretan onibar-ermita zana (hau da, hamarrenak eragiten eutsiezan partikularrei, nahiz eta parrokia ez izan) 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 391-392 or.<\/span><\/span><\/span>. Data bi horreekaz bat etorri daitekez sarbidea, burualdeko leihoa eta koruko hutsartea; hau da, eleizaren egitura hutsagaz. Gogoratu dagigun, gainera, estalkiak XVI. gizaldiko zenbait ebanisteria-lan eukala.<\/p>\n<\/p>\nBeranduago, 1616-1617an, korrejidorearen tenienteak Bizkaiko errege-tenpluei egindako ikuskaritza-bisitan, eleiza amaituta aurkitu eban, oholez itxitako sabaiagaz. Epistolaren aldeko leihoa aitatu eban eta beste bat \u201cen la parte que m\u00e1s conveniente sea\u201d zabaltzeko agindu, tenplua oso iluna zalako. Gainera, zorua irregularra zan eta bardintzea agindu eban. Kanpantorreko zoruko zenbait ohol konpontzeko be eskatu eban. Ez egoan sakristiarik, eta kanposantua (eleizpea) ez egoan erabat estalita 2<\/sup>AGS, Eleiz patronatua, 187-2 leg.<\/span><\/span><\/span>. XVII. eta XVIII. gizaldien arteko zehaztu bako datan eraikiko zan korua, eta bertan eskua sartuta badago be, zeharraga eta kareleko balaustre biribildua gorde egin dituala emoten dau.<\/p>\n<\/p>\nOndoren, erabateko isiltasuna baino ez dogu aurkituko agirietan, 1795ean Iturrizak, sasoi batean \u201cbovedillas\u201d eukazala dinoskun arte 3<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 392. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\n1845ean, lan handiak egin ziren teilatuan eta barruko sabaian. Antonio Larrazabal hargin-maisua, Mateo Zuloaga arotz-maisua eta Anastasio Ortusar igeltseroa arduratu ziran lanez. 1849an, Ramon Lecundis, Antonio Larrazabal eta Adrian Achecoa harginek Mateo Zuloagak sakristiagaz batera teilatua emon eutson eleizpearen horma egin eben.<\/p>\n<\/p>\n1867an, \u201ca los oficiales y peones que se emplearon en la reposicion de la torre\u201d ordaindu jaken, hau da, kanpai-horma konpondu ebenei, hain zuzen be 99 erreal eta 18 marabedi 4<\/sup>AHEB-BEHA, Santiago Apostolua parrokia, Zeanuri - Ipi\u00f1aburu, Kontuen liburua, 1842-1969, 1788\/003-00 sign.<\/span><\/span><\/span>. Finalmente, XX. gizaldiaren 80ko hamarkadaren hasieran, gaur egungo itxura emon eutson barrikuntza izan eban: zorua barriztatu, korua altxatu, hutsarte barriak zabaldu. Baina oinplano eta altxaerek, eta hutsarte gehienek tenplu errenazentista iraunarazoten dabe.<\/p>\n<\/p>\nArratia bailarako urruneko parrokia-egoitza honek eraikin soila dauka, eleiztar-kopuru urriari dagokiona. XVI. gizaldiaren erdialdera, oparoaldian, eleiztarrek tenplu barriaren eraikuntza sustatu eben, sekula handitzeko preminarik izan ez ebana, gizaldiak joan eta gizaldiak etorri, zelan edo halan iraun dauana.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/24-Vano-2-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[25]<\/a>. Euskarri erara, muturretan kiribildutako moldurak](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/25-Coro-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[26]<\/a> eta fasziodun aurrealdea daukazan zeharragan zurkaizten da. Erdiko hagak](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/26-Molduras-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[27]<\/a>, koska eta galburuz apainduta, balaustre biribilduen segida bi bereizten ditu. Osagai guztiek XVII. gizaldiko ereduei jarraitzen deutsie, baina beranduagokoak izan daitekez. Baranda be molduratua da. Klaustro-sarbidea, oraintsukoa da.