[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” background_image=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/0-CABECERA-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg” background_position=”top_center” custom_padding=”20vw||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”2_3,1_3″ _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”rgba(189,158,89,0.9)” custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|20px|20px||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”2_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”||on||||||” header_text_color=”#FFFFFF” background_layout=”dark” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Arratia” use_icon=”on” font_icon=”||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/arratia\/” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][et_pb_blurb title=”Dima” use_icon=”on” font_icon=”\||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/arratia\/dima\/” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px||true|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”1_3,1_3,1_3″ use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”#000000″ custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|||20px|20px” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Folletoa” use_icon=”on” font_icon=”i||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/20-PDF-San-Pedro-Apostol-EUS-web.pdf” link_option_url_new_window=”on” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Ugarana k, z\/g (48141)” use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/maps.app.goo.gl\/zF74bFMfYSA2wAQt6″ link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”p.santiago.zeanuri@bizkeliza.org ” use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”mailto:p.santiago.zeanuri@bizkeliza.org ” link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_margin=”||||false|false” custom_padding=”||||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_2_font=”||on||||||” header_2_text_color=”#BD9E59″ header_2_font_size_tablet=”” header_2_font_size_phone=”26px” header_2_font_size_last_edited=”on|phone” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”3_4,1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” width=”100%” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
Tenplua herriaren goikaldean dago, malda handi baten tontorrean, handik haran osoa ikusten dala.<\/p>\n
<\/p>\n
Eraikina oinplano<\/b> laukizuzenekoa da [2]<\/a>, hiru nabekoa<\/b> [3]<\/a>, baina, erdikoa alboetakoak baino askoz zabalagoa danez, nabe bakar moduan erabilten da eleiztarrak hartzeko; alboko nabeak, barriz, pasabide estuak baino ez dira, ingurutik ibiltea errazteko.<\/p>\n <\/p>\n Bost zatitan bananduta dago modu erregularrean; azkeneko zatia goiko koruarentzat da. Burualdea laukizuzena eta nahiko sakona da, nabe nagusia baino hainbat estuagoa [4]<\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Kanpotik, prisma itxurako gorputz etzan handi baten antza dauka; eleizpe zabal batek inguratzen dau, eta kanpantorrea oinetan altzetan da [5]<\/a>. Burualdearen inguruan, lursailaren berezko desnibela aprobetxauta, hainbat altueratan antolatutako gelak dagoz [6]<\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Kanpoko horma-lana<\/b> (**aparailua**) agiriko harlangatxez eginda dago, oso irregularra da eta teknika zein kalidade aldetik zati ezbardinak daukaz, ondo bereizten diranak [7]<\/a>, eraikinaren historia konplexuaren erakusgarri. Hormak hainbat materialez beteta dagoz: harlangatx arruntetik hasi eta zepetaraino; material horreek iparraldeko horman dagoan horma-zulo zahar bat ixteko be erabili ziran [8]<\/a>. Barrualdean dana dago luziduta, beheko aldean izan ezik. Han, perimetro osoan zehar egurrezko zokalo altu ahokatu bat dauka [9]<\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Zoladura<\/b> egurrezko tarima da [10]<\/a>, eta zati handi baten antxinako hilobien ertzak listoi txiker argi batzukaz markau dabez [11]<\/a>. Ia lehenengo zati osoa nabarmen dago harmaila baten gainean, eta gehiago burualdean, lau mailaren gainean altzauta dago-ta [12]<\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Nabeak definiduten dabezan euskarriak<\/b> sekzino karratuko zutabe toskanarrak dira [13]<\/a>, kareharrizko basakaz eta kapitelakaz. Euron panel leuneko gainean taulamentu jarraitua garatzen da, eta erremate molduratua dauka, bozel-laurenean, listel artean [14]<\/a>. Ez datoz bat tenpluaren kanpoko indargarriakaz, hegoaldeko eta mendebaldeko aurrekaldeetan jarritako estribu pare bana baino ez dira-ta. Hegoaldeko biak zirkuluerdi-formako oinplanokoak dira [15]<\/a>, maldan dagoan basa txikiagaz, eta bigarren eta laugarren tarteetan dagoz. Mendebaldeko kontrahormak, barriz, kalidade onekoak dira, torrearen alboetan dagoz eta maldan errematauta [16]<\/a>. Egia esan, torrearen luzapena dira, eraikina oinaldean indartzeko [17]<\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Nabe nagusia luneto-gangaz estalita<\/b> dago, erdiko banda hondoratua daukien fajoi-arkuen artean sortzen diranak [18]<\/a>. Alboetako nabeak, erdikoa baino bajuagoak, irargixka luzeakaz estaltzen dira [19]<\/a>. Kapila nagusia estuagoa da, eta, lehen aitatu danez, garaipen-arku kajatu batetik sartzen da bertara [20]<\/a> eta ertz-gangak estalita dago [21]<\/a>. Azken zatiaren estaldurak urtenbide atipikoa dauka, ertz-gangaren eta irargixken gangaren arteko konpromisozko hibrido bitxia [22]<\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Nabeko irargixkak horma bitan dagoz, eta bertan bao termalak<\/b> dagoz [23]<\/a>, hiru argitan banatuta, zutabeen bidez, oso eraginkorrak tenplua argiztatzeko [24]<\/a>. Argizulo mota bera dago burualdearen alboetan be, txikiagoak eta banaketarako zutabe bakoak [25]<\/a>. Bao guztiak oraintsuagoko apaindura geometrikodun beiratez<\/b> itxita dagoz [26]<\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Bi sarbide<\/b> dagoz aurrez aurre, habeartearen erdiko atalaren alde bietan, eta beste sarrera axial bat eleizearen oinaldean. Guztiak mailakatuak dira, baina torrearen azpian dagoana apur bat aldatu egin da tenplurako irisgarritasun unibersala emoteko [27]<\/a>. Hegoaldekoak eta mendebaldekoak ateburu dobelatua daukie [28]<\/a>, plaka leuneko apaingarriz hornitua; hegoaldekoak [29]<\/a>, barriz, dobelazko ateburua bai, baina apaindurazko ingururik ez dauka.<\/p>\n <\/p>\n Hegoaldeko pasabidearen alboetan kalbarioko kurutzeak<\/b> dagoz [30]<\/a>. Holango apaindurarik ez da agiri beste sarrera bietan, eta horrek esan gura dau sarrera nagusia hori dala. Barrukaldean, hiru baoetan isuria eta tunel eskartzanoa dago [31]<\/a>, eta, oinaldeko sarreraren alboan, ur bedeinkaturako ontzi<\/b> oboidea, kurutzerako horma-hobi eta guztikoa, marmol baltzez landua [32]<\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Korua<\/b> [33]<\/a> oraintsuago egindako arku beheratu zabal baten gainean dago [34]<\/a>, toskanar pilastren<\/b> gainean [35]<\/a>. Atzeko zati osoa hartzen dau, eta tribuna<\/b> lez luzatzen da alboko nabeen gainean, aurreko tarteraino [36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Sakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Arkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Hurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n <\/p>\n Torrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n <\/p>\n Eleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n <\/p>\n
