[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” background_image=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/0-Santa-Marina-0-Arakaldo.jpg” custom_padding=”20vw||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”2_3,1_3″ _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”rgba(189,158,89,0.9)” custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|20px|20px||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”2_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” header_font=”||on||||||” header_text_color=”#FFFFFF” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Nerbioi Garaia” use_icon=”on” font_icon=”||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/nerbioi-garaia\/” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][et_pb_blurb title=”Arakaldo | Elixalde auzoa” use_icon=”on” font_icon=”\||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” background_layout=”dark” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/eu\/nerbioi-garaia\/arakaldo\/” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px||true|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”1_3,1_3,1_3″ use_custom_gutter=”on” gutter_width=”2″ disabled_on=”off|off|off” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” background_color=”#000000″ custom_padding=”|4vw||4vw|false|true” border_radii=”off|||20px|20px” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Laburpena (PDF)” use_icon=”on” font_icon=”i||divi||400″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/San-Santa-Marina-Eleiza-Arakaldo-EUS.pdf” link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Elixalde z\/g (48498)” use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”https:\/\/maps.app.goo.gl\/Bf1kFH9h4bog1ai67″ link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”p.santamarina.arakaldo@bizkeliza.org” use_icon=”on” font_icon=”||fa||900″ icon_color=”#FFFFFF” icon_placement=”left” image_icon_width=”25px” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_font=”|600|||||||” header_font_size=”16px” background_layout=”dark” custom_margin=”||10px||false|false” link_option_url=”mailto:p.santamarina.arakaldo@bizkeliza.org” link_option_url_new_window=”on” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” custom_margin=”||||false|false” custom_padding=”||||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_2_font=”||on||||||” header_2_text_color=”#BD9E59″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
Eleizate apaleko parrokia, Santa Marina eleiza leku bitxian dago herriaren erdigune txikiari dagokionez, Bizkaiko landa-eremuko herrietan ohiko samarra zan kokapenean.<\/p>\n
Tenplua Unzueta mendi-hegalaren behealdeko zelaigunearen ertzean dago. Holan, ikusgai dago ingurune osoan, bere kanpantorre bereziak emoten deutsan irudi bereizgarria nabarmentzen dalarik.<\/p>\n
[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” header_2_font=”||on||||||” header_2_text_color=”#BD9E59″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”3_4,1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” width=”100%” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
Tenpluaren oinplanoa<\/strong> [2]<\/a> nabe luze bakarra osotzen daben lau atal luzanga bardinetan antolatzen da [3]<\/a> [4]<\/a>, eta atalen neurri bera dauan burualdea dauka gehituta, zutabez eta pare bat harmailaz bereizita.<\/p>\n Hormaren egitura<\/strong>\u00a0[5]<\/a> errekarri ugaridun horma-harrizkoa da, irregularra. Harlanduak, kareharrizkoak, ertzetan, horma-bularretan eta hutsarteen inguruko apainduran baino ez dira agertzen.<\/p>\n Iparralderantz (oinaldeko fatxadaren ezkerra barne) zokalo bat aurkezten dau [6], <\/a>gitxi ataraten dana, beharbada lursaila aldapan dagoan inguru haretan eraikina sendotzeko ipinita.<\/p>\n Hormen kanpoaldeak ondoz ondoko mehetze bi nabarmentzen dira\u00a0[7]<\/a>, irregulartasunak dabez altueran, baina ez dau emoten eraikinaren eraikuntzako aldien ondorio diranik, altuera irabaztean, karga-hormaren premina txikiagoa zalako baino.<\/p>\n Barrualdean, eraikina luzituta dago, behealdean izan ezik, hemen hormarria bistan agertzen dalako, idulki moduan. Burudun horma-hobiak [8], gaur egun irudi bat dago bertan, iparraldeko horma zulatzen dau. Burudun horma-hobiak [8]<\/a>, gaur egun irudi bat dago bertan, iparraldeko horma zulatzen dau.<\/p>\n Zoladura, <\/strong>egurrezkoa da.<\/p>\n Bere karga-hormak dira tenpluaren oinarrizko euskarri. <\/strong>Atalak bereizten dabezan parpain-arkuak zirkuluerdian ebakitako toskanar mentsuletan pausatzen dira\u00a0[9]<\/a>. Itxura baten, bakarrik absidea definitzen dauan arkua bermatzen da zutabeetan [10]<\/a> baina, benetan, igeltsuzkoak emoten dabe eta ez dira euskarrirako. Bazterretan, erlaitzak angeluan dira, zuzen ebakita burualdekoak [11]<\/a> eta lerromakurrak oinaldean [12]<\/a>.<\/p>\n Kanpoan, horma-bularren<\/strong> sistema dago [13]<\/a> kareharrizko harlanduz sendotutako hormarrizkoa, hormaren beraren mailaketak errepikatuz beherago beste bategaz, idulki erara.<\/p>\n Bular honeek ez dagoz logika handiz jarrita [2]<\/a>. Horma-bular diagonal sendoak dagoz angeluetan, gehiegizkoak gaur egungo gangentzat, alboetako aurrealdekoak, euren arteko bikote-oreka nahiko galduta dabenak, ez datoz guztiz bat parpain-arkuakaz eta, gainera, burualdearen eta lehenengo atalaren artean eta bigarren eta hirugarren atalen artean falta dira. Noizbait, eleizako teilatua dala-eta berealdiko egitasmoa -kurutzeria-gangaduna- egon zala erakutsi leike honek, eta ez zala gauzatu1<\/sup>BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\n Gangak<\/strong>\u00a0[14] <\/a>luneta-gangak dira. Orain margotuta dagoz, baina pintura arrakalatu dan puntu batzuetan, aurreko polikromia antzeman daiteke.<\/p>\n Teilatua<\/strong>\u00a0[15]<\/a>, lau isurialde ditu eta luzetarako goihabe luzea.<\/p>\n Normalean baino leiho <\/strong>[16]<\/a> gitxiago dago. Burualdean zabaltzen dira eta lehenengo atalean hegoaldetik, eta oinaldean dago beste bat, erdian lerrokatuta. Burudun hutsarteak dira, kanpoaldera ertz alakatuakaz eta barrualdera [17]<\/a> lapranduraz \u2013batez be leiho-ertzean\u2013 eta kainoi okertuagaz. Korapilo eta udare-itxurako apainduradun burdin-sareez ixten dira [18]<\/a>.<\/p>\n Sarbideak <\/strong>ohiko biak dira, hegoaldean eta mendebaldean. Lehenengoa [19]<\/a> , erdi-puntukoa da, neurriz urteten daben dobelakaz, albo bakotxeko basala izan ezik, eremu txikiagokoa, baina altuera handiagokoa. Arku-uztaia plaka-inposta oso motzetan bermatzen da. Barrualdean [20]<\/a> laprandura arinean da eta kainoi okertu samarragaz, honako hau handitze baten emaitza emoten badau be.