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nSakristia<\/b> [28]<\/a> eremu errektangular soila da eta hagaburuetan bermatzen diran habexken gainean estalita. Burualdeari atxikita dago, eta beroni tunel okertua lapranduran [30]<\/a> daukan burudun igarobidearen [29]<\/a> bidez lotzen jako. Atal osoko leihoa dauka, leihoburu-sistema bera dauan karelagaz [31]<\/a>. Burualdeari atxikita dagozan beste gela batzuetarako igarobide dan tunela be badago.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nMendebaldeko pinoian, hiru multzoko kanpai-horma<\/b> [32]<\/a>. Behekoa, idulki leuna da. Plakazko moldura dau segundoak, erdi-puntuko hutsarte bigaz [33]<\/a>, eta alboetan, piramide-formako pinakuluak. Azkena, pinakuluak dituan multzo txikia da eta sasoi baten erdialdean hutsartea izan ebala emoten dau, gaur egun eraitsita eta harlausaz itxita badago be.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nEleizpeak<\/b> [34]<\/a> tenplua ixten dau oinalde eta iparraldera. Han arkupe itxia [35]<\/a> da, erretore-etxearen azpian, \u2500gaur egun etxebizitza pribatua\u2500, oinarri zuzenek eutsita. Igarobide bitan zabaltzen da, bat erdi-puntuko sarbidearen parean [36]<\/a> eta bestea, albokoa [37]<\/a>, okertua \u2013Arratiako ohiko arku bereizgarriak, dobelakaz ez ezik harlauzakaz marraztuta\u2013. Inguru honetan, hormigoizko goihabea dauka. Iparraldera, eleizpea hormara egoera txarrean dagoan enkantxoaz bermatutako [39]<\/a> teilapea [38]<\/a> da.<\/p>\n<\/p>\nIturrizaren arabera, parrokia 1550ean sortu zan, Andra Mari parrokia nagusiaren zatiketaren ondorioz, baina bere esanetan, 1531an be aitatzen zan ermita, beronen arabera, sasoi haretan onibar-ermita zana (hau da, hamarrenak eragiten eutsiezan partikularrei, nahiz eta parrokia ez izan) 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 391-392 or.<\/span><\/span><\/span>. Data bi horreekaz bat etorri daitekez sarbidea, burualdeko leihoa eta koruko hutsartea; hau da, eleizaren egitura hutsagaz. Gogoratu dagigun, gainera, estalkiak XVI. gizaldiko zenbait ebanisteria-lan eukala.<\/p>\n<\/p>\nBeranduago, 1616-1617an, korrejidorearen tenienteak Bizkaiko errege-tenpluei egindako ikuskaritza-bisitan, eleiza amaituta aurkitu eban, oholez itxitako sabaiagaz. Epistolaren aldeko leihoa aitatu eban eta beste bat \u201cen la parte que m\u00e1s conveniente sea\u201d zabaltzeko agindu, tenplua oso iluna zalako. Gainera, zorua irregularra zan eta bardintzea agindu eban. Kanpantorreko zoruko zenbait ohol konpontzeko be eskatu eban. Ez egoan sakristiarik, eta kanposantua (eleizpea) ez egoan erabat estalita 2<\/sup>AGS, Eleiz patronatua, 187-2 leg.<\/span><\/span><\/span>. XVII. eta XVIII. gizaldien arteko zehaztu bako datan eraikiko zan korua, eta bertan eskua sartuta badago be, zeharraga eta kareleko balaustre biribildua gorde egin dituala emoten dau.<\/p>\n<\/p>\nOndoren, erabateko isiltasuna baino ez dogu aurkituko agirietan, 1795ean Iturrizak, sasoi batean \u201cbovedillas\u201d eukazala dinoskun arte 3<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 392. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\n1845ean, lan handiak egin ziren teilatuan eta barruko sabaian. Antonio Larrazabal hargin-maisua, Mateo Zuloaga arotz-maisua eta Anastasio Ortusar igeltseroa arduratu ziran lanez. 1849an, Ramon Lecundis, Antonio Larrazabal eta Adrian Achecoa harginek Mateo Zuloagak sakristiagaz batera teilatua emon eutson eleizpearen horma egin eben.<\/p>\n<\/p>\n1867an, \u201ca los oficiales y peones que se emplearon en la reposicion de la torre\u201d ordaindu jaken, hau da, kanpai-horma konpondu ebenei, hain zuzen be 99 erreal eta 18 marabedi 4<\/sup>AHEB-BEHA, Santiago Apostolua parrokia, Zeanuri - Ipi\u00f1aburu, Kontuen liburua, 1842-1969, 1788\/003-00 sign.<\/span><\/span><\/span>. Finalmente, XX. gizaldiaren 80ko hamarkadaren hasieran, gaur egungo itxura emon eutson barrikuntza izan eban: zorua barriztatu, korua altxatu, hutsarte barriak zabaldu. Baina oinplano eta altxaerek, eta hutsarte gehienek tenplu errenazentista iraunarazoten dabe.<\/p>\n<\/p>\nArratia bailarako urruneko parrokia-egoitza honek eraikin soila dauka, eleiztar-kopuru urriari dagokiona. XVI. gizaldiaren erdialdera, oparoaldian, eleiztarrek tenplu barriaren eraikuntza sustatu eben, sekula handitzeko preminarik izan ez ebana, gizaldiak joan eta gizaldiak etorri, zelan edo halan iraun dauana.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/27-Varal-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[28]<\/a> eremu errektangular soila da eta hagaburuetan bermatzen diran habexken gainean estalita. Burualdeari atxikita dago, eta beroni tunel okertua lapranduran](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/28-Sacristia-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[30]<\/a> daukan burudun igarobidearen](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/30-Tunel-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[29]<\/a> bidez lotzen jako. Atal osoko leihoa dauka, leihoburu-sistema bera dauan karelagaz](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/29-Acceso-1-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[31]<\/a>. Burualdeari atxikita dagozan beste gela batzuetarako igarobide dan tunela be badago.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nMendebaldeko pinoian, hiru multzoko kanpai-horma<\/b> [32]<\/a>. Behekoa, idulki leuna da. Plakazko moldura dau segundoak, erdi-puntuko hutsarte bigaz [33]<\/a>, eta alboetan, piramide-formako pinakuluak. Azkena, pinakuluak dituan multzo txikia da eta sasoi baten erdialdean hutsartea izan ebala emoten dau, gaur egun eraitsita eta harlausaz itxita badago be.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nEleizpeak<\/b> [34]<\/a> tenplua ixten dau oinalde eta iparraldera. Han arkupe itxia [35]<\/a> da, erretore-etxearen azpian, \u2500gaur egun etxebizitza pribatua\u2500, oinarri zuzenek eutsita. Igarobide bitan zabaltzen da, bat erdi-puntuko sarbidearen parean [36]<\/a> eta bestea, albokoa [37]<\/a>, okertua \u2013Arratiako ohiko arku bereizgarriak, dobelakaz ez ezik harlauzakaz marraztuta\u2013. Inguru honetan, hormigoizko goihabea dauka. Iparraldera, eleizpea hormara egoera txarrean dagoan enkantxoaz bermatutako [39]<\/a> teilapea [38]<\/a> da.<\/p>\n<\/p>\nIturrizaren arabera, parrokia 1550ean sortu zan, Andra Mari parrokia nagusiaren zatiketaren ondorioz, baina bere esanetan, 1531an be aitatzen zan ermita, beronen arabera, sasoi haretan onibar-ermita zana (hau da, hamarrenak eragiten eutsiezan partikularrei, nahiz eta parrokia ez izan) 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 391-392 or.<\/span><\/span><\/span>. Data bi horreekaz bat etorri daitekez sarbidea, burualdeko leihoa eta koruko hutsartea; hau da, eleizaren egitura hutsagaz. Gogoratu dagigun, gainera, estalkiak XVI. gizaldiko zenbait ebanisteria-lan eukala.