![[1]<\/span><\/a><\/strong><\/h2>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”3_4,1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” width=”100%” global_colors_info=”{}”]<\/p>\nTenplua herriaren goikaldean dago, malda handi baten tontorrean, handik haran osoa ikusten dala.<\/p>\n<\/p>\nEraikina oinplano<\/b> laukizuzenekoa da [2]<\/a>, hiru nabekoa<\/b> [3]<\/a>, baina, erdikoa alboetakoak baino askoz zabalagoa danez, nabe bakar moduan erabilten da eleiztarrak hartzeko; alboko nabeak, barriz, pasabide estuak baino ez dira, ingurutik ibiltea errazteko.<\/p>\n<\/p>\nBost zatitan bananduta dago modu erregularrean; azkeneko zatia goiko koruarentzat da. Burualdea laukizuzena eta nahiko sakona da, nabe nagusia baino hainbat estuagoa [4]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKanpotik, prisma itxurako gorputz etzan handi baten antza dauka; eleizpe zabal batek inguratzen dau, eta kanpantorrea oinetan altzetan da [5]<\/a>. Burualdearen inguruan, lursailaren berezko desnibela aprobetxauta, hainbat altueratan antolatutako gelak dagoz [6]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKanpoko horma-lana<\/b> (**aparailua**) agiriko harlangatxez eginda dago, oso irregularra da eta teknika zein kalidade aldetik zati ezbardinak daukaz, ondo bereizten diranak [7]<\/a>, eraikinaren historia konplexuaren erakusgarri. Hormak hainbat materialez beteta dagoz: harlangatx arruntetik hasi eta zepetaraino; material horreek iparraldeko horman dagoan horma-zulo zahar bat ixteko be erabili ziran [8]<\/a>. Barrualdean dana dago luziduta, beheko aldean izan ezik. Han, perimetro osoan zehar egurrezko zokalo altu ahokatu bat dauka [9]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nZoladura<\/b> egurrezko tarima da [10]<\/a>, eta zati handi baten antxinako hilobien ertzak listoi txiker argi batzukaz markau dabez [11]<\/a>. Ia lehenengo zati osoa nabarmen dago harmaila baten gainean, eta gehiago burualdean, lau mailaren gainean altzauta dago-ta [12]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabeak definiduten dabezan euskarriak<\/b> sekzino karratuko zutabe toskanarrak dira [13]<\/a>, kareharrizko basakaz eta kapitelakaz. Euron panel leuneko gainean taulamentu jarraitua garatzen da, eta erremate molduratua dauka, bozel-laurenean, listel artean [14]<\/a>. Ez datoz bat tenpluaren kanpoko indargarriakaz, hegoaldeko eta mendebaldeko aurrekaldeetan jarritako estribu pare bana baino ez dira-ta. Hegoaldeko biak zirkuluerdi-formako oinplanokoak dira [15]<\/a>, maldan dagoan basa txikiagaz, eta bigarren eta laugarren tarteetan dagoz. Mendebaldeko kontrahormak, barriz, kalidade onekoak dira, torrearen alboetan dagoz eta maldan errematauta [16]<\/a>. Egia esan, torrearen luzapena dira, eraikina oinaldean indartzeko [17]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabe nagusia luneto-gangaz estalita<\/b> dago, erdiko banda hondoratua daukien fajoi-arkuen artean sortzen diranak [18]<\/a>. Alboetako nabeak, erdikoa baino bajuagoak, irargixka luzeakaz estaltzen dira [19]<\/a>. Kapila nagusia estuagoa da, eta, lehen aitatu danez, garaipen-arku kajatu batetik sartzen da bertara [20]<\/a> eta ertz-gangak estalita dago [21]<\/a>. Azken zatiaren estaldurak urtenbide atipikoa dauka, ertz-gangaren eta irargixken gangaren arteko konpromisozko hibrido bitxia [22]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabeko irargixkak horma bitan dagoz, eta bertan bao termalak<\/b> dagoz [23]<\/a>, hiru argitan banatuta, zutabeen bidez, oso eraginkorrak tenplua argiztatzeko [24]<\/a>. Argizulo mota bera dago burualdearen alboetan be, txikiagoak eta banaketarako zutabe bakoak [25]<\/a>. Bao guztiak oraintsuagoko apaindura geometrikodun beiratez<\/b> itxita dagoz [26]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nBi sarbide<\/b> dagoz aurrez aurre, habeartearen erdiko atalaren alde bietan, eta beste sarrera axial bat eleizearen oinaldean. Guztiak mailakatuak dira, baina torrearen azpian dagoana apur bat aldatu egin da tenplurako irisgarritasun unibersala emoteko [27]<\/a>. Hegoaldekoak eta mendebaldekoak ateburu dobelatua daukie [28]<\/a>, plaka leuneko apaingarriz hornitua; hegoaldekoak [29]<\/a>, barriz, dobelazko ateburua bai, baina apaindurazko ingururik ez dauka.<\/p>\n<\/p>\nHegoaldeko pasabidearen alboetan kalbarioko kurutzeak<\/b> dagoz [30]<\/a>. Holango apaindurarik ez da agiri beste sarrera bietan, eta horrek esan gura dau sarrera nagusia hori dala. Barrukaldean, hiru baoetan isuria eta tunel eskartzanoa dago [31]<\/a>, eta, oinaldeko sarreraren alboan, ur bedeinkaturako ontzi<\/b> oboidea, kurutzerako horma-hobi eta guztikoa, marmol baltzez landua [32]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKorua<\/b> [33]<\/a> oraintsuago egindako arku beheratu zabal baten gainean dago [34]<\/a>, toskanar pilastren<\/b> gainean [35]<\/a>. Atzeko zati osoa hartzen dau, eta tribuna<\/b> lez luzatzen da alboko nabeen gainean, aurreko tarteraino [36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/1-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"\"){kind=link}
![[2]<\/a>, hiru nabekoa<\/b> [3]<\/a>, baina, erdikoa alboetakoak baino askoz zabalagoa danez, nabe bakar moduan erabilten da eleiztarrak hartzeko; alboko nabeak, barriz, pasabide estuak baino ez dira, ingurutik ibiltea errazteko.<\/p>\n<\/p>\nBost zatitan bananduta dago modu erregularrean; azkeneko zatia goiko koruarentzat da. Burualdea laukizuzena eta nahiko sakona da, nabe nagusia baino hainbat estuagoa [4]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKanpotik, prisma itxurako gorputz etzan handi baten antza dauka; eleizpe zabal batek inguratzen dau, eta kanpantorrea oinetan altzetan da [5]<\/a>. Burualdearen inguruan, lursailaren berezko desnibela aprobetxauta, hainbat altueratan antolatutako gelak dagoz [6]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKanpoko horma-lana<\/b> (**aparailua**) agiriko harlangatxez eginda dago, oso irregularra da eta teknika zein kalidade aldetik zati ezbardinak daukaz, ondo bereizten diranak [7]<\/a>, eraikinaren historia konplexuaren erakusgarri. Hormak hainbat materialez beteta dagoz: harlangatx arruntetik hasi eta zepetaraino; material horreek iparraldeko horman dagoan horma-zulo zahar bat ixteko be erabili ziran [8]<\/a>. Barrualdean dana dago luziduta, beheko aldean izan ezik. Han, perimetro osoan zehar egurrezko zokalo altu ahokatu bat dauka [9]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nZoladura<\/b> egurrezko tarima da [10]<\/a>, eta zati handi baten antxinako hilobien ertzak listoi txiker argi batzukaz markau dabez [11]<\/a>. Ia lehenengo zati osoa nabarmen dago harmaila baten gainean, eta gehiago burualdean, lau mailaren gainean altzauta dago-ta [12]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabeak definiduten dabezan euskarriak<\/b> sekzino karratuko zutabe toskanarrak dira [13]<\/a>, kareharrizko basakaz eta kapitelakaz. Euron panel leuneko gainean taulamentu jarraitua garatzen da, eta erremate molduratua dauka, bozel-laurenean, listel artean [14]<\/a>. Ez datoz bat tenpluaren kanpoko indargarriakaz, hegoaldeko eta mendebaldeko aurrekaldeetan jarritako estribu pare bana baino ez dira-ta. Hegoaldeko biak zirkuluerdi-formako oinplanokoak dira [15]<\/a>, maldan dagoan basa txikiagaz, eta bigarren eta laugarren tarteetan dagoz. Mendebaldeko kontrahormak, barriz, kalidade onekoak dira, torrearen alboetan dagoz eta maldan errematauta [16]<\/a>. Egia esan, torrearen luzapena dira, eraikina oinaldean indartzeko [17]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabe nagusia luneto-gangaz estalita<\/b> dago, erdiko banda hondoratua daukien fajoi-arkuen artean sortzen diranak [18]<\/a>. Alboetako nabeak, erdikoa baino bajuagoak, irargixka luzeakaz estaltzen dira [19]<\/a>. Kapila nagusia estuagoa da, eta, lehen aitatu danez, garaipen-arku kajatu batetik sartzen da bertara [20]<\/a> eta ertz-gangak estalita dago [21]<\/a>. Azken zatiaren estaldurak urtenbide atipikoa dauka, ertz-gangaren eta irargixken gangaren arteko konpromisozko hibrido bitxia [22]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabeko irargixkak horma bitan dagoz, eta bertan bao termalak<\/b> dagoz [23]<\/a>, hiru argitan banatuta, zutabeen bidez, oso eraginkorrak tenplua argiztatzeko [24]<\/a>. Argizulo mota bera dago burualdearen alboetan be, txikiagoak eta banaketarako zutabe bakoak [25]<\/a>. Bao guztiak oraintsuagoko apaindura geometrikodun beiratez<\/b> itxita dagoz [26]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nBi sarbide<\/b> dagoz aurrez aurre, habeartearen erdiko atalaren alde bietan, eta beste sarrera axial bat eleizearen oinaldean. Guztiak mailakatuak dira, baina torrearen azpian dagoana apur bat aldatu egin da tenplurako irisgarritasun unibersala emoteko [27]<\/a>. Hegoaldekoak eta mendebaldekoak ateburu dobelatua daukie [28]<\/a>, plaka leuneko apaingarriz hornitua; hegoaldekoak [29]<\/a>, barriz, dobelazko ateburua bai, baina apaindurazko ingururik ez dauka.