<\/p>\n Uneren baten, arkua goratu egin zala emoten dau, hasierako dobelen ordez beste batzuk, altuagoak eta motzagoak, ipiniz eta inpostak gehituz; horrek tunela handiagotzea ekarri eban.<\/p>\n Kanpoan, urbedeinkatu-ontzia dauka [21] <\/a>lau angeluko ebakieradun askagaz, gailoiagaz eta ertz listel-bozeldunagaz. Gainean, plaka bat, Golgota eskematiko batentzat eta honen gainean erauzitako Barkamenaren Kurutzearen medailoia -hondarren bat geratzen da.<\/p>\n Oinaldeko atariak [22]<\/a>, zabalagoa, dobeladun ateburua dauka, eta kainoia lapranduran, oso markatua goiko arku okertua [23]<\/a>. Janban, urbedeinkatu-ontzi soila dago hondeatuta [24] <\/a>zakar landutako kurutzeagaz.<\/p>\n Korua<\/strong>\u00a0[25]<\/a>, egurrezkoa da eta eleizaren azken atal osoa hartzen dau. Eusten dauan habea bozel-laurdeneko harrizko modiloi banatan bermatzen da [26]. Balaustreak torneatuta dagoz. Atal biko egurrezko eskaileratik igoten da bertara.<\/p>\n Sakristia<\/strong>\u00a0[27]<\/a> burualdera atxikitzen da eta lehenengo atala ebanjelioaren aldetik. Gapirio arteko gangatiladun teilatuaz estaltzen da. Sarbidea\u00a0[28]<\/a>, burudun atea da ataletik, baina altara-aldera joten eban beste antzeko bat izan eban, gaur egun itsututa eta armairu bilakatuta. Argia, iparraldean kokatutako leiho bitik sartzen da, oraintsuko leihoak dira -beharbada, kokapenagaitik, aurreko batzuen aldaketa-, ekialdean bat egon bazan be, eleizakoen antzekoa, gaur egun handituta zerbitzu bati sarbidea emoteko.<\/p>\n Torrea<\/strong>\u00a0[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\n
![[1]<\/span><\/a><\/strong><\/h2>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”3_4,1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” width=”100%” global_colors_info=”{}”]<\/p>\nTenpluaren oinplanoa<\/strong> [2]<\/a> nabe luze bakarra osotzen daben lau atal luzanga bardinetan antolatzen da [3]<\/a> [4]<\/a>, eta atalen neurri bera dauan burualdea dauka gehituta, zutabez eta pare bat harmailaz bereizita.<\/p>\nHormaren egitura<\/strong>\u00a0[5]<\/a> errekarri ugaridun horma-harrizkoa da, irregularra. Harlanduak, kareharrizkoak, ertzetan, horma-bularretan eta hutsarteen inguruko apainduran baino ez dira agertzen.<\/p>\nIparralderantz (oinaldeko fatxadaren ezkerra barne) zokalo bat aurkezten dau [6], <\/a>gitxi ataraten dana, beharbada lursaila aldapan dagoan inguru haretan eraikina sendotzeko ipinita.<\/p>\nHormen kanpoaldeak ondoz ondoko mehetze bi nabarmentzen dira\u00a0[7]<\/a>, irregulartasunak dabez altueran, baina ez dau emoten eraikinaren eraikuntzako aldien ondorio diranik, altuera irabaztean, karga-hormaren premina txikiagoa zalako baino.<\/p>\nBarrualdean, eraikina luzituta dago, behealdean izan ezik, hemen hormarria bistan agertzen dalako, idulki moduan. Burudun horma-hobiak [8], gaur egun irudi bat dago bertan, iparraldeko horma zulatzen dau. Burudun horma-hobiak [8]<\/a>, gaur egun irudi bat dago bertan, iparraldeko horma zulatzen dau.<\/p>\nZoladura, <\/strong>egurrezkoa da.<\/p>\nBere karga-hormak dira tenpluaren oinarrizko euskarri. <\/strong>Atalak bereizten dabezan parpain-arkuak zirkuluerdian ebakitako toskanar mentsuletan pausatzen dira\u00a0[9]<\/a>. Itxura baten, bakarrik absidea definitzen dauan arkua bermatzen da zutabeetan [10]<\/a> baina, benetan, igeltsuzkoak emoten dabe eta ez dira euskarrirako. Bazterretan, erlaitzak angeluan dira, zuzen ebakita burualdekoak [11]<\/a> eta lerromakurrak oinaldean [12]<\/a>.<\/p>\nKanpoan, horma-bularren<\/strong> sistema dago [13]<\/a> kareharrizko harlanduz sendotutako hormarrizkoa, hormaren beraren mailaketak errepikatuz beherago beste bategaz, idulki erara.<\/p>\nBular honeek ez dagoz logika handiz jarrita [2]<\/a>. Horma-bular diagonal sendoak dagoz angeluetan, gehiegizkoak gaur egungo gangentzat, alboetako aurrealdekoak, euren arteko bikote-oreka nahiko galduta dabenak, ez datoz guztiz bat parpain-arkuakaz eta, gainera, burualdearen eta lehenengo atalaren artean eta bigarren eta hirugarren atalen artean falta dira. Noizbait, eleizako teilatua dala-eta berealdiko egitasmoa -kurutzeria-gangaduna- egon zala erakutsi leike honek, eta ez zala gauzatu1<\/sup>BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nGangak<\/strong>\u00a0[14] <\/a>luneta-gangak dira. Orain margotuta dagoz, baina pintura arrakalatu dan puntu batzuetan, aurreko polikromia antzeman daiteke.<\/p>\nTeilatua<\/strong>\u00a0[15]<\/a>, lau isurialde ditu eta luzetarako goihabe luzea.<\/p>\nNormalean baino leiho <\/strong>[16]<\/a> gitxiago dago. Burualdean zabaltzen dira eta lehenengo atalean hegoaldetik, eta oinaldean dago beste bat, erdian lerrokatuta. Burudun hutsarteak dira, kanpoaldera ertz alakatuakaz eta barrualdera [17]<\/a> lapranduraz \u2013batez be leiho-ertzean\u2013 eta kainoi okertuagaz. Korapilo eta udare-itxurako apainduradun burdin-sareez ixten dira [18]<\/a>.<\/p>\nSarbideak <\/strong>ohiko biak dira, hegoaldean eta mendebaldean. Lehenengoa [19]<\/a> , erdi-puntukoa da, neurriz urteten daben dobelakaz, albo bakotxeko basala izan ezik, eremu txikiagokoa, baina altuera handiagokoa. Arku-uztaia plaka-inposta oso motzetan bermatzen da. Barrualdean [20]<\/a> laprandura arinean da eta kainoi okertu samarragaz, honako hau handitze baten emaitza emoten badau be.<\/p>\nUneren baten, arkua goratu egin zala emoten dau, hasierako dobelen ordez beste batzuk, altuagoak eta motzagoak, ipiniz eta inpostak gehituz; horrek tunela handiagotzea ekarri eban.<\/p>\nKanpoan, urbedeinkatu-ontzia dauka [21] <\/a>lau angeluko ebakieradun askagaz, gailoiagaz eta ertz listel-bozeldunagaz. Gainean, plaka bat, Golgota eskematiko batentzat eta honen gainean erauzitako Barkamenaren Kurutzearen medailoia -hondarren bat geratzen da.<\/p>\nOinaldeko atariak [22]<\/a>, zabalagoa, dobeladun ateburua dauka, eta kainoia lapranduran, oso markatua goiko arku okertua [23]<\/a>. Janban, urbedeinkatu-ontzi soila dago hondeatuta [24] <\/a>zakar landutako kurutzeagaz.<\/p>\nKorua<\/strong>\u00a0[25]<\/a>, egurrezkoa da eta eleizaren azken atal osoa hartzen dau. Eusten dauan habea bozel-laurdeneko harrizko modiloi banatan bermatzen da [26]. Balaustreak torneatuta dagoz. Atal biko egurrezko eskaileratik igoten da bertara.