<\/p>\n<\/p>\nBeranduago, 1616-1617an, korrejidorearen tenienteak Bizkaiko errege-tenpluei egindako ikuskaritza-bisitan, eleiza amaituta aurkitu eban, oholez itxitako sabaiagaz. Epistolaren aldeko leihoa aitatu eban eta beste bat \u201cen la parte que m\u00e1s conveniente sea\u201d zabaltzeko agindu, tenplua oso iluna zalako. Gainera, zorua irregularra zan eta bardintzea agindu eban. Kanpantorreko zoruko zenbait ohol konpontzeko be eskatu eban. Ez egoan sakristiarik, eta kanposantua (eleizpea) ez egoan erabat estalita 2<\/sup>AGS, Eleiz patronatua, 187-2 leg.<\/span><\/span><\/span>. XVII. eta XVIII. gizaldien arteko zehaztu bako datan eraikiko zan korua, eta bertan eskua sartuta badago be, zeharraga eta kareleko balaustre biribildua gorde egin dituala emoten dau.<\/p>\n<\/p>\nOndoren, erabateko isiltasuna baino ez dogu aurkituko agirietan, 1795ean Iturrizak, sasoi batean \u201cbovedillas\u201d eukazala dinoskun arte 3<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 392. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\n1845ean, lan handiak egin ziren teilatuan eta barruko sabaian. Antonio Larrazabal hargin-maisua, Mateo Zuloaga arotz-maisua eta Anastasio Ortusar igeltseroa arduratu ziran lanez. 1849an, Ramon Lecundis, Antonio Larrazabal eta Adrian Achecoa harginek Mateo Zuloagak sakristiagaz batera teilatua emon eutson eleizpearen horma egin eben.<\/p>\n<\/p>\n1867an, \u201ca los oficiales y peones que se emplearon en la reposicion de la torre\u201d ordaindu jaken, hau da, kanpai-horma konpondu ebenei, hain zuzen be 99 erreal eta 18 marabedi 4<\/sup>AHEB-BEHA, Santiago Apostolua parrokia, Zeanuri - Ipi\u00f1aburu, Kontuen liburua, 1842-1969, 1788\/003-00 sign.<\/span><\/span><\/span>. Finalmente, XX. gizaldiaren 80ko hamarkadaren hasieran, gaur egungo itxura emon eutson barrikuntza izan eban: zorua barriztatu, korua altxatu, hutsarte barriak zabaldu. Baina oinplano eta altxaerek, eta hutsarte gehienek tenplu errenazentista iraunarazoten dabe.<\/p>\n<\/p>\nArratia bailarako urruneko parrokia-egoitza honek eraikin soila dauka, eleiztar-kopuru urriari dagokiona. XVI. gizaldiaren erdialdera, oparoaldian, eleiztarrek tenplu barriaren eraikuntza sustatu eben, sekula handitzeko preminarik izan ez ebana, gizaldiak joan eta gizaldiak etorri, zelan edo halan iraun dauana.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/31-Ventana-3-Santiago-Ipinaburu-Zeanur.jpg\"){kind=link}
![[32]<\/a>. Behekoa, idulki leuna da. Plakazko moldura dau segundoak, erdi-puntuko hutsarte bigaz](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/32-Espadana-1-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[33]<\/a>, eta alboetan, piramide-formako pinakuluak. Azkena, pinakuluak dituan multzo txikia da eta sasoi baten erdialdean hutsartea izan ebala emoten dau, gaur egun eraitsita eta harlausaz itxita badago be.<\/p>\n<\/p>\n <\/p>\n<\/p>\nEleizpeak<\/b> [34]<\/a> tenplua ixten dau oinalde eta iparraldera. Han arkupe itxia [35]<\/a> da, erretore-etxearen azpian, \u2500gaur egun etxebizitza pribatua\u2500, oinarri zuzenek eutsita. Igarobide bitan zabaltzen da, bat erdi-puntuko sarbidearen parean [36]<\/a> eta bestea, albokoa [37]<\/a>, okertua \u2013Arratiako ohiko arku bereizgarriak, dobelakaz ez ezik harlauzakaz marraztuta\u2013. Inguru honetan, hormigoizko goihabea dauka. Iparraldera, eleizpea hormara egoera txarrean dagoan enkantxoaz bermatutako [39]<\/a> teilapea [38]<\/a> da.<\/p>\n<\/p>\nIturrizaren arabera, parrokia 1550ean sortu zan, Andra Mari parrokia nagusiaren zatiketaren ondorioz, baina bere esanetan, 1531an be aitatzen zan ermita, beronen arabera, sasoi haretan onibar-ermita zana (hau da, hamarrenak eragiten eutsiezan partikularrei, nahiz eta parrokia ez izan) 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 391-392 or.<\/span><\/span><\/span>. Data bi horreekaz bat etorri daitekez sarbidea, burualdeko leihoa eta koruko hutsartea; hau da, eleizaren egitura hutsagaz. Gogoratu dagigun, gainera, estalkiak XVI. gizaldiko zenbait ebanisteria-lan eukala.<\/p>\n<\/p>\nBeranduago, 1616-1617an, korrejidorearen tenienteak Bizkaiko errege-tenpluei egindako ikuskaritza-bisitan, eleiza amaituta aurkitu eban, oholez itxitako sabaiagaz. Epistolaren aldeko leihoa aitatu eban eta beste bat \u201cen la parte que m\u00e1s conveniente sea\u201d zabaltzeko agindu, tenplua oso iluna zalako. Gainera, zorua irregularra zan eta bardintzea agindu eban. Kanpantorreko zoruko zenbait ohol konpontzeko be eskatu eban. Ez egoan sakristiarik, eta kanposantua (eleizpea) ez egoan erabat estalita 2<\/sup>AGS, Eleiz patronatua, 187-2 leg.<\/span><\/span><\/span>. XVII. eta XVIII. gizaldien arteko zehaztu bako datan eraikiko zan korua, eta bertan eskua sartuta badago be, zeharraga eta kareleko balaustre biribildua gorde egin dituala emoten dau.<\/p>\n<\/p>\nOndoren, erabateko isiltasuna baino ez dogu aurkituko agirietan, 1795ean Iturrizak, sasoi batean \u201cbovedillas\u201d eukazala dinoskun arte 3<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 392. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\n1845ean, lan handiak egin ziren teilatuan eta barruko sabaian. Antonio Larrazabal hargin-maisua, Mateo Zuloaga arotz-maisua eta Anastasio Ortusar igeltseroa arduratu ziran lanez. 1849an, Ramon Lecundis, Antonio Larrazabal eta Adrian Achecoa harginek Mateo Zuloagak sakristiagaz batera teilatua emon eutson eleizpearen horma egin eben.<\/p>\n<\/p>\n1867an, \u201ca los oficiales y peones que se emplearon en la reposicion de la torre\u201d ordaindu jaken, hau da, kanpai-horma konpondu ebenei, hain zuzen be 99 erreal eta 18 marabedi 4<\/sup>AHEB-BEHA, Santiago Apostolua parrokia, Zeanuri - Ipi\u00f1aburu, Kontuen liburua, 1842-1969, 1788\/003-00 sign.<\/span><\/span><\/span>. Finalmente, XX. gizaldiaren 80ko hamarkadaren hasieran, gaur egungo itxura emon eutson barrikuntza izan eban: zorua barriztatu, korua altxatu, hutsarte barriak zabaldu. Baina oinplano eta altxaerek, eta hutsarte gehienek tenplu errenazentista iraunarazoten dabe.<\/p>\n<\/p>\nArratia bailarako urruneko parrokia-egoitza honek eraikin soila dauka, eleiztar-kopuru urriari dagokiona. XVI. gizaldiaren erdialdera, oparoaldian, eleiztarrek tenplu barriaren eraikuntza sustatu eben, sekula handitzeko preminarik izan ez ebana, gizaldiak joan eta gizaldiak etorri, zelan edo halan iraun dauana.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/33-Espadana-2-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[34]<\/a> tenplua ixten dau oinalde eta iparraldera. Han arkupe itxia](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/34-Portico-1-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[35]<\/a> da, erretore-etxearen azpian, \u2500gaur egun etxebizitza pribatua\u2500, oinarri zuzenek eutsita. Igarobide bitan zabaltzen da, bat erdi-puntuko sarbidearen parean](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/35-Porche-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[36]<\/a> eta bestea, albokoa](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/36-Acceso-2-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[37]<\/a>, okertua \u2013Arratiako ohiko arku bereizgarriak, dobelakaz ez ezik harlauzakaz marraztuta\u2013. Inguru honetan, hormigoizko goihabea dauka. Iparraldera, eleizpea hormara egoera txarrean dagoan enkantxoaz bermatutako](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/37-Acceso-3-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[39]<\/a> teilapea](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/39-Tejavana-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}
![[38]<\/a> da.<\/p>\n<\/p>\nIturrizaren arabera, parrokia 1550ean sortu zan, Andra Mari parrokia nagusiaren zatiketaren ondorioz, baina bere esanetan, 1531an be aitatzen zan ermita, beronen arabera, sasoi haretan onibar-ermita zana (hau da, hamarrenak eragiten eutsiezan partikularrei, nahiz eta parrokia ez izan) 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 391-392 or.<\/span><\/span><\/span>. Data bi horreekaz bat etorri daitekez sarbidea, burualdeko leihoa eta koruko hutsartea; hau da, eleizaren egitura hutsagaz. Gogoratu dagigun, gainera, estalkiak XVI. gizaldiko zenbait ebanisteria-lan eukala.<\/p>\n<\/p>\nBeranduago, 1616-1617an, korrejidorearen tenienteak Bizkaiko errege-tenpluei egindako ikuskaritza-bisitan, eleiza amaituta aurkitu eban, oholez itxitako sabaiagaz. Epistolaren aldeko leihoa aitatu eban eta beste bat \u201cen la parte que m\u00e1s conveniente sea\u201d zabaltzeko agindu, tenplua oso iluna zalako. Gainera, zorua irregularra zan eta bardintzea agindu eban. Kanpantorreko zoruko zenbait ohol konpontzeko be eskatu eban. Ez egoan sakristiarik, eta kanposantua (eleizpea) ez egoan erabat estalita 2<\/sup>AGS, Eleiz patronatua, 187-2 leg.<\/span><\/span><\/span>. XVII. eta XVIII. gizaldien arteko zehaztu bako datan eraikiko zan korua, eta bertan eskua sartuta badago be, zeharraga eta kareleko balaustre biribildua gorde egin dituala emoten dau.<\/p>\n<\/p>\nOndoren, erabateko isiltasuna baino ez dogu aurkituko agirietan, 1795ean Iturrizak, sasoi batean \u201cbovedillas\u201d eukazala dinoskun arte 3<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, 1. lib., 392. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\n1845ean, lan handiak egin ziren teilatuan eta barruko sabaian. Antonio Larrazabal hargin-maisua, Mateo Zuloaga arotz-maisua eta Anastasio Ortusar igeltseroa arduratu ziran lanez. 1849an, Ramon Lecundis, Antonio Larrazabal eta Adrian Achecoa harginek Mateo Zuloagak sakristiagaz batera teilatua emon eutson eleizpearen horma egin eben.<\/p>\n<\/p>\n1867an, \u201ca los oficiales y peones que se emplearon en la reposicion de la torre\u201d ordaindu jaken, hau da, kanpai-horma konpondu ebenei, hain zuzen be 99 erreal eta 18 marabedi 4<\/sup>AHEB-BEHA, Santiago Apostolua parrokia, Zeanuri - Ipi\u00f1aburu, Kontuen liburua, 1842-1969, 1788\/003-00 sign.<\/span><\/span><\/span>. Finalmente, XX. gizaldiaren 80ko hamarkadaren hasieran, gaur egungo itxura emon eutson barrikuntza izan eban: zorua barriztatu, korua altxatu, hutsarte barriak zabaldu. Baina oinplano eta altxaerek, eta hutsarte gehienek tenplu errenazentista iraunarazoten dabe.<\/p>\n<\/p>\nArratia bailarako urruneko parrokia-egoitza honek eraikin soila dauka, eleiztar-kopuru urriari dagokiona. XVI. gizaldiaren erdialdera, oparoaldian, eleiztarrek tenplu barriaren eraikuntza sustatu eben, sekula handitzeko preminarik izan ez ebana, gizaldiak joan eta gizaldiak etorri, zelan edo halan iraun dauana.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/38-Portico-2-Santiago-Ipinaburu-Zeanuri.jpg\"){kind=link}