<\/p>\n<\/p>\nHegoaldeko pasabidearen alboetan kalbarioko kurutzeak<\/b> dagoz [30]<\/a>. Holango apaindurarik ez da agiri beste sarrera bietan, eta horrek esan gura dau sarrera nagusia hori dala. Barrukaldean, hiru baoetan isuria eta tunel eskartzanoa dago [31]<\/a>, eta, oinaldeko sarreraren alboan, ur bedeinkaturako ontzi<\/b> oboidea, kurutzerako horma-hobi eta guztikoa, marmol baltzez landua [32]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKorua<\/b> [33]<\/a> oraintsuago egindako arku beheratu zabal baten gainean dago [34]<\/a>, toskanar pilastren<\/b> gainean [35]<\/a>. Atzeko zati osoa hartzen dau, eta tribuna<\/b> lez luzatzen da alboko nabeen gainean, aurreko tarteraino [36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/2-Planta-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[3]<\/a>, baina, erdikoa alboetakoak baino askoz zabalagoa danez, nabe bakar moduan erabilten da eleiztarrak hartzeko; alboko nabeak, barriz, pasabide estuak baino ez dira, ingurutik ibiltea errazteko.<\/p>\n<\/p>\nBost zatitan bananduta dago modu erregularrean; azkeneko zatia goiko koruarentzat da. Burualdea laukizuzena eta nahiko sakona da, nabe nagusia baino hainbat estuagoa [4]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKanpotik, prisma itxurako gorputz etzan handi baten antza dauka; eleizpe zabal batek inguratzen dau, eta kanpantorrea oinetan altzetan da [5]<\/a>. Burualdearen inguruan, lursailaren berezko desnibela aprobetxauta, hainbat altueratan antolatutako gelak dagoz [6]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKanpoko horma-lana<\/b> (**aparailua**) agiriko harlangatxez eginda dago, oso irregularra da eta teknika zein kalidade aldetik zati ezbardinak daukaz, ondo bereizten diranak [7]<\/a>, eraikinaren historia konplexuaren erakusgarri. Hormak hainbat materialez beteta dagoz: harlangatx arruntetik hasi eta zepetaraino; material horreek iparraldeko horman dagoan horma-zulo zahar bat ixteko be erabili ziran [8]<\/a>. Barrualdean dana dago luziduta, beheko aldean izan ezik. Han, perimetro osoan zehar egurrezko zokalo altu ahokatu bat dauka [9]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nZoladura<\/b> egurrezko tarima da [10]<\/a>, eta zati handi baten antxinako hilobien ertzak listoi txiker argi batzukaz markau dabez [11]<\/a>. Ia lehenengo zati osoa nabarmen dago harmaila baten gainean, eta gehiago burualdean, lau mailaren gainean altzauta dago-ta [12]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabeak definiduten dabezan euskarriak<\/b> sekzino karratuko zutabe toskanarrak dira [13]<\/a>, kareharrizko basakaz eta kapitelakaz. Euron panel leuneko gainean taulamentu jarraitua garatzen da, eta erremate molduratua dauka, bozel-laurenean, listel artean [14]<\/a>. Ez datoz bat tenpluaren kanpoko indargarriakaz, hegoaldeko eta mendebaldeko aurrekaldeetan jarritako estribu pare bana baino ez dira-ta. Hegoaldeko biak zirkuluerdi-formako oinplanokoak dira [15]<\/a>, maldan dagoan basa txikiagaz, eta bigarren eta laugarren tarteetan dagoz. Mendebaldeko kontrahormak, barriz, kalidade onekoak dira, torrearen alboetan dagoz eta maldan errematauta [16]<\/a>. Egia esan, torrearen luzapena dira, eraikina oinaldean indartzeko [17]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabe nagusia luneto-gangaz estalita<\/b> dago, erdiko banda hondoratua daukien fajoi-arkuen artean sortzen diranak [18]<\/a>. Alboetako nabeak, erdikoa baino bajuagoak, irargixka luzeakaz estaltzen dira [19]<\/a>. Kapila nagusia estuagoa da, eta, lehen aitatu danez, garaipen-arku kajatu batetik sartzen da bertara [20]<\/a> eta ertz-gangak estalita dago [21]<\/a>. Azken zatiaren estaldurak urtenbide atipikoa dauka, ertz-gangaren eta irargixken gangaren arteko konpromisozko hibrido bitxia [22]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabeko irargixkak horma bitan dagoz, eta bertan bao termalak<\/b> dagoz [23]<\/a>, hiru argitan banatuta, zutabeen bidez, oso eraginkorrak tenplua argiztatzeko [24]<\/a>. Argizulo mota bera dago burualdearen alboetan be, txikiagoak eta banaketarako zutabe bakoak [25]<\/a>. Bao guztiak oraintsuagoko apaindura geometrikodun beiratez<\/b> itxita dagoz [26]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nBi sarbide<\/b> dagoz aurrez aurre, habeartearen erdiko atalaren alde bietan, eta beste sarrera axial bat eleizearen oinaldean. Guztiak mailakatuak dira, baina torrearen azpian dagoana apur bat aldatu egin da tenplurako irisgarritasun unibersala emoteko [27]<\/a>. Hegoaldekoak eta mendebaldekoak ateburu dobelatua daukie [28]<\/a>, plaka leuneko apaingarriz hornitua; hegoaldekoak [29]<\/a>, barriz, dobelazko ateburua bai, baina apaindurazko ingururik ez dauka.<\/p>\n<\/p>\nHegoaldeko pasabidearen alboetan kalbarioko kurutzeak<\/b> dagoz [30]<\/a>. Holango apaindurarik ez da agiri beste sarrera bietan, eta horrek esan gura dau sarrera nagusia hori dala. Barrukaldean, hiru baoetan isuria eta tunel eskartzanoa dago [31]<\/a>, eta, oinaldeko sarreraren alboan, ur bedeinkaturako ontzi<\/b> oboidea, kurutzerako horma-hobi eta guztikoa, marmol baltzez landua [32]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKorua<\/b> [33]<\/a> oraintsuago egindako arku beheratu zabal baten gainean dago [34]<\/a>, toskanar pilastren<\/b> gainean [35]<\/a>. Atzeko zati osoa hartzen dau, eta tribuna<\/b> lez luzatzen da alboko nabeen gainean, aurreko tarteraino [36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/3-Volumen-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[4]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKanpotik, prisma itxurako gorputz etzan handi baten antza dauka; eleizpe zabal batek inguratzen dau, eta kanpantorrea oinetan altzetan da [5]<\/a>. Burualdearen inguruan, lursailaren berezko desnibela aprobetxauta, hainbat altueratan antolatutako gelak dagoz [6]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKanpoko horma-lana<\/b> (**aparailua**) agiriko harlangatxez eginda dago, oso irregularra da eta teknika zein kalidade aldetik zati ezbardinak daukaz, ondo bereizten diranak [7]<\/a>, eraikinaren historia konplexuaren erakusgarri. Hormak hainbat materialez beteta dagoz: harlangatx arruntetik hasi eta zepetaraino; material horreek iparraldeko horman dagoan horma-zulo zahar bat ixteko be erabili ziran [8]<\/a>. Barrualdean dana dago luziduta, beheko aldean izan ezik. Han, perimetro osoan zehar egurrezko zokalo altu ahokatu bat dauka [9]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nZoladura<\/b> egurrezko tarima da [10]<\/a>, eta zati handi baten antxinako hilobien ertzak listoi txiker argi batzukaz markau dabez [11]<\/a>. Ia lehenengo zati osoa nabarmen dago harmaila baten gainean, eta gehiago burualdean, lau mailaren gainean altzauta dago-ta [12]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabeak definiduten dabezan euskarriak<\/b> sekzino karratuko zutabe toskanarrak dira [13]<\/a>, kareharrizko basakaz eta