<\/p>\nSakristia<\/strong>\u00a0[27]<\/a> burualdera atxikitzen da eta lehenengo atala ebanjelioaren aldetik. Gapirio arteko gangatiladun teilatuaz estaltzen da. Sarbidea\u00a0[28]<\/a>, burudun atea da ataletik, baina altara-aldera joten eban beste antzeko bat izan eban, gaur egun itsututa eta armairu bilakatuta. Argia, iparraldean kokatutako leiho bitik sartzen da, oraintsuko leihoak dira -beharbada, kokapenagaitik, aurreko batzuen aldaketa-, ekialdean bat egon bazan be, eleizakoen antzekoa, gaur egun handituta zerbitzu bati sarbidea emoteko.<\/p>\nTorrea<\/strong>\u00a0[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\nEleizpeak<\/strong>\u00a0[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/1-Santa-Marina-1-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[2]<\/a> nabe luze bakarra osotzen daben lau atal luzanga bardinetan antolatzen da](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/2-Planta-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[3]<\/a>](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/3-Interior-desde-los-pies-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[4]<\/a>, eta atalen neurri bera dauan burualdea dauka gehituta, zutabez eta pare bat harmailaz bereizita.<\/p>\nHormaren egitura<\/strong>\u00a0[5]<\/a> errekarri ugaridun horma-harrizkoa da, irregularra. Harlanduak, kareharrizkoak, ertzetan, horma-bularretan eta hutsarteen inguruko apainduran baino ez dira agertzen.<\/p>\nIparralderantz (oinaldeko fatxadaren ezkerra barne) zokalo bat aurkezten dau [6], <\/a>gitxi ataraten dana, beharbada lursaila aldapan dagoan inguru haretan eraikina sendotzeko ipinita.<\/p>\nHormen kanpoaldeak ondoz ondoko mehetze bi nabarmentzen dira\u00a0[7]<\/a>, irregulartasunak dabez altueran, baina ez dau emoten eraikinaren eraikuntzako aldien ondorio diranik, altuera irabaztean, karga-hormaren premina txikiagoa zalako baino.<\/p>\nBarrualdean, eraikina luzituta dago, behealdean izan ezik, hemen hormarria bistan agertzen dalako, idulki moduan. Burudun horma-hobiak [8], gaur egun irudi bat dago bertan, iparraldeko horma zulatzen dau. Burudun horma-hobiak [8]<\/a>, gaur egun irudi bat dago bertan, iparraldeko horma zulatzen dau.<\/p>\nZoladura, <\/strong>egurrezkoa da.<\/p>\nBere karga-hormak dira tenpluaren oinarrizko euskarri. <\/strong>Atalak bereizten dabezan parpain-arkuak zirkuluerdian ebakitako toskanar mentsuletan pausatzen dira\u00a0[9]<\/a>. Itxura baten, bakarrik absidea definitzen dauan arkua bermatzen da zutabeetan [10]<\/a> baina, benetan, igeltsuzkoak emoten dabe eta ez dira euskarrirako. Bazterretan, erlaitzak angeluan dira, zuzen ebakita burualdekoak [11]<\/a> eta lerromakurrak oinaldean [12]<\/a>.<\/p>\nKanpoan, horma-bularren<\/strong> sistema dago [13]<\/a> kareharrizko harlanduz sendotutako hormarrizkoa, hormaren beraren mailaketak errepikatuz beherago beste bategaz, idulki erara.<\/p>\nBular honeek ez dagoz logika handiz jarrita [2]<\/a>. Horma-bular diagonal sendoak dagoz angeluetan, gehiegizkoak gaur egungo gangentzat, alboetako aurrealdekoak, euren arteko bikote-oreka nahiko galduta dabenak, ez datoz guztiz bat parpain-arkuakaz eta, gainera, burualdearen eta lehenengo atalaren artean eta bigarren eta hirugarren atalen artean falta dira. Noizbait, eleizako teilatua dala-eta berealdiko egitasmoa -kurutzeria-gangaduna- egon zala erakutsi leike honek, eta ez zala gauzatu1<\/sup>BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nGangak<\/strong>\u00a0[14] <\/a>luneta-gangak dira. Orain margotuta dagoz, baina pintura arrakalatu dan puntu batzuetan, aurreko polikromia antzeman daiteke.<\/p>\nTeilatua<\/strong>\u00a0[15]<\/a>, lau isurialde ditu eta luzetarako goihabe luzea.<\/p>\nNormalean baino leiho <\/strong>[16]<\/a> gitxiago dago. Burualdean zabaltzen dira eta lehenengo atalean hegoaldetik, eta oinaldean dago beste bat, erdian lerrokatuta. Burudun hutsarteak dira, kanpoaldera ertz alakatuakaz eta barrualdera [17]<\/a> lapranduraz \u2013batez be leiho-ertzean\u2013 eta kainoi okertuagaz. Korapilo eta udare-itxurako apainduradun burdin-sareez ixten dira [18]<\/a>.<\/p>\nSarbideak <\/strong>ohiko biak dira, hegoaldean eta mendebaldean. Lehenengoa [19]<\/a> , erdi-puntukoa da, neurriz urteten daben dobelakaz, albo bakotxeko basala izan ezik, eremu txikiagokoa, baina altuera handiagokoa. Arku-uztaia plaka-inposta oso motzetan bermatzen da. Barrualdean [20]<\/a> laprandura arinean da eta kainoi okertu samarragaz, honako hau handitze baten emaitza emoten badau be.<\/p>\nUneren baten, arkua goratu egin zala emoten dau, hasierako dobelen ordez beste batzuk, altuagoak eta motzagoak, ipiniz eta inpostak gehituz; horrek tunela handiagotzea ekarri eban.<\/p>\nKanpoan, urbedeinkatu-ontzia dauka [21] <\/a>lau angeluko ebakieradun askagaz, gailoiagaz eta ertz listel-bozeldunagaz. Gainean, plaka bat, Golgota eskematiko batentzat eta honen gainean erauzitako Barkamenaren Kurutzearen medailoia -hondarren bat geratzen da.<\/p>\nOinaldeko atariak [22]<\/a>, zabalagoa, dobeladun ateburua dauka, eta kainoia lapranduran, oso markatua goiko arku okertua [23]<\/a>. Janban, urbedeinkatu-ontzi soila dago hondeatuta [24] <\/a>zakar landutako kurutzeagaz.<\/p>\nKorua<\/strong>\u00a0[25]<\/a>, egurrezkoa da eta eleizaren azken atal osoa hartzen dau. Eusten dauan habea bozel-laurdeneko harrizko modiloi banatan bermatzen da [26]. Balaustreak torneatuta dagoz. Atal biko egurrezko eskaileratik igoten da bertara.<\/p>\nSakristia<\/strong>\u00a0[27]<\/a> burualdera atxikitzen da eta lehenengo atala ebanjelioaren aldetik. Gapirio arteko gangatiladun teilatuaz estaltzen da. Sarbidea\u00a0[28]<\/a>, burudun atea da ataletik, baina altara-aldera joten eban beste antzeko bat izan eban, gaur egun itsututa eta armairu bilakatuta. Argia, iparraldean kokatutako leiho bitik sartzen da, oraintsuko leihoak dira -beharbada, kokapenagaitik, aurreko batzuen aldaketa-, ekialdean bat egon bazan be, eleizakoen antzekoa, gaur egun handituta zerbitzu bati sarbidea emoteko.<\/p>\nTorrea<\/strong>\u00a0[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\nEleizpeak<\/strong>\u00a0[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/4-Interior-desde-la-cabecera-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[5]<\/a> errekarri ugaridun horma-harrizkoa da, irregularra. Harlanduak, kareharrizkoak, ertzetan, horma-bularretan eta hutsarteen inguruko apainduran baino ez dira agertzen.<\/p>\nIparralderantz (oinaldeko fatxadaren ezkerra barne) zokalo bat aurkezten dau [6], <\/a>gitxi ataraten dana, beharbada lursaila aldapan dagoan inguru haretan eraikina sendotzeko ipinita.<\/p>\nHormen kanpoaldeak ondoz ondoko mehetze bi nabarmentzen dira\u00a0[7]<\/a>, irregulartasunak dabez altueran, baina ez dau emoten eraikinaren eraikuntzako aldien ondorio diranik, altuera irabaztean, karga-hormaren premina txikiagoa zalako baino.<\/p>\nBarrualdean, eraikina luzituta dago, behealdean izan ezik, hemen hormarria bistan agertzen dalako, idulki moduan. Burudun horma-hobiak [8], gaur egun irudi bat dago bertan, iparraldeko horma zulatzen dau. Burudun horma-hobiak [8]<\/a>, gaur egun irudi bat dago bertan, iparraldeko horma zulatzen dau.<\/p>\nZoladura, <\/strong>egurrezkoa da.<\/p>\nBere karga-hormak dira tenpluaren oinarrizko euskarri. <\/strong>Atalak bereizten dabezan parpain-arkuak zirkuluerdian ebakitako toskanar mentsuletan pausatzen dira\u00a0[9]<\/a>. Itxura baten, bakarrik absidea definitzen dauan arkua bermatzen da zutabeetan [10]<\/a> baina, benetan, igeltsuzkoak emoten dabe eta ez dira euskarrirako. Bazterretan, erlaitzak angeluan dira, zuzen ebakita burualdekoak [11]<\/a> eta lerromakurrak oinaldean [12]<\/a>.<\/p>\nKanpoan, horma-bularren<\/strong> sistema dago [13]<\/a> kareharrizko harlanduz sendotutako hormarrizkoa, hormaren beraren mailaketak errepikatuz beherago beste bategaz, idulki erara.<\/p>\nBular honeek ez dagoz logika handiz jarrita [2]<\/a>. Horma-bular diagonal sendoak dagoz angeluetan, gehiegizkoak gaur egungo gangentzat, alboetako aurrealdekoak, euren arteko bikote-oreka nahiko galduta dabenak, ez datoz guztiz bat parpain-arkuakaz eta, gainera, burualdearen eta lehenengo atalaren artean eta bigarren eta hirugarren atalen artean falta dira. Noizbait, eleizako teilatua dala-eta berealdiko egitasmoa -kurutzeria-gangaduna- egon zala erakutsi leike honek, eta ez zala gauzatu1<\/sup>BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nGangak<\/strong>\u00a0[14] <\/a>luneta-gangak dira. Orain margotuta dagoz, baina pintura arrakalatu dan puntu batzuetan, aurreko polikromia antzeman daiteke.<\/p>\nTeilatua<\/strong>\u00a0[15]<\/a>, lau isurialde ditu eta luzetarako goihabe luzea.<\/p>\nNormalean baino leiho <\/strong>[16]<\/a> gitxiago dago. Burualdean zabaltzen dira eta lehenengo atalean hegoaldetik, eta oinaldean dago beste bat, erdian lerrokatuta. Burudun hutsarteak dira, kanpoaldera ertz alakatuakaz eta barrualdera [17]<\/a> lapranduraz \u2013batez be leiho-ertzean\u2013 eta kainoi okertuagaz. Korapilo eta udare-itxurako apainduradun burdin-sareez ixten dira [18]<\/a>.<\/p>\nSarbideak <\/strong>ohiko biak dira, hegoaldean eta mendebaldean. Lehenengoa [19]<\/a> , erdi-puntukoa da, neurriz urteten daben dobelakaz, albo bakotxeko basala izan ezik, eremu txikiagokoa, baina altuera handiagokoa. Arku-uztaia plaka-inposta oso motzetan bermatzen da. Barrualdean [20]<\/a> laprandura arinean da eta kainoi okertu samarragaz, honako hau handitze baten emaitza emoten badau be.<\/p>\nUneren baten, arkua goratu egin zala emoten dau, hasierako dobelen ordez beste batzuk, altuagoak eta motzagoak, ipiniz eta inpostak gehituz; horrek tunela handiagotzea ekarri eban.<\/p>\nKanpoan, urbedeinkatu-ontzia dauka [21] <\/a>lau angeluko ebakieradun askagaz, gailoiagaz eta ertz listel-bozeldunagaz. Gainean, plaka bat, Golgota eskematiko batentzat eta honen gainean erauzitako Barkamenaren Kurutzearen medailoia -hondarren bat geratzen da.<\/p>\nOinaldeko atariak [22]<\/a>, zabalagoa, dobeladun ateburua dauka, eta kainoia lapranduran, oso markatua goiko arku okertua [23]<\/a>. Janban, urbedeinkatu-ontzi soila dago hondeatuta [24] <\/a>zakar landutako kurutzeagaz.<\/p>\nKorua<\/strong>\u00a0[25]<\/a>, egurrezkoa da eta eleizaren azken atal osoa hartzen dau. Eusten dauan habea bozel-laurdeneko harrizko modiloi banatan bermatzen da [26]. Balaustreak torneatuta dagoz. Atal biko egurrezko eskaileratik igoten da bertara.<\/p>\nSakristia<\/strong>\u00a0[27]<\/a> burualdera atxikitzen da eta lehenengo atala ebanjelioaren aldetik. Gapirio arteko gangatiladun teilatuaz estaltzen da. Sarbidea\u00a0[28]<\/a>, burudun atea da ataletik, baina altara-aldera joten eban beste antzeko bat izan eban, gaur egun itsututa eta armairu bilakatuta. Argia, iparraldean kokatutako leiho bitik sartzen da, oraintsuko leihoak dira -beharbada, kokapenagaitik, aurreko batzuen aldaketa-, ekialdean bat egon bazan be, eleizakoen antzekoa, gaur egun handituta zerbitzu bati sarbidea emoteko.<\/p>\nTorrea<\/strong>\u00a0[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\nEleizpeak<\/strong>\u00a0[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/5-Aparejo-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[6], <\/a>gitxi ataraten dana, beharbada lursaila aldapan dagoan inguru haretan eraikina sendotzeko ipinita.<\/p>\nHormen kanpoaldeak ondoz ondoko mehetze bi nabarmentzen dira\u00a0[7]<\/a>, irregulartasunak dabez altueran, baina ez dau emoten eraikinaren eraikuntzako aldien ondorio diranik, altuera irabaztean, karga-hormaren premina txikiagoa zalako baino.<\/p>\nBarrualdean, eraikina luzituta dago, behealdean izan ezik, hemen hormarria bistan agertzen dalako, idulki moduan. Burudun horma-hobiak [8], gaur egun irudi bat dago bertan, iparraldeko horma zulatzen dau. Burudun horma-hobiak [8]<\/a>, gaur egun irudi bat dago bertan, iparraldeko horma zulatzen dau.<\/p>\nZoladura, <\/strong>egurrezkoa da.<\/p>\nBere karga-hormak dira tenpluaren oinarrizko euskarri. <\/strong>Atalak bereizten dabezan parpain-arkuak zirkuluerdian ebakitako toskanar mentsuletan pausatzen dira\u00a0[9]<\/a>. Itxura baten, bakarrik absidea definitzen dauan arkua bermatzen da zutabeetan [10]<\/a> baina, benetan, igeltsuzkoak emoten dabe eta ez dira euskarrirako. Bazterretan, erlaitzak angeluan dira, zuzen ebakita burualdekoak [11]<\/a> eta lerromakurrak oinaldean [12]<\/a>.<\/p>\nKanpoan, horma-bularren<\/strong> sistema dago [13]<\/a> kareharrizko harlanduz sendotutako hormarrizkoa, hormaren beraren mailaketak errepikatuz beherago beste bategaz, idulki erara.<\/p>\nBular honeek ez dagoz logika handiz jarrita [2]<\/a>. Horma-bular diagonal sendoak dagoz angeluetan, gehiegizkoak gaur egungo gangentzat, alboetako aurrealdekoak, euren arteko bikote-oreka nahiko galduta dabenak, ez datoz guztiz bat parpain-arkuakaz eta, gainera, burualdearen eta lehenengo atalaren artean eta bigarren eta hirugarren atalen artean falta dira. Noizbait, eleizako teilatua dala-eta berealdiko egitasmoa -kurutzeria-gangaduna- egon zala erakutsi leike honek, eta ez zala gauzatu1<\/sup>BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nGangak<\/strong>\u00a0[14] <\/a>luneta-gangak dira. Orain margotuta dagoz, baina pintura arrakalatu dan puntu batzuetan, aurreko polikromia antzeman daiteke.<\/p>\nTeilatua<\/strong>\u00a0[15]<\/a>, lau isurialde ditu eta luzetarako goihabe luzea.<\/p>\nNormalean baino leiho <\/strong>[16]<\/a> gitxiago dago. Burualdean zabaltzen dira eta lehenengo atalean hegoaldetik, eta oinaldean dago beste bat, erdian lerrokatuta. Burudun hutsarteak dira, kanpoaldera ertz alakatuakaz eta barrualdera [17]<\/a> lapranduraz \u2013batez be leiho-ertzean\u2013 eta kainoi okertuagaz. Korapilo eta udare-itxurako apainduradun burdin-sareez ixten dira [18]<\/a>.<\/p>\nSarbideak <\/strong>ohiko biak dira, hegoaldean eta mendebaldean. Lehenengoa [19]<\/a> , erdi-puntukoa da, neurriz urteten daben dobelakaz, albo bakotxeko basala izan ezik, eremu txikiagokoa, baina altuera handiagokoa. Arku-uztaia plaka-inposta oso motzetan bermatzen da. Barrualdean [20]<\/a> laprandura arinean da eta kainoi okertu samarragaz, honako hau handitze baten emaitza emoten badau be.<\/p>\nUneren baten, arkua goratu egin zala emoten dau, hasierako dobelen ordez beste batzuk, altuagoak eta motzagoak, ipiniz eta inpostak gehituz; horrek tunela handiagotzea ekarri eban.<\/p>\nKanpoan, urbedeinkatu-ontzia dauka [21] <\/a>lau angeluko ebakieradun askagaz, gailoiagaz eta ertz listel-bozeldunagaz. Gainean, plaka bat, Golgota eskematiko batentzat eta honen gainean erauzitako Barkamenaren Kurutzearen medailoia -hondarren bat geratzen da.<\/p>\nOinaldeko atariak [22]<\/a>, zabalagoa, dobeladun ateburua dauka, eta kainoia lapranduran, oso markatua goiko arku okertua [23]<\/a>. Janban, urbedeinkatu-ontzi soila dago hondeatuta [24] <\/a>zakar landutako kurutzeagaz.<\/p>\nKorua<\/strong>\u00a0[25]<\/a>, egurrezkoa da eta eleizaren azken atal osoa hartzen dau. Eusten dauan habea bozel-laurdeneko harrizko modiloi banatan bermatzen da [26]. Balaustreak torneatuta dagoz. Atal biko egurrezko eskaileratik igoten da bertara.<\/p>\nSakristia<\/strong>\u00a0[27]<\/a> burualdera atxikitzen da eta lehenengo atala ebanjelioaren aldetik. Gapirio arteko gangatiladun teilatuaz estaltzen da. Sarbidea\u00a0[28]<\/a>, burudun atea da ataletik, baina altara-aldera joten eban beste antzeko bat izan eban, gaur egun itsututa eta armairu bilakatuta. Argia, iparraldean kokatutako leiho bitik sartzen da, oraintsuko leihoak dira -beharbada, kokapenagaitik, aurreko batzuen aldaketa-, ekialdean bat egon bazan be, eleizakoen antzekoa, gaur egun handituta zerbitzu bati sarbidea emoteko.<\/p>\nTorrea<\/strong>\u00a0[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\nEleizpeak<\/strong>\u00a0[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/6-Zocalo-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[7]<\/a>, irregulartasunak dabez altueran, baina ez dau emoten eraikinaren eraikuntzako aldien ondorio diranik, altuera irabaztean, karga-hormaren premina txikiagoa zalako baino.<\/p>\nBarrualdean, eraikina luzituta dago, behealdean izan ezik, hemen hormarria bistan agertzen dalako, idulki moduan. Burudun horma-hobiak [8], gaur egun irudi bat dago bertan, iparraldeko horma zulatzen dau. Burudun horma-hobiak [8]<\/a>, gaur egun irudi bat dago bertan, iparraldeko horma zulatzen dau.<\/p>\nZoladura, <\/strong>egurrezkoa da.<\/p>\nBere karga-hormak dira tenpluaren oinarrizko euskarri. <\/strong>Atalak bereizten dabezan parpain-arkuak zirkuluerdian ebakitako toskanar mentsuletan pausatzen dira\u00a0[9]<\/a>. Itxura baten, bakarrik absidea definitzen dauan arkua bermatzen da zutabeetan [10]<\/a> baina, benetan, igeltsuzkoak emoten dabe eta ez dira euskarrirako. Bazterretan, erlaitzak angeluan dira, zuzen ebakita burualdekoak [11]<\/a> eta lerromakurrak oinaldean [12]<\/a>.<\/p>\nKanpoan, horma-bularren<\/strong> sistema dago [13]<\/a> kareharrizko harlanduz sendotutako hormarrizkoa, hormaren beraren mailaketak errepikatuz beherago beste bategaz, idulki erara.<\/p>\nBular honeek ez dagoz logika handiz jarrita [2]<\/a>. Horma-bular diagonal sendoak dagoz angeluetan, gehiegizkoak gaur egungo gangentzat, alboetako aurrealdekoak, euren arteko bikote-oreka nahiko galduta dabenak, ez datoz guztiz bat parpain-arkuakaz eta, gainera, burualdearen eta lehenengo atalaren artean eta bigarren eta hirugarren atalen artean falta dira. Noizbait, eleizako teilatua dala-eta berealdiko egitasmoa -kurutzeria-gangaduna- egon zala erakutsi leike honek, eta ez zala gauzatu1<\/sup>BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nGangak<\/strong>\u00a0[14] <\/a>luneta-gangak dira. Orain margotuta dagoz, baina pintura arrakalatu dan puntu batzuetan, aurreko polikromia antzeman daiteke.<\/p>\nTeilatua<\/strong>\u00a0[15]<\/a>, lau isurialde ditu eta luzetarako goihabe luzea.<\/p>\nNormalean baino leiho <\/strong>[16]<\/a> gitxiago dago. Burualdean zabaltzen dira eta lehenengo atalean hegoaldetik, eta oinaldean dago beste bat, erdian lerrokatuta. Burudun hutsarteak dira, kanpoaldera ertz alakatuakaz eta barrualdera [17]<\/a> lapranduraz \u2013batez be leiho-ertzean\u2013 eta kainoi okertuagaz. Korapilo eta udare-itxurako apainduradun burdin-sareez ixten dira [18]<\/a>.<\/p>\nSarbideak <\/strong>ohiko biak dira, hegoaldean eta mendebaldean. Lehenengoa [19]<\/a> , erdi-puntukoa da, neurriz urteten daben dobelakaz, albo bakotxeko basala izan ezik, eremu txikiagokoa, baina altuera handiagokoa. Arku-uztaia plaka-inposta oso motzetan bermatzen da. Barrualdean [20]<\/a> laprandura arinean da eta kainoi okertu samarragaz, honako hau handitze baten emaitza emoten badau be.<\/p>\nUneren baten, arkua goratu egin zala emoten dau, hasierako dobelen ordez beste batzuk, altuagoak eta motzagoak, ipiniz eta inpostak gehituz; horrek tunela handiagotzea ekarri eban.<\/p>\nKanpoan, urbedeinkatu-ontzia dauka [21] <\/a>lau angeluko ebakieradun askagaz, gailoiagaz eta ertz listel-bozeldunagaz. Gainean, plaka bat, Golgota eskematiko batentzat eta honen gainean erauzitako Barkamenaren Kurutzearen medailoia -hondarren bat geratzen da.<\/p>\nOinaldeko atariak [22]<\/a>, zabalagoa, dobeladun ateburua dauka, eta kainoia lapranduran, oso markatua goiko arku okertua [23]<\/a>. Janban, urbedeinkatu-ontzi soila dago hondeatuta [24] <\/a>zakar landutako kurutzeagaz.<\/p>\nKorua<\/strong>\u00a0[25]<\/a>, egurrezkoa da eta eleizaren azken atal osoa hartzen dau. Eusten dauan habea bozel-laurdeneko harrizko modiloi banatan bermatzen da [26]. Balaustreak torneatuta dagoz. Atal biko egurrezko eskaileratik igoten da bertara.<\/p>\nSakristia<\/strong>\u00a0[27]<\/a> burualdera atxikitzen da eta lehenengo atala ebanjelioaren aldetik. Gapirio arteko gangatiladun teilatuaz estaltzen da. Sarbidea\u00a0[28]<\/a>, burudun atea da ataletik, baina altara-aldera joten eban beste antzeko bat izan eban, gaur egun itsututa eta armairu bilakatuta. Argia, iparraldean kokatutako leiho bitik sartzen da, oraintsuko leihoak dira -beharbada, kokapenagaitik, aurreko batzuen aldaketa-, ekialdean bat egon bazan be, eleizakoen antzekoa, gaur egun handituta zerbitzu bati sarbidea emoteko.<\/p>\nTorrea<\/strong>\u00a0[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\nEleizpeak<\/strong>\u00a0[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/7-Escalonamientos-del-muro-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[8]<\/a>, gaur egun irudi bat dago bertan, iparraldeko horma zulatzen dau.<\/p>\nZoladura, <\/strong>egurrezkoa da.<\/p>\nBere karga-hormak dira tenpluaren oinarrizko euskarri. <\/strong>Atalak bereizten dabezan parpain-arkuak zirkuluerdian ebakitako toskanar mentsuletan pausatzen dira\u00a0[9]<\/a>. Itxura baten, bakarrik absidea definitzen dauan arkua bermatzen da zutabeetan [10]<\/a> baina, benetan, igeltsuzkoak emoten dabe eta ez dira euskarrirako. Bazterretan, erlaitzak angeluan dira, zuzen ebakita burualdekoak [11]<\/a> eta lerromakurrak oinaldean [12]<\/a>.<\/p>\nKanpoan, horma-bularren<\/strong> sistema dago [13]<\/a> kareharrizko harlanduz sendotutako hormarrizkoa, hormaren beraren mailaketak errepikatuz beherago beste bategaz, idulki erara.<\/p>\nBular honeek ez dagoz logika handiz jarrita [2]<\/a>. Horma-bular diagonal sendoak dagoz angeluetan, gehiegizkoak gaur egungo gangentzat, alboetako aurrealdekoak, euren arteko bikote-oreka nahiko galduta dabenak, ez datoz guztiz bat parpain-arkuakaz eta, gainera, burualdearen eta lehenengo atalaren artean eta bigarren eta hirugarren atalen artean falta dira. Noizbait, eleizako teilatua dala-eta berealdiko egitasmoa -kurutzeria-gangaduna- egon zala erakutsi leike honek, eta ez zala gauzatu1<\/sup>BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nGangak<\/strong>\u00a0[14] <\/a>luneta-gangak dira. Orain margotuta dagoz, baina pintura arrakalatu dan puntu batzuetan, aurreko polikromia antzeman daiteke.<\/p>\nTeilatua<\/strong>\u00a0[15]<\/a>, lau isurialde ditu eta luzetarako goihabe luzea.<\/p>\nNormalean baino leiho <\/strong>[16]<\/a> gitxiago dago. Burualdean zabaltzen dira eta lehenengo atalean hegoaldetik, eta oinaldean dago beste bat, erdian lerrokatuta. Burudun hutsarteak dira, kanpoaldera ertz alakatuakaz eta barrualdera [17]<\/a> lapranduraz \u2013batez be leiho-ertzean\u2013 eta kainoi okertuagaz. Korapilo eta udare-itxurako apainduradun burdin-sareez ixten dira [18]<\/a>.<\/p>\nSarbideak <\/strong>ohiko biak dira, hegoaldean eta mendebaldean. Lehenengoa [19]<\/a> , erdi-puntukoa da, neurriz urteten daben dobelakaz, albo bakotxeko basala izan ezik, eremu txikiagokoa, baina altuera handiagokoa. Arku-uztaia plaka-inposta oso motzetan bermatzen da. Barrualdean [20]<\/a> laprandura arinean da eta kainoi okertu samarragaz, honako hau handitze baten emaitza emoten badau be.<\/p>\nUneren baten, arkua goratu egin zala emoten dau, hasierako dobelen ordez beste batzuk, altuagoak eta motzagoak, ipiniz eta inpostak gehituz; horrek tunela handiagotzea ekarri eban.<\/p>\nKanpoan, urbedeinkatu-ontzia dauka [21] <\/a>lau angeluko ebakieradun askagaz, gailoiagaz eta ertz listel-bozeldunagaz. Gainean, plaka bat, Golgota eskematiko batentzat eta honen gainean erauzitako Barkamenaren Kurutzearen medailoia -hondarren bat geratzen da.<\/p>\nOinaldeko atariak [22]<\/a>, zabalagoa, dobeladun ateburua dauka, eta kainoia lapranduran, oso markatua goiko arku okertua [23]<\/a>. Janban, urbedeinkatu-ontzi soila dago hondeatuta [24] <\/a>zakar landutako kurutzeagaz.<\/p>\nKorua<\/strong>\u00a0[25]<\/a>, egurrezkoa da eta eleizaren azken atal osoa hartzen dau. Eusten dauan habea bozel-laurdeneko harrizko modiloi banatan bermatzen da [26]. Balaustreak torneatuta dagoz. Atal biko egurrezko eskaileratik igoten da bertara.<\/p>\nSakristia<\/strong>\u00a0[27]<\/a> burualdera atxikitzen da eta lehenengo atala ebanjelioaren aldetik. Gapirio arteko gangatiladun teilatuaz estaltzen da. Sarbidea\u00a0[28]<\/a>, burudun atea da ataletik, baina altara-aldera joten eban beste antzeko bat izan eban, gaur egun itsututa eta armairu bilakatuta. Argia, iparraldean kokatutako leiho bitik sartzen da, oraintsuko leihoak dira -beharbada, kokapenagaitik, aurreko batzuen aldaketa-, ekialdean bat egon bazan be, eleizakoen antzekoa, gaur egun handituta zerbitzu bati sarbidea emoteko.<\/p>\nTorrea<\/strong>\u00a0[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\nEleizpeak<\/strong>\u00a0[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/8-Hornacina-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[9]<\/a>. Itxura baten, bakarrik absidea definitzen dauan arkua bermatzen da zutabeetan](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/9-Mensula-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[10]<\/a> baina, benetan, igeltsuzkoak emoten dabe eta ez dira euskarrirako. Bazterretan, erlaitzak angeluan dira, zuzen ebakita burualdekoak](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/10-Pilastra-de-la-embocadura-del-presbiterio-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[11]<\/a> eta lerromakurrak oinaldean](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/11-Mensula-de-la-cabecera-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[12]<\/a>.<\/p>\nKanpoan, horma-bularren<\/strong> sistema dago [13]<\/a> kareharrizko harlanduz sendotutako hormarrizkoa, hormaren beraren mailaketak errepikatuz beherago beste bategaz, idulki erara.<\/p>\nBular honeek ez dagoz logika handiz jarrita [2]<\/a>. Horma-bular diagonal sendoak dagoz angeluetan, gehiegizkoak gaur egungo gangentzat, alboetako aurrealdekoak, euren arteko bikote-oreka nahiko galduta dabenak, ez datoz guztiz bat parpain-arkuakaz eta, gainera, burualdearen eta lehenengo atalaren artean eta bigarren eta hirugarren atalen artean falta dira. Noizbait, eleizako teilatua dala-eta berealdiko egitasmoa -kurutzeria-gangaduna- egon zala erakutsi leike honek, eta ez zala gauzatu1<\/sup>BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nGangak<\/strong>\u00a0[14] <\/a>luneta-gangak dira. Orain margotuta dagoz, baina pintura arrakalatu dan puntu batzuetan, aurreko polikromia antzeman daiteke.<\/p>\nTeilatua<\/strong>\u00a0[15]<\/a>, lau isurialde ditu eta luzetarako goihabe luzea.<\/p>\nNormalean baino leiho <\/strong>[16]<\/a> gitxiago dago. Burualdean zabaltzen dira eta lehenengo atalean hegoaldetik, eta oinaldean dago beste bat, erdian lerrokatuta. Burudun hutsarteak dira, kanpoaldera ertz alakatuakaz eta barrualdera [17]<\/a> lapranduraz \u2013batez be leiho-ertzean\u2013 eta kainoi okertuagaz. Korapilo eta udare-itxurako apainduradun burdin-sareez ixten dira [18]<\/a>.<\/p>\nSarbideak <\/strong>ohiko biak dira, hegoaldean eta mendebaldean. Lehenengoa [19]<\/a> , erdi-puntukoa da, neurriz urteten daben dobelakaz, albo bakotxeko basala izan ezik, eremu txikiagokoa, baina altuera handiagokoa. Arku-uztaia plaka-inposta oso motzetan bermatzen da. Barrualdean [20]<\/a> laprandura arinean da eta kainoi okertu samarragaz, honako hau handitze baten emaitza emoten badau be.<\/p>\nUneren baten, arkua goratu egin zala emoten dau, hasierako dobelen ordez beste batzuk, altuagoak eta motzagoak, ipiniz eta inpostak gehituz; horrek tunela handiagotzea ekarri eban.<\/p>\nKanpoan, urbedeinkatu-ontzia dauka [21] <\/a>lau angeluko ebakieradun askagaz, gailoiagaz eta ertz listel-bozeldunagaz. Gainean, plaka bat, Golgota eskematiko batentzat eta honen gainean erauzitako Barkamenaren Kurutzearen medailoia -hondarren bat geratzen da.<\/p>\nOinaldeko atariak [22]<\/a>, zabalagoa, dobeladun ateburua dauka, eta kainoia lapranduran, oso markatua goiko arku okertua [23]<\/a>. Janban, urbedeinkatu-ontzi soila dago hondeatuta [24] <\/a>zakar landutako kurutzeagaz.<\/p>\nKorua<\/strong>\u00a0[25]<\/a>, egurrezkoa da eta eleizaren azken atal osoa hartzen dau. Eusten dauan habea bozel-laurdeneko harrizko modiloi banatan bermatzen da [26]. Balaustreak torneatuta dagoz. Atal biko egurrezko eskaileratik igoten da bertara.<\/p>\nSakristia<\/strong>\u00a0[27]<\/a> burualdera atxikitzen da eta lehenengo atala ebanjelioaren aldetik. Gapirio arteko gangatiladun teilatuaz estaltzen da. Sarbidea\u00a0[28]<\/a>, burudun atea da ataletik, baina altara-aldera joten eban beste antzeko bat izan eban, gaur egun itsututa eta armairu bilakatuta. Argia, iparraldean kokatutako leiho bitik sartzen da, oraintsuko leihoak dira -beharbada, kokapenagaitik, aurreko batzuen aldaketa-, ekialdean bat egon bazan be, eleizakoen antzekoa, gaur egun handituta zerbitzu bati sarbidea emoteko.<\/p>\nTorrea<\/strong>\u00a0[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\nEleizpeak<\/strong>\u00a0[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/12-Mensula-de-los-pies-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[13]<\/a> kareharrizko harlanduz sendotutako hormarrizkoa, hormaren beraren mailaketak errepikatuz beherago beste bategaz, idulki erara.<\/p>\nBular honeek ez dagoz logika handiz jarrita [2]<\/a>. Horma-bular diagonal sendoak dagoz angeluetan, gehiegizkoak gaur egungo gangentzat, alboetako aurrealdekoak, euren arteko bikote-oreka nahiko galduta dabenak, ez datoz guztiz bat parpain-arkuakaz eta, gainera, burualdearen eta lehenengo atalaren artean eta bigarren eta hirugarren atalen artean falta dira. Noizbait, eleizako teilatua dala-eta berealdiko egitasmoa -kurutzeria-gangaduna- egon zala erakutsi leike honek, eta ez zala gauzatu1<\/sup>BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nGangak<\/strong>\u00a0[14] <\/a>luneta-gangak dira. Orain margotuta dagoz, baina pintura arrakalatu dan puntu batzuetan, aurreko polikromia antzeman daiteke.<\/p>\nTeilatua<\/strong>\u00a0[15]<\/a>, lau isurialde ditu eta luzetarako goihabe luzea.<\/p>\nNormalean baino leiho <\/strong>[16]<\/a> gitxiago dago. Burualdean zabaltzen dira eta lehenengo atalean hegoaldetik, eta oinaldean dago beste bat, erdian lerrokatuta. Burudun hutsarteak dira, kanpoaldera ertz alakatuakaz eta barrualdera [17]<\/a> lapranduraz \u2013batez be leiho-ertzean\u2013 eta kainoi okertuagaz. Korapilo eta udare-itxurako apainduradun burdin-sareez ixten dira [18]<\/a>.<\/p>\nSarbideak <\/strong>ohiko biak dira, hegoaldean eta mendebaldean. Lehenengoa [19]<\/a> , erdi-puntukoa da, neurriz urteten daben dobelakaz, albo bakotxeko basala izan ezik, eremu txikiagokoa, baina altuera handiagokoa. Arku-uztaia plaka-inposta oso motzetan bermatzen da. Barrualdean [20]<\/a> laprandura arinean da eta kainoi okertu samarragaz, honako hau handitze baten emaitza emoten badau be.<\/p>\nUneren baten, arkua goratu egin zala emoten dau, hasierako dobelen ordez beste batzuk, altuagoak eta motzagoak, ipiniz eta inpostak gehituz; horrek tunela handiagotzea ekarri eban.<\/p>\nKanpoan, urbedeinkatu-ontzia dauka [21] <\/a>lau angeluko ebakieradun askagaz, gailoiagaz eta ertz listel-bozeldunagaz. Gainean, plaka bat, Golgota eskematiko batentzat eta honen gainean erauzitako Barkamenaren Kurutzearen medailoia -hondarren bat geratzen da.<\/p>\nOinaldeko atariak [22]<\/a>, zabalagoa, dobeladun ateburua dauka, eta kainoia lapranduran, oso markatua goiko arku okertua [23]<\/a>. Janban, urbedeinkatu-ontzi soila dago hondeatuta [24] <\/a>zakar landutako kurutzeagaz.<\/p>\nKorua<\/strong>\u00a0[25]<\/a>, egurrezkoa da eta eleizaren azken atal osoa hartzen dau. Eusten dauan habea bozel-laurdeneko harrizko modiloi banatan bermatzen da [26]. Balaustreak torneatuta dagoz. Atal biko egurrezko eskaileratik igoten da bertara.<\/p>\nSakristia<\/strong>\u00a0[27]<\/a> burualdera atxikitzen da eta lehenengo atala ebanjelioaren aldetik. Gapirio arteko gangatiladun teilatuaz estaltzen da. Sarbidea\u00a0[28]<\/a>, burudun atea da ataletik, baina altara-aldera joten eban beste antzeko bat izan eban, gaur egun itsututa eta armairu bilakatuta. Argia, iparraldean kokatutako leiho bitik sartzen da, oraintsuko leihoak dira -beharbada, kokapenagaitik, aurreko batzuen aldaketa-, ekialdean bat egon bazan be, eleizakoen antzekoa, gaur egun handituta zerbitzu bati sarbidea emoteko.<\/p>\nTorrea<\/strong>\u00a0[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\nEleizpeak<\/strong>\u00a0[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/13-Contrafuertes-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[14] <\/a>luneta-gangak dira. Orain margotuta dagoz, baina pintura arrakalatu dan puntu batzuetan, aurreko polikromia antzeman daiteke.<\/p>\nTeilatua<\/strong>\u00a0[15]<\/a>, lau isurialde ditu eta luzetarako goihabe luzea.<\/p>\nNormalean baino leiho <\/strong>[16]<\/a> gitxiago dago. Burualdean zabaltzen dira eta lehenengo atalean hegoaldetik, eta oinaldean dago beste bat, erdian lerrokatuta. Burudun hutsarteak dira, kanpoaldera ertz alakatuakaz eta barrualdera [17]<\/a> lapranduraz \u2013batez be leiho-ertzean\u2013 eta kainoi okertuagaz. Korapilo eta udare-itxurako apainduradun burdin-sareez ixten dira [18]<\/a>.<\/p>\nSarbideak <\/strong>ohiko biak dira, hegoaldean eta mendebaldean. Lehenengoa [19]<\/a> , erdi-puntukoa da, neurriz urteten daben dobelakaz, albo bakotxeko basala izan ezik, eremu txikiagokoa, baina altuera handiagokoa. Arku-uztaia plaka-inposta oso motzetan bermatzen da. Barrualdean [20]<\/a> laprandura arinean da eta kainoi okertu samarragaz, honako hau handitze baten emaitza emoten badau be.<\/p>\nUneren baten, arkua goratu egin zala emoten dau, hasierako dobelen ordez beste batzuk, altuagoak eta motzagoak, ipiniz eta inpostak gehituz; horrek tunela handiagotzea ekarri eban.<\/p>\nKanpoan, urbedeinkatu-ontzia dauka [21] <\/a>lau angeluko ebakieradun askagaz, gailoiagaz eta ertz listel-bozeldunagaz. Gainean, plaka bat, Golgota eskematiko batentzat eta honen gainean erauzitako Barkamenaren Kurutzearen medailoia -hondarren bat geratzen da.<\/p>\nOinaldeko atariak [22]<\/a>, zabalagoa, dobeladun ateburua dauka, eta kainoia lapranduran, oso markatua goiko arku okertua [23]<\/a>. Janban, urbedeinkatu-ontzi soila dago hondeatuta [24] <\/a>zakar landutako kurutzeagaz.<\/p>\nKorua<\/strong>\u00a0[25]<\/a>, egurrezkoa da eta eleizaren azken atal osoa hartzen dau. Eusten dauan habea bozel-laurdeneko harrizko modiloi banatan bermatzen da [26]. Balaustreak torneatuta dagoz. Atal biko egurrezko eskaileratik igoten da bertara.<\/p>\nSakristia<\/strong>\u00a0[27]<\/a> burualdera atxikitzen da eta lehenengo atala ebanjelioaren aldetik. Gapirio arteko gangatiladun teilatuaz estaltzen da. Sarbidea\u00a0[28]<\/a>, burudun atea da ataletik, baina altara-aldera joten eban beste antzeko bat izan eban, gaur egun itsututa eta armairu bilakatuta. Argia, iparraldean kokatutako leiho bitik sartzen da, oraintsuko leihoak dira -beharbada, kokapenagaitik, aurreko batzuen aldaketa-, ekialdean bat egon bazan be, eleizakoen antzekoa, gaur egun handituta zerbitzu bati sarbidea emoteko.<\/p>\nTorrea<\/strong>\u00a0[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\nEleizpeak<\/strong>\u00a0[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/14-Boveda-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[15]<\/a>, lau isurialde ditu eta luzetarako goihabe luzea.<\/p>\nNormalean baino leiho <\/strong>[16]<\/a> gitxiago dago. Burualdean zabaltzen dira eta lehenengo atalean hegoaldetik, eta oinaldean dago beste bat, erdian lerrokatuta. Burudun hutsarteak dira, kanpoaldera ertz alakatuakaz eta barrualdera [17]<\/a> lapranduraz \u2013batez be leiho-ertzean\u2013 eta kainoi okertuagaz. Korapilo eta udare-itxurako apainduradun burdin-sareez ixten dira [18]<\/a>.<\/p>\nSarbideak <\/strong>ohiko biak dira, hegoaldean eta mendebaldean. Lehenengoa [19]<\/a> , erdi-puntukoa da, neurriz urteten daben dobelakaz, albo bakotxeko basala izan ezik, eremu txikiagokoa, baina altuera handiagokoa. Arku-uztaia plaka-inposta oso motzetan bermatzen da. Barrualdean [20]<\/a> laprandura arinean da eta kainoi okertu samarragaz, honako hau handitze baten emaitza emoten badau be.<\/p>\nUneren baten, arkua goratu egin zala emoten dau, hasierako dobelen ordez beste batzuk, altuagoak eta motzagoak, ipiniz eta inpostak gehituz; horrek tunela handiagotzea ekarri eban.<\/p>\nKanpoan, urbedeinkatu-ontzia dauka [21] <\/a>lau angeluko ebakieradun askagaz, gailoiagaz eta ertz listel-bozeldunagaz. Gainean, plaka bat, Golgota eskematiko batentzat eta honen gainean erauzitako Barkamenaren Kurutzearen medailoia -hondarren bat geratzen da.<\/p>\nOinaldeko atariak [22]<\/a>, zabalagoa, dobeladun ateburua dauka, eta kainoia lapranduran, oso markatua goiko arku okertua [23]<\/a>. Janban, urbedeinkatu-ontzi soila dago hondeatuta [24] <\/a>zakar landutako kurutzeagaz.<\/p>\nKorua<\/strong>\u00a0[25]<\/a>, egurrezkoa da eta eleizaren azken atal osoa hartzen dau. Eusten dauan habea bozel-laurdeneko harrizko modiloi banatan bermatzen da [26]. Balaustreak torneatuta dagoz. Atal biko egurrezko eskaileratik igoten da bertara.<\/p>\nSakristia<\/strong>\u00a0[27]<\/a> burualdera atxikitzen da eta lehenengo atala ebanjelioaren aldetik. Gapirio arteko gangatiladun teilatuaz estaltzen da. Sarbidea\u00a0[28]<\/a>, burudun atea da ataletik, baina altara-aldera joten eban beste antzeko bat izan eban, gaur egun itsututa eta armairu bilakatuta. Argia, iparraldean kokatutako leiho bitik sartzen da, oraintsuko leihoak dira -beharbada, kokapenagaitik, aurreko batzuen aldaketa-, ekialdean bat egon bazan be, eleizakoen antzekoa, gaur egun handituta zerbitzu bati sarbidea emoteko.<\/p>\nTorrea<\/strong>\u00a0[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\nEleizpeak<\/strong>\u00a0[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/15-Tejado-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[16]<\/a> gitxiago dago. Burualdean zabaltzen dira eta lehenengo atalean hegoaldetik, eta oinaldean dago beste bat, erdian lerrokatuta. Burudun hutsarteak dira, kanpoaldera ertz alakatuakaz eta barrualdera](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/16-Ventanas-desde-el-exterior-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[17]<\/a> lapranduraz \u2013batez be leiho-ertzean\u2013 eta kainoi okertuagaz. Korapilo eta udare-itxurako apainduradun burdin-sareez ixten dira](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/17-Ventana-desde-el-interior-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[18]<\/a>.<\/p>\nSarbideak <\/strong>ohiko biak dira, hegoaldean eta mendebaldean. Lehenengoa [19]<\/a> , erdi-puntukoa da, neurriz urteten daben dobelakaz, albo bakotxeko basala izan ezik, eremu txikiagokoa, baina altuera handiagokoa. Arku-uztaia plaka-inposta oso motzetan bermatzen da. Barrualdean [20]<\/a> laprandura arinean da eta kainoi okertu samarragaz, honako hau handitze baten emaitza emoten badau be.<\/p>\nUneren baten, arkua goratu egin zala emoten dau, hasierako dobelen ordez beste batzuk, altuagoak eta motzagoak, ipiniz eta inpostak gehituz; horrek tunