{"id":17887,"date":"2026-06-20T06:00:04","date_gmt":"2026-06-20T04:00:04","guid":{"rendered":"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/monumento\/antonio-santuak-ermita-elexalde-igorre\/"},"modified":"2026-06-23T13:23:59","modified_gmt":"2026-06-23T11:23:59","slug":"antonio-santuak-ermita-elexalde-igorre","status":"publish","type":"project","link":"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/monumentu\/antonio-santuak-ermita-elexalde-igorre\/","title":{"rendered":"ANTONIO SANTUAK ERMITA (Elexalde)"},"content":{"rendered":"

[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” background_image=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/0-CABECERA-Santos-Antonios-Elexalde-Igorre.jpg” background_position=”top_center” custom_padding=”20vw||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”2_3,1_3″ _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”rgba(189,158,89,0.9)” custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|20px|20px||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”2_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”||on||||||” header_text_color=”#FFFFFF” background_layout=”dark” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

ANTONIO SANTUAK ERMITA<\/strong><\/h1>\n

(Andra Mariaren Zeruratzea parrokiaren jurisdikzinoa)[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Arratia” use_icon=”on” font_icon=”||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/arratia\/” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][et_pb_blurb title=”Igorre | Elexalde auzoa” use_icon=”on” font_icon=”\||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/arratia\/igorre\/” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px||true|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”1_3,1_3,1_3″ use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”#000000″ custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|||20px|20px” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Folletoa” use_icon=”on” font_icon=”i||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/46-PDF-E-Santos-Antonios-Igorre-ES-web.pdf” link_option_url_new_window=”on” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Elexalde 53, 48140″ use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/maps.app.goo.gl\/Xwu1DqLEKqeyEe968″ link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”p.andramari.igorre@bizkeliza.org” use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”mailto:p.andramari.igorre@bizkeliza.org” link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_margin=”||||false|false” custom_padding=”54px||||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_2_font=”||on||||||” header_2_text_color=”#BD9E59″ header_2_font_size_tablet=”” header_2_font_size_phone=”26px” header_2_font_size_last_edited=”on|phone” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

ERAIKINA [1]<\/span><\/a> [2]<\/span><\/a><\/strong><\/h2>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”3_4,1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” width=”79.9%” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” width=”100%” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

ide-ertzean, aldapa handiari irabazitako orubean kokatuta dagoan kuruztokia da. Oinplano<\/b> errektangularra dauka, [3]<\/a> atal bitan banatuta [4]<\/a> [5]<\/a>, burualde luzanga estuago eta altuago dauka, eta oinaldean, eleizpea. Burualdean, iparraldera, sakristia txikia jarri da, apur bat urtenda. Fatxada nagusia bidera zabaldu gura izan da, horretarako orientazinoa aldatu eta ezohiko ipar-mendebalde \/ hego-ekialdera begira jarriz.<\/p>\n

<\/p>\n

Hormaren egitura<\/b> hormarri zarpiatuaz osotuta dago, harlandua erabili izan dalarik egiturazko osagaietan eta hutsarteen inguruetan.<\/p>\n

<\/p>\n

Zoladura<\/b>, oraintsu jarritako lauzadura da.<\/p>\n

<\/p>\n

Barruko euskarri<\/b> lez, parpain-arkuaren bidez gangan irauliz luzatzen diran hedadura nabarmeneko toskanar zutabeak gailentzen dira [6]<\/a>, harlanduzkoak. Oinaldeko ertzetan mentsula ukondotuetara murrizten dira [7]<\/a>. Kanpoaldera, zutabeakaz eta pinoiagaz egokitasunean jarritako lau zurkaitz irregularrek indartzen dabe eraikina [8]<\/a>. Altara-aldeko garaipen-arkua [9]<\/a> parpain-arku lez eratuta dago moldura-erregistro bikotxaren gainean.<\/p>\n

<\/p>\n

Estalkiak<\/b> kurutzeria-ganga modernoak dira [10]<\/a>, Gerra Zibilaren ostean barriro jarritakoak. Burualdea, kanoi bidez eratuta dago. Teilatua, isurialde bikoa da eta eleizpearen gainean, hirukoa [11]<\/a>. Altara-aldea, teilape osagarriaz estalita dago.<\/p>\n

<\/p>\n

Sarbide<\/b> nagusia [12]<\/a>, erdi-puntuko arku zabala da, plakaren gainean dago eta arkuan daukan erradio-ardatz sareak babesten dau [13]<\/a> eta aurrez aurreko ardatzek landare-apaingarri eta uztaiakaz barruko erregistroan [14]<\/a>. Sarrera harmaila bitan jasota dago eta alboetan urbedeinkatu-ontzi bakunak daukaz [15]<\/a> janbetan sartuta.<\/p>\n

<\/p>\n

Sarretako hutsarte handi honetatik sartzen da argia<\/b> barrualdera.<\/p>\n

<\/p>\n

Ebanjelioaren ondoan, burualdean, lau angeluko gela txiki bat dago, sakristia <\/b>lez erabiltzen dana [16]<\/a>, eskailerak garoazalarik bertara. Gela hau argitzeko, bigarren hutsarte bat jarri da, leihoburuduna. Altara-aldeko teilatuagaz lotzen dan isurialde biko teilapeaz estalita dago [17]<\/a>.<\/p>\n

<\/p>\n

Eleizpea<\/b> tenpluaren oinaldean dago, eraikinaren benetako horma-bular bihurtuta [18]<\/a>. Alboetan, erdi-puntuko igarobide bi ditu [19]<\/a>, eta toskanar zutabe lirain bik eutsitako ateburua dauan aurrealde irekia. Itxurazko taulamendua hiru horma-ataletan banatzen da: erdikoa, zarpiatuta -bere barrenean egurrezko egitura jarri da kanpantorrearentzat [20]<\/a>\u2013 eta alboetakoak adreiluzko leiho-sareagaz. Gainean, hiru isurialdeko teilatua, esan dan lez. Eremua babeseko, aurrealdean hesi txiki bat dago, eklektikoa [21]<\/a>, 1985eko barrikuntzan jarritakoa, erdialdeko igarobideagaz harmailadirako kale-mailatik; beste eskailera bat ebanjelioaren aldeko arkutik jaisten da.<\/p>\n

<\/p>\n

Joan Santuak ermita 1664tik aurrera eraiki zan -beharbada aurretik beste tenplu bat egoan lekuan-, Bera Kruz izenagaz eta orduan sortu barria zan (1657) izen bereko kofradiaren babespean, hasieratik San Antonio eta Aingeru Goardakoa deitzen bada be.<\/p>\n

<\/p>\n

1964 eta 1969 bitartean, hainbat ordainketa egin zan Martin Garai Echevarria eta bere seme Domingo harginen eta Pedro Gandarias arotzaren (teilatuak jarri ebazana) esku egozan eraikuntza-lanengaitik. 1669an, atearen sarea jarri zan. Beranduago, 1681ean, 48 erreal ordaindu jakozan gangak diseinatu ebazan Bilboko igeltsero-maisuari. Urte berean, Juan Escubi igeltseroak 820 erreal kobratu ebazan gangak egiteagaitik eta ermita barria zuritzeagaitik1<\/sup>AHEB-BEHA, Andra Mariaren Zeruratzea - Igorre, Fabrika-liburua, 1660-1695, 3362\/046-00 sign.AHEB-BEHA, Andra Mariaren Zeruratzea - Igorre, Bera Kruz kofradiaren kontu-liburua, 1674-1830, 3355\/005-00 sign.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n

<\/p>\n

Eta azkenik, 1702-1704an, eleizpea eraiki zan, beharbada sistema eraginkorraz baliatuta, tenpluaren horma-bular izan eiten. Lucas Bengoechea harginak eta Juan Elexalde arotzak diseinatu eben osagai hau, and Pedro Echevarria arotzak lana burutu, 957 erreal kobratuz2<\/sup>Ibid. <\/span><\/span><\/span>. Eleizpe hau 1867an berreraiki eben, \u201cpor haberse arruinado el tejado y las columnas que sostienen a \u00e9l\u201d. Luis Bengoechea arkitektoaren diseinuaren arabera 6.624 errealetako aurrekontua jarri jakon lana Pedro Echevarriari esleitu jakon3<\/sup>BFAH-AHFB, Bizkaiko Administrazinoa, Udal eta Urigintza Erregimena, AR00175\/008 sign.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n

<\/p>\n

XX. gizaldian, parrokia eleiza handitzen ebilzanean, esate baterako 1920an, eleizkizunak Antonio Santuak ermita honetan egiten ziran. Eta 1935ean, sakristia txikia eraiki zan4<\/sup>AHEB-BEHA, Andra Mariaren Zeruratzea \u2013 Igorre, Kontuak eta parrokian gertatutakoaren datuak, 1902-1936, 3358\/002-00 sign.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n

<\/p>\n

1949ko kontuek jasotzen dabenez, Gerra Zibilean bonba batek erabat txikitu eban ermita eta, ondorioz, 1941ean, teilatua eta ganga konpondu behar izan ebezan, oholtza barria egin, eleizpea zementuaz konpondu, harlanduzko harri guztiak, eleizpera igoteko eskailerak eta altara nagusia pikatu. Lan honeen kostua 12.000 pezetatakoa izan zan5<\/sup>AHEB-BEHA, Andra Mariaren Zeruratzea - Igorre, San Antonio Abadea eta Paduko San Antonio ermitako kontu-liburua, 1862-1974, 8011\/003-00 sign.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n

<\/p>\n

Azkenik, 1985ean, lanak egin ziran zoladuran, barruko eta kanpoko hormak zarpiatu ziran, estalkia konpondu zan, ate eta kanpoko burdin hesi barria ipini ziran eta ingurua urbanizatu zan6<\/sup>Ibid. <\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n

<\/p>\n

San Antonio ermita kontuan hartzeko moduko kuruztokia da, handi samarra eta akabera duina dauana, helburu jasoak ebazana, burdin hesi garrantzitsua nabarmentzen dalarik. Halanda be, Eraikinaren soiltasunak ikusita, alde handiak ditu ikusgarriago diran Zeberioko Ermitabarri edo Dimako Pietateko Andra Mari tenplu modernoakaz.<\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]