kapitelakaz. Euron panel leuneko gainean taulamentu jarraitua garatzen da, eta erremate molduratua dauka, bozel-laurenean, listel artean [14]<\/a>. Ez datoz bat tenpluaren kanpoko indargarriakaz, hegoaldeko eta mendebaldeko aurrekaldeetan jarritako estribu pare bana baino ez dira-ta. Hegoaldeko biak zirkuluerdi-formako oinplanokoak dira [15]<\/a>, maldan dagoan basa txikiagaz, eta bigarren eta laugarren tarteetan dagoz. Mendebaldeko kontrahormak, barriz, kalidade onekoak dira, torrearen alboetan dagoz eta maldan errematauta [16]<\/a>. Egia esan, torrearen luzapena dira, eraikina oinaldean indartzeko [17]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabe nagusia luneto-gangaz estalita<\/b> dago, erdiko banda hondoratua daukien fajoi-arkuen artean sortzen diranak [18]<\/a>. Alboetako nabeak, erdikoa baino bajuagoak, irargixka luzeakaz estaltzen dira [19]<\/a>. Kapila nagusia estuagoa da, eta, lehen aitatu danez, garaipen-arku kajatu batetik sartzen da bertara [20]<\/a> eta ertz-gangak estalita dago [21]<\/a>. Azken zatiaren estaldurak urtenbide atipikoa dauka, ertz-gangaren eta irargixken gangaren arteko konpromisozko hibrido bitxia [22]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabeko irargixkak horma bitan dagoz, eta bertan bao termalak<\/b> dagoz [23]<\/a>, hiru argitan banatuta, zutabeen bidez, oso eraginkorrak tenplua argiztatzeko [24]<\/a>. Argizulo mota bera dago burualdearen alboetan be, txikiagoak eta banaketarako zutabe bakoak [25]<\/a>. Bao guztiak oraintsuagoko apaindura geometrikodun beiratez<\/b> itxita dagoz [26]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nBi sarbide<\/b> dagoz aurrez aurre, habeartearen erdiko atalaren alde bietan, eta beste sarrera axial bat eleizearen oinaldean. Guztiak mailakatuak dira, baina torrearen azpian dagoana apur bat aldatu egin da tenplurako irisgarritasun unibersala emoteko [27]<\/a>. Hegoaldekoak eta mendebaldekoak ateburu dobelatua daukie [28]<\/a>, plaka leuneko apaingarriz hornitua; hegoaldekoak [29]<\/a>, barriz, dobelazko ateburua bai, baina apaindurazko ingururik ez dauka.<\/p>\n<\/p>\nHegoaldeko pasabidearen alboetan kalbarioko kurutzeak<\/b> dagoz [30]<\/a>. Holango apaindurarik ez da agiri beste sarrera bietan, eta horrek esan gura dau sarrera nagusia hori dala. Barrukaldean, hiru baoetan isuria eta tunel eskartzanoa dago [31]<\/a>, eta, oinaldeko sarreraren alboan, ur bedeinkaturako ontzi<\/b> oboidea, kurutzerako horma-hobi eta guztikoa, marmol baltzez landua [32]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKorua<\/b> [33]<\/a> oraintsuago egindako arku beheratu zabal baten gainean dago [34]<\/a>, toskanar pilastren<\/b> gainean [35]<\/a>. Atzeko zati osoa hartzen dau, eta tribuna<\/b> lez luzatzen da alboko nabeen gainean, aurreko tarteraino [36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/4-Cabecera-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[5]<\/a>. Burualdearen inguruan, lursailaren berezko desnibela aprobetxauta, hainbat altueratan antolatutako gelak dagoz](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/5-Campanario-1-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[6]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKanpoko horma-lana<\/b> (**aparailua**) agiriko harlangatxez eginda dago, oso irregularra da eta teknika zein kalidade aldetik zati ezbardinak daukaz, ondo bereizten diranak [7]<\/a>, eraikinaren historia konplexuaren erakusgarri. Hormak hainbat materialez beteta dagoz: harlangatx arruntetik hasi eta zepetaraino; material horreek iparraldeko horman dagoan horma-zulo zahar bat ixteko be erabili ziran [8]<\/a>. Barrualdean dana dago luziduta, beheko aldean izan ezik. Han, perimetro osoan zehar egurrezko zokalo altu ahokatu bat dauka [9]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nZoladura<\/b> egurrezko tarima da [10]<\/a>, eta zati handi baten antxinako hilobien ertzak listoi txiker argi batzukaz markau dabez [11]<\/a>. Ia lehenengo zati osoa nabarmen dago harmaila baten gainean, eta gehiago burualdean, lau mailaren gainean altzauta dago-ta [12]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabeak definiduten dabezan euskarriak<\/b> sekzino karratuko zutabe toskanarrak dira [13]<\/a>, kareharrizko basakaz eta kapitelakaz. Euron panel leuneko gainean taulamentu jarraitua garatzen da, eta erremate molduratua dauka, bozel-laurenean, listel artean [14]<\/a>. Ez datoz bat tenpluaren kanpoko indargarriakaz, hegoaldeko eta mendebaldeko aurrekaldeetan jarritako estribu pare bana baino ez dira-ta. Hegoaldeko biak zirkuluerdi-formako oinplanokoak dira [15]<\/a>, maldan dagoan basa txikiagaz, eta bigarren eta laugarren tarteetan dagoz. Mendebaldeko kontrahormak, barriz, kalidade onekoak dira, torrearen alboetan dagoz eta maldan errematauta [16]<\/a>. Egia esan, torrearen luzapena dira, eraikina oinaldean indartzeko [17]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabe nagusia luneto-gangaz estalita<\/b> dago, erdiko banda hondoratua daukien fajoi-arkuen artean sortzen diranak [18]<\/a>. Alboetako nabeak, erdikoa baino bajuagoak, irargixka luzeakaz estaltzen dira [19]<\/a>. Kapila nagusia estuagoa da, eta, lehen aitatu danez, garaipen-arku kajatu batetik sartzen da bertara [20]<\/a> eta ertz-gangak estalita dago [21]<\/a>. Azken zatiaren estaldurak urtenbide atipikoa dauka, ertz-gangaren eta irargixken gangaren arteko konpromisozko hibrido bitxia [22]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabeko irargixkak horma bitan dagoz, eta bertan bao termalak<\/b> dagoz [23]<\/a>, hiru argitan banatuta, zutabeen bidez, oso eraginkorrak tenplua argiztatzeko [24]<\/a>. Argizulo mota bera dago burualdearen alboetan be, txikiagoak eta banaketarako zutabe bakoak [25]<\/a>. Bao guztiak oraintsuagoko apaindura geometrikodun beiratez<\/b> itxita dagoz [26]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nBi sarbide<\/b> dagoz aurrez aurre, habeartearen erdiko atalaren alde bietan, eta beste sarrera axial bat eleizearen oinaldean. Guztiak mailakatuak dira, baina torrearen azpian dagoana apur bat aldatu egin da tenplurako irisgarritasun unibersala emoteko [27]<\/a>. Hegoaldekoak eta mendebaldekoak ateburu dobelatua daukie [28]<\/a>, plaka leuneko apaingarriz hornitua; hegoaldekoak [29]<\/a>, barriz, dobelazko ateburua bai, baina apaindurazko ingururik ez dauka.<\/p>\n<\/p>\nHegoaldeko pasabidearen alboetan kalbarioko kurutzeak<\/b> dagoz [30]<\/a>. Holango apaindurarik ez da agiri beste sarrera bietan, eta horrek esan gura dau sarrera nagusia hori dala. Barrukaldean, hiru baoetan isuria eta tunel eskartzanoa dago [31]<\/a>, eta, oinaldeko sarreraren alboan, ur bedeinkaturako ontzi<\/b> oboidea, kurutzerako horma-hobi eta guztikoa, marmol baltzez landua [32]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKorua<\/b> [33]<\/a> oraintsuago egindako arku beheratu zabal baten gainean dago [34]<\/a>, toskanar pilastren<\/b> gainean [35]<\/a>. Atzeko zati osoa hartzen dau, eta tribuna<\/b> lez luzatzen da alboko nabeen gainean, aurreko tarteraino [36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/6-Edificio-3-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[7]<\/a>, eraikinaren historia konplexuaren erakusgarri. Hormak hainbat materialez beteta dagoz: harlangatx arruntetik hasi eta zepetaraino; material horreek iparraldeko horman dagoan horma-zulo zahar bat ixteko be erabili ziran](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/7-Aparejo-1-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[8]<\/a>. Barrualdean dana dago luziduta, beheko aldean izan ezik. Han, perimetro osoan zehar egurrezko zokalo altu ahokatu bat dauka](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/8-Aspillera-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[9]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nZoladura<\/b> egurrezko tarima da [10]<\/a>, eta zati handi baten antxinako hilobien ertzak listoi txiker argi batzukaz markau dabez [11]<\/a>. Ia lehenengo zati osoa nabarmen dago harmaila baten gainean, eta gehiago burualdean, lau mailaren gainean altzauta dago-ta [12]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabeak definiduten dabezan euskarriak<\/b> sekzino karratuko zutabe toskanarrak dira [13]<\/a>, kareharrizko basakaz eta kapitelakaz. Euron panel leuneko gainean taulamentu jarraitua garatzen da, eta erremate molduratua dauka, bozel-laurenean, listel artean [14]<\/a>. Ez datoz bat tenpluaren kanpoko indargarriakaz, hegoaldeko eta mendebaldeko aurrekaldeetan jarritako estribu pare bana baino ez dira-ta. Hegoaldeko biak zirkuluerdi-formako oinplanokoak dira [15]<\/a>, maldan dagoan basa txikiagaz, eta bigarren eta laugarren tarteetan dagoz. Mendebaldeko kontrahormak, barriz, kalidade onekoak dira, torrearen alboetan dagoz eta maldan errematauta [16]<\/a>. Egia esan, torrearen luzapena dira, eraikina oinaldean indartzeko [17]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabe nagusia luneto-gangaz estalita<\/b> dago, erdiko banda hondoratua daukien fajoi-arkuen artean sortzen diranak [18]<\/a>. Alboetako nabeak, erdikoa baino bajuagoak, irargixka luzeakaz estaltzen dira [19]<\/a>. Kapila nagusia estuagoa da, eta, lehen aitatu danez, garaipen-arku kajatu batetik sartzen da bertara [20]<\/a> eta ertz-gangak estalita dago [21]<\/a>. Azken zatiaren estaldurak urtenbide atipikoa dauka, ertz-gangaren eta irargixken gangaren arteko konpromisozko hibrido bitxia [22]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabeko irargixkak horma bitan dagoz, eta bertan bao termalak<\/b> dagoz [23]<\/a>, hiru argitan banatuta, zutabeen bidez, oso eraginkorrak tenplua argiztatzeko [24]<\/a>. Argizulo mota bera dago burualdearen alboetan be, txikiagoak eta banaketarako zutabe bakoak [25]<\/a>. Bao guztiak oraintsuagoko apaindura geometrikodun beiratez<\/b> itxita dagoz [26]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nBi sarbide<\/b> dagoz aurrez aurre, habeartearen erdiko atalaren alde bietan, eta beste sarrera axial bat eleizearen oinaldean. Guztiak mailakatuak dira, baina torrearen azpian dagoana apur bat aldatu egin da tenplurako irisgarritasun unibersala emoteko [27]<\/a>. Hegoaldekoak eta mendebaldekoak ateburu dobelatua daukie [28]<\/a>, plaka leuneko apaingarriz hornitua; hegoaldekoak [29]<\/a>, barriz, dobelazko ateburua bai, baina apaindurazko ingururik ez dauka.<\/p>\n<\/p>\nHegoaldeko pasabidearen alboetan kalbarioko kurutzeak<\/b> dagoz [30]<\/a>. Holango apaindurarik ez da agiri beste sarrera bietan, eta horrek esan gura dau sarrera nagusia hori dala. Barrukaldean, hiru baoetan isuria eta tunel eskartzanoa dago [31]<\/a>, eta, oinaldeko sarreraren alboan, ur bedeinkaturako ontzi<\/b> oboidea, kurutzerako horma-hobi eta guztikoa, marmol baltzez landua [32]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKorua<\/b> [33]<\/a> oraintsuago egindako arku beheratu zabal baten gainean dago [34]<\/a>, toskanar pilastren<\/b> gainean [35]<\/a>. Atzeko zati osoa hartzen dau, eta tribuna<\/b> lez luzatzen da alboko nabeen gainean, aurreko tarteraino [36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/9-Aparejo-2-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[10]<\/a>, eta zati handi baten antxinako hilobien ertzak listoi txiker argi batzukaz markau dabez](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/10-Pavimento-1-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[11]<\/a>. Ia lehenengo zati osoa nabarmen dago harmaila baten gainean, eta gehiago burualdean, lau mailaren gainean altzauta dago-ta](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/11-Sepulturas-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[12]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabeak definiduten dabezan euskarriak<\/b> sekzino karratuko zutabe toskanarrak dira [13]<\/a>, kareharrizko basakaz eta kapitelakaz. Euron panel leuneko gainean taulamentu jarraitua garatzen da, eta erremate molduratua dauka, bozel-laurenean, listel artean [14]<\/a>. Ez datoz bat tenpluaren kanpoko indargarriakaz, hegoaldeko eta mendebaldeko aurrekaldeetan jarritako estribu pare bana baino ez dira-ta. Hegoaldeko biak zirkuluerdi-formako oinplanokoak dira [15]<\/a>, maldan dagoan basa txikiagaz, eta bigarren eta laugarren tarteetan dagoz. Mendebaldeko kontrahormak, barriz, kalidade onekoak dira, torrearen alboetan dagoz eta maldan errematauta [16]<\/a>. Egia esan, torrearen luzapena dira, eraikina oinaldean indartzeko [17]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabe nagusia luneto-gangaz estalita<\/b> dago, erdiko banda hondoratua daukien fajoi-arkuen artean sortzen diranak [18]<\/a>. Alboetako nabeak, erdikoa baino bajuagoak, irargixka luzeakaz estaltzen dira [19]<\/a>. Kapila nagusia estuagoa da, eta, lehen aitatu danez, garaipen-arku kajatu batetik sartzen da bertara [20]<\/a> eta ertz-gangak estalita dago [21]<\/a>. Azken zatiaren estaldurak urtenbide atipikoa dauka, ertz-gangaren eta irargixken gangaren arteko konpromisozko hibrido bitxia [22]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabeko irargixkak horma bitan dagoz, eta bertan bao termalak<\/b> dagoz [23]<\/a>, hiru argitan banatuta, zutabeen bidez, oso eraginkorrak tenplua argiztatzeko [24]<\/a>. Argizulo mota bera dago burualdearen alboetan be, txikiagoak eta banaketarako zutabe bakoak [25]<\/a>. Bao guztiak oraintsuagoko apaindura geometrikodun beiratez<\/b> itxita dagoz [26]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nBi sarbide<\/b> dagoz aurrez aurre, habeartearen erdiko atalaren alde bietan, eta beste sarrera axial bat eleizearen oinaldean. Guztiak mailakatuak dira, baina torrearen azpian dagoana apur bat aldatu egin da tenplurako irisgarritasun unibersala emoteko [27]<\/a>. Hegoaldekoak eta mendebaldekoak ateburu dobelatua daukie [28]<\/a>, plaka leuneko apaingarriz hornitua; hegoaldekoak [29]<\/a>, barriz, dobelazko ateburua bai, baina apaindurazko ingururik ez dauka.<\/p>\n<\/p>\nHegoaldeko pasabidearen alboetan kalbarioko kurutzeak<\/b> dagoz [30]<\/a>. Holango apaindurarik ez da agiri beste sarrera bietan, eta horrek esan gura dau sarrera nagusia hori dala. Barrukaldean, hiru baoetan isuria eta tunel eskartzanoa dago [31]<\/a>, eta, oinaldeko sarreraren alboan, ur bedeinkaturako ontzi<\/b> oboidea, kurutzerako horma-hobi eta guztikoa, marmol baltzez landua [32]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKorua<\/b> [33]<\/a> oraintsuago egindako arku beheratu zabal baten gainean dago [34]<\/a>, toskanar pilastren<\/b> gainean [35]<\/a>. Atzeko zati osoa hartzen dau, eta tribuna<\/b> lez luzatzen da alboko nabeen gainean, aurreko tarteraino [36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/12-Elevacion-cabecera-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[13]<\/a>, kareharrizko basakaz eta kapitelakaz. Euron panel leuneko gainean taulamentu jarraitua garatzen da, eta erremate molduratua dauka, bozel-laurenean, listel artean](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/13-Pilares-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[14]<\/a>. Ez datoz bat tenpluaren kanpoko indargarriakaz, hegoaldeko eta mendebaldeko aurrekaldeetan jarritako estribu pare bana baino ez dira-ta. Hegoaldeko biak zirkuluerdi-formako oinplanokoak dira](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/14-Entablamiento-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[15]<\/a>, maldan dagoan basa txikiagaz, eta bigarren eta laugarren tarteetan dagoz. Mendebaldeko kontrahormak, barriz, kalidade onekoak dira, torrearen alboetan dagoz eta maldan errematauta](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/15-Contrafuertes-1-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[16]<\/a>. Egia esan, torrearen luzapena dira, eraikina oinaldean indartzeko](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/16-Contrafuertes-2-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[17]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabe nagusia luneto-gangaz estalita<\/b> dago, erdiko banda hondoratua daukien fajoi-arkuen artean sortzen diranak [18]<\/a>. Alboetako nabeak, erdikoa baino bajuagoak, irargixka luzeakaz estaltzen dira [19]<\/a>. Kapila nagusia estuagoa da, eta, lehen aitatu danez, garaipen-arku kajatu batetik sartzen da bertara [20]<\/a> eta ertz-gangak estalita dago [21]<\/a>. Azken zatiaren estaldurak urtenbide atipikoa dauka, ertz-gangaren eta irargixken gangaren arteko konpromisozko hibrido bitxia [22]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabeko irargixkak horma bitan dagoz, eta bertan bao termalak<\/b> dagoz [23]<\/a>, hiru argitan banatuta, zutabeen bidez, oso eraginkorrak tenplua argiztatzeko [24]<\/a>. Argizulo mota bera dago burualdearen alboetan be, txikiagoak eta banaketarako zutabe bakoak [25]<\/a>. Bao guztiak oraintsuagoko apaindura geometrikodun beiratez<\/b> itxita dagoz [26]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nBi sarbide<\/b> dagoz aurrez aurre, habeartearen erdiko atalaren alde bietan, eta beste sarrera axial bat eleizearen oinaldean. Guztiak mailakatuak dira, baina torrearen azpian dagoana apur bat aldatu egin da tenplurako irisgarritasun unibersala emoteko [27]<\/a>. Hegoaldekoak eta mendebaldekoak ateburu dobelatua daukie [28]<\/a>, plaka leuneko apaingarriz hornitua; hegoaldekoak [29]<\/a>, barriz, dobelazko ateburua bai, baina apaindurazko ingururik ez dauka.<\/p>\n<\/p>\nHegoaldeko pasabidearen alboetan kalbarioko kurutzeak<\/b> dagoz [30]<\/a>. Holango apaindurarik ez da agiri beste sarrera bietan, eta horrek esan gura dau sarrera nagusia hori dala. Barrukaldean, hiru baoetan isuria eta tunel eskartzanoa dago [31]<\/a>, eta, oinaldeko sarreraren alboan, ur bedeinkaturako ontzi<\/b> oboidea, kurutzerako horma-hobi eta guztikoa, marmol baltzez landua [32]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKorua<\/b> [33]<\/a> oraintsuago egindako arku beheratu zabal baten gainean dago [34]<\/a>, toskanar pilastren<\/b> gainean [35]<\/a>. Atzeko zati osoa hartzen dau, eta tribuna<\/b> lez luzatzen da alboko nabeen gainean, aurreko tarteraino [36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/17-Contrafuertes-3-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[18]<\/a>. Alboetako nabeak, erdikoa baino bajuagoak, irargixka luzeakaz estaltzen dira](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/18-Bovedas-1-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[19]<\/a>. Kapila nagusia estuagoa da, eta, lehen aitatu danez, garaipen-arku kajatu batetik sartzen da bertara](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/19-Lunetos-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[20]<\/a> eta ertz-gangak estalita dago](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/20-Arco-1-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[21]<\/a>. Azken zatiaren estaldurak urtenbide atipikoa dauka, ertz-gangaren eta irargixken gangaren arteko konpromisozko hibrido bitxia](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/21-Bovedas-2-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[22]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nNabeko irargixkak horma bitan dagoz, eta bertan bao termalak<\/b> dagoz [23]<\/a>, hiru argitan banatuta, zutabeen bidez, oso eraginkorrak tenplua argiztatzeko [24]<\/a>. Argizulo mota bera dago burualdearen alboetan be, txikiagoak eta banaketarako zutabe bakoak [25]<\/a>. Bao guztiak oraintsuagoko apaindura geometrikodun beiratez<\/b> itxita dagoz [26]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nBi sarbide<\/b> dagoz aurrez aurre, habeartearen erdiko atalaren alde bietan, eta beste sarrera axial bat eleizearen oinaldean. Guztiak mailakatuak dira, baina torrearen azpian dagoana apur bat aldatu egin da tenplurako irisgarritasun unibersala emoteko [27]<\/a>. Hegoaldekoak eta mendebaldekoak ateburu dobelatua daukie [28]<\/a>, plaka leuneko apaingarriz hornitua; hegoaldekoak [29]<\/a>, barriz, dobelazko ateburua bai, baina apaindurazko ingururik ez dauka.<\/p>\n<\/p>\nHegoaldeko pasabidearen alboetan kalbarioko kurutzeak<\/b> dagoz [30]<\/a>. Holango apaindurarik ez da agiri beste sarrera bietan, eta horrek esan gura dau sarrera nagusia hori dala. Barrukaldean, hiru baoetan isuria eta tunel eskartzanoa dago [31]<\/a>, eta, oinaldeko sarreraren alboan, ur bedeinkaturako ontzi<\/b> oboidea, kurutzerako horma-hobi eta guztikoa, marmol baltzez landua [32]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKorua<\/b> [33]<\/a> oraintsuago egindako arku beheratu zabal baten gainean dago [34]<\/a>, toskanar pilastren<\/b> gainean [35]<\/a>. Atzeko zati osoa hartzen dau, eta tribuna<\/b> lez luzatzen da alboko nabeen gainean, aurreko tarteraino [36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/22-Bovedas-3-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[23]<\/a>, hiru argitan banatuta, zutabeen bidez, oso eraginkorrak tenplua argiztatzeko](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/23-Vanos-1-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[24]<\/a>. Argizulo mota bera dago burualdearen alboetan be, txikiagoak eta banaketarako zutabe bakoak](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/24-Vanos-2-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[25]<\/a>. Bao guztiak oraintsuagoko apaindura geometrikodun beiratez<\/b> itxita dagoz [26]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nBi sarbide<\/b> dagoz aurrez aurre, habeartearen erdiko atalaren alde bietan, eta beste sarrera axial bat eleizearen oinaldean. Guztiak mailakatuak dira, baina torrearen azpian dagoana apur bat aldatu egin da tenplurako irisgarritasun unibersala emoteko [27]<\/a>. Hegoaldekoak eta mendebaldekoak ateburu dobelatua daukie [28]<\/a>, plaka leuneko apaingarriz hornitua; hegoaldekoak [29]<\/a>, barriz, dobelazko ateburua bai, baina apaindurazko ingururik ez dauka.<\/p>\n<\/p>\nHegoaldeko pasabidearen alboetan kalbarioko kurutzeak<\/b> dagoz [30]<\/a>. Holango apaindurarik ez da agiri beste sarrera bietan, eta horrek esan gura dau sarrera nagusia hori dala. Barrukaldean, hiru baoetan isuria eta tunel eskartzanoa dago [31]<\/a>, eta, oinaldeko sarreraren alboan, ur bedeinkaturako ontzi<\/b> oboidea, kurutzerako horma-hobi eta guztikoa, marmol baltzez landua [32]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKorua<\/b> [33]<\/a> oraintsuago egindako arku beheratu zabal baten gainean dago [34]<\/a>, toskanar pilastren<\/b> gainean [35]<\/a>. Atzeko zati osoa hartzen dau, eta tribuna<\/b> lez luzatzen da alboko nabeen gainean, aurreko tarteraino [36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/25-Vanos-3-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[26]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nBi sarbide<\/b> dagoz aurrez aurre, habeartearen erdiko atalaren alde bietan, eta beste sarrera axial bat eleizearen oinaldean. Guztiak mailakatuak dira, baina torrearen azpian dagoana apur bat aldatu egin da tenplurako irisgarritasun unibersala emoteko [27]<\/a>. Hegoaldekoak eta mendebaldekoak ateburu dobelatua daukie [28]<\/a>, plaka leuneko apaingarriz hornitua; hegoaldekoak [29]<\/a>, barriz, dobelazko ateburua bai, baina apaindurazko ingururik ez dauka.<\/p>\n<\/p>\nHegoaldeko pasabidearen alboetan kalbarioko kurutzeak<\/b> dagoz [30]<\/a>. Holango apaindurarik ez da agiri beste sarrera bietan, eta horrek esan gura dau sarrera nagusia hori dala. Barrukaldean, hiru baoetan isuria eta tunel eskartzanoa dago [31]<\/a>, eta, oinaldeko sarreraren alboan, ur bedeinkaturako ontzi<\/b> oboidea, kurutzerako horma-hobi eta guztikoa, marmol baltzez landua [32]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKorua<\/b> [33]<\/a> oraintsuago egindako arku beheratu zabal baten gainean dago [34]<\/a>, toskanar pilastren<\/b> gainean [35]<\/a>. Atzeko zati osoa hartzen dau, eta tribuna<\/b> lez luzatzen da alboko nabeen gainean, aurreko tarteraino [36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/26-Vidrieras-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[27]<\/a>. Hegoaldekoak eta mendebaldekoak ateburu dobelatua daukie](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/27-Acceso-1-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[28]<\/a>, plaka leuneko apaingarriz hornitua; hegoaldekoak](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/28-Acceso-2-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[29]<\/a>, barriz, dobelazko ateburua bai, baina apaindurazko ingururik ez dauka.<\/p>\n<\/p>\nHegoaldeko pasabidearen alboetan kalbarioko kurutzeak<\/b> dagoz [30]<\/a>. Holango apaindurarik ez da agiri beste sarrera bietan, eta horrek esan gura dau sarrera nagusia hori dala. Barrukaldean, hiru baoetan isuria eta tunel eskartzanoa dago [31]<\/a>, eta, oinaldeko sarreraren alboan, ur bedeinkaturako ontzi<\/b> oboidea, kurutzerako horma-hobi eta guztikoa, marmol baltzez landua [32]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKorua<\/b> [33]<\/a> oraintsuago egindako arku beheratu zabal baten gainean dago [34]<\/a>, toskanar pilastren<\/b> gainean [35]<\/a>. Atzeko zati osoa hartzen dau, eta tribuna<\/b> lez luzatzen da alboko nabeen gainean, aurreko tarteraino [36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/29-Acceso-3-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[30]<\/a>. Holango apaindurarik ez da agiri beste sarrera bietan, eta horrek esan gura dau sarrera nagusia hori dala. Barrukaldean, hiru baoetan isuria eta tunel eskartzanoa dago](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/30-Cruz-1-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[31]<\/a>, eta, oinaldeko sarreraren alboan, ur bedeinkaturako ontzi<\/b> oboidea, kurutzerako horma-hobi eta guztikoa, marmol baltzez landua [32]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKorua<\/b> [33]<\/a> oraintsuago egindako arku beheratu zabal baten gainean dago [34]<\/a>, toskanar pilastren<\/b> gainean [35]<\/a>. Atzeko zati osoa hartzen dau, eta tribuna<\/b> lez luzatzen da alboko nabeen gainean, aurreko tarteraino [36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/31-Acceso-4-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[32]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nKorua<\/b> [33]<\/a> oraintsuago egindako arku beheratu zabal baten gainean dago [34]<\/a>, toskanar pilastren<\/b> gainean [35]<\/a>. Atzeko zati osoa hartzen dau, eta tribuna<\/b> lez luzatzen da alboko nabeen gainean, aurreko tarteraino [36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/32-Aguabenditera-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[33]<\/a> oraintsuago egindako arku beheratu zabal baten gainean dago](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/33-Coro-1-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[34]<\/a>, toskanar pilastren<\/b> gainean [35]<\/a>. Atzeko zati osoa hartzen dau, eta tribuna<\/b> lez luzatzen da alboko nabeen gainean, aurreko tarteraino [36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/34-Arco-2-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[35]<\/a>. Atzeko zati osoa hartzen dau, eta tribuna<\/b> lez luzatzen da alboko nabeen gainean, aurreko tarteraino [36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/35-Pilastra-1-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[36]<\/a>. Arandelazko barrotakaz<\/b> babestuta dago [37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/36-Tribuna-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[37]<\/a>, ardatz-formako korapiloakaz, kapiteletan artaburu<\/b> modura batuta [38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka [39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/37-Antepecho-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[38]<\/a>, segurutik jatorrizko karelaren zati batzuk berrerabilita. Beheko aldean eta enjutetan dekorazino garaikidea dauka](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/38-Barrote-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[39]<\/a>. Hego-ekialdeko angeluan sartuta dagoan klaustro-eskailera<\/b> batetik igoten da korura [40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/39-Coro-2-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[40]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nSakristiak<\/b> eta parrokiako gainerako gelek burualdeari atxikitako gorputz handi bat osotzen dabe, arkuteria<\/b> gainean aterpea eginez [41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak [42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/40-Escalera-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[41]<\/a>. Horren azpian eleizpea luzatzen da, eta han egoten ziran udaletxe zaharra eta herriko eskolak](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/41-Arqueria-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[42]<\/a>. Bao dintelduak<\/b> daukaz kanpokaldera eta barrukaldera beheratuta [43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak [44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/42-Espacio-para-otras-dependencias-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[43]<\/a>. Sakristiaren azpian, lurraren gorabehera aprobetxatuz, gaur egun udalerako erabilten diran gelak dagoz, dobela-ateburudun lau sarbideren bidez edegiak](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/43-Vanos-4-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[44]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nArkupe-torrea<\/b> oinaldeko hormearen erdian dago [45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/44-Acceso-5-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[45]<\/a>. Kurutze-formako pilastren<\/b> gainean eregita dago [46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/45-Campanario-2-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[46]<\/a>, eta euron bueltan datoz zirkuluerdiko hiru arku<\/b> [47]<\/a> dotatutakoak [48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/46-Pilastra-2-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[47]<\/a> dotatutakoak](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/47-Arco-3-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[48]<\/a>. Torrearen beheko atala ertz-gangaz<\/b> estalita dago [49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/48-Pilastra-3-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[49]<\/a>, baina kurutzeriarako prestauta dagoala dirudi, barruko angeluetan edalontzi-mentsulak<\/b> ditualako [50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/49-Boveda-4-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[50]<\/a>. Oinaldeko kontrahormak torreari lotuta dagoz beheko inposten<\/b> bidez [51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/50-Mensula-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[51]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nHurrengo gorputz bietan hiru leiho<\/b> dobelatu eta dintelduren bitartez sartzen da argia [52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak [53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/51-Imposta-1-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[52]<\/a>, barrukaldean arku eskartzanoak dira, tunela isurita dabenak](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/52-Ventana-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[53]<\/a>. Torreko paramentuetan hutsune txikiak<\/b> dagoz [54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/53-Vanos-5-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[54]<\/a>. Barrutik tronpa txikiak<\/b> be ikusten dira [55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/54-Torre-1-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[55]<\/a> torrearen goikaldea alakatzeko, eta, gainetik, jatorrizko baoak<\/b> [56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/55-Torre-2-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[56]<\/a> gaur egun itsututa.<\/p>\n<\/p>\nTorrearen fustea<\/b> pilastra lauen artean kokatzen da [57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/56-Vanos-6-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[57]<\/a>. Mastaren gainean oinplano oktogonaleko kanpantorrea<\/b> dago [58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/57-Torre-3-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[58]<\/a>, zirkuluerdiko bao kardinalak<\/b> daukazana [59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta [60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/58-Campanario-3-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[59]<\/a>. Profil zuzeneko erlatx hausi batek emoten deutso bidea kapitelari, boluta-goarnizinoz aberastuta](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/59-Vanos-7-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[60]<\/a>. Burdinazko kurutze batek errematetan dau.<\/p>\n<\/p>\nEleizpeakk<\/b> tenpluaren perimetro osoa inguratzen dau [61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/60-Campanario-4-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[61]<\/a>. Burualdearen inguruan erdi-puntuko arkuteria handien<\/b> [62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/61-Portico-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[62]<\/a> eta losadun solairuen itxura hartzen dau. Halan be, bidearen gainerako zatia teilapez<\/b> estalitako egiturea da [63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/62-Arqueria-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[63]<\/a>. Zutoin zuzenen<\/b> gainean altzetan da [64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/63-Tejavana-3-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[64]<\/a>, jabaloiez<\/b> lagundurik [65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara [66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/64-Pies-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[65]<\/a>, eta banku jarraitu bat osotuz luzetara](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/65-Jabalcones-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[66]<\/a>. Zoladura kareharrizko kale-karrajua<\/b> da [67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/66-Cerquilla-y-Banco-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[67]<\/a>, hegoaldeko sarbidean izan ezik; hor enkatxo-zati<\/b> handi bat geratzen da [68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/67-Pavimento-2-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[68]<\/a>. Iparraldean, karrajuak aspa-dekorazinoa<\/b> dauka [69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean [70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/68-Encachado-1-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[69]<\/a>. Enkatxoa plazatxoan be badago, tenpluaren oinaldean](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/69-Carrejo-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[70]<\/a>.<\/p>\n<\/p>\nTeilatuari, burualdearen parean, hormigoizko kanpai-horma<\/b> txiki bat gehitu jako, zirkuluerdiko arku baten antzean, kanpantorre<\/b> bat dago, uztarriagaz [71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/70-Encachado-2-exterior-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}
![[71]<\/a>.<\/p>\nArgi dago bertan ez dala ezer geratzen X. mendeko ustezko fundazinoa baieztau leikenik, Iturrizak 1<\/sup>ITURRIZA Y ZABALA, 1967a, (manuscrito de 1794), 2 vols.<\/span><\/span><\/span> aitatzen dauen moduan. San Pedroren 2<\/sup>AGS_PEC_LEG_180-200. Pesquisa de 10 de agosto de 1616.<\/span><\/span><\/span> deskribapenik zaharrena gorde dana 1616an gotzainak agindutako ikerketan agiri da. <\/p>\n<\/p>\nAzken baten, itxura guztien arabera, Dimako jatorrizko tenplua arkitektura liteoko eleiz-moltso originalekoa zan, XVI. mendearen lehenengo erdian eregi ziranak, eta Santa Katalinari eskainitako kapila pribadu bat, 1531n sortua 3<\/sup>LABAYRU y GOICOECHEA, Estanislao Jaime de. Historia general del Se\u00f1or\u00edo de Bizcaya. Bilbao: La Gran Enciclopedia Vasca, 1968-1972, 8 vols.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleiza gotiko berantiarrak, XVI. mendeko lehenengo urteetan eraikiak, 1729an suak hartu eban. Berreregiteko gastuei aurre egiteko hamarrenak bahitu egin ebezan eta 1735ean Juan Bautista de Ybarra eta Domingo de Vasola maisuei 4<\/sup>Ibid., pp. 234, 306 y 307.<\/span><\/span><\/span> esleitu eutsiezan lanak. Horri beste sute bat gehitu jakon 1741eko zezeilaren 2ko gauean 5<\/sup>BFAH-AHFB, Gobierno y Asuntos Eclesi\u00e1sticos, 1741-1745, sign. AJ01405\/021.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nHorretara, 1742an, Mateo de Entrambasaguas arotzak bere gain hartu eban. Proiektu osoa zabarkeriaz gauzatu izanaren erakusgarri da 1746an kabildoak auzia hasi ebala 6<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. JCR3105\/011.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nEraikuntzako akatsek denpora gitxi behar izan eben agirira urteteko. 1793ko urtarrilaren 5ean, parrokoak eleizbarrutiari ohartarazo eutsan presbiterioa hondoratzeko arriskuan egoala 7<\/sup>BFAH-AHFB, Corregimiento, sign. 1427\/017<\/span><\/span><\/span>. Tenplua bisitau eban peritua Alejo de Miranda 8<\/sup>Diccionario de la R.A.de la Historia (1802); DELMAS, Juan Bautista Eustaquio (1864). Bilbao, 1980, p. 362; e YBARRA Y BERG\u00c9, Javier de. Bilbao, 1958, p. 518.<\/span><\/span><\/span> arkitektoa izan zan.<\/p>\n<\/p>\nHasieran, Elorrio Gabriel de Capelastegui maisu ospetsuaren esku itzi zan berreregiteko proiektua, baina San Fernando Akademiak uko egin eutsan. Azkenean, Antonio de Larrinaga Bengoechea bizilagunak amaitu eban obrea 9<\/sup>ZABALA LLANOS, 1992\u00aa, pp. 207-215.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nUrtenbidetzat egitura parapeto bat eregitea proposatu zan 10<\/sup>BARRIO LOZA, 1989\u00aa, vol. I; p. 425<\/span><\/span><\/span>. Lanek ez ziran amaituko 1801era arte.<\/p>\n<\/p>\nZehetasun txikiago batzuk amaitu barik geratu ziran antza, 1850ean Pedro Luis de Bengoechea arkitekto akademikoa bertan beharren eukalako 11<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios (5). D.16.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nSan Pedro eleizea suak hartu eban barriro 1874an 12<\/sup>ITURRIZA ZABALA y AZC\u00c1RRAGA Y R\u00c9GIL, 2020a., p. 430.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n<\/p>\nXX. mendean, 1940ko martiaren 10ean izan zan, sugarrek estalgia suntsitu ebezan 13<\/sup>AHEB-BEHA, Dima, Parroquia de San Pedro Ap\u00f3stol, Papeles Varios, sign. 1887\/000-00; y Cuentas de la parroquia, 1886-1978, sign. 1895\/002-00.<\/span><\/span><\/span>. Berreraikuntza Eskualde Hondatuen Gobernuaren departamentuaren ardura izan zan. <\/p>\n<\/p>\nBerreregite horren ondoren, 1988an Jesus Maria Saez Fernandez arkitektoak estalgiak konpondu zituan 14<\/sup>ACOB-KBGA, Expediente de obras sobre la reparaci\u00f3n de la torre... y reparaci\u00f3n de las cubiertas..., 1982-1988.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/71-Campanil-San-Pedro-Apostol-Dima.jpg\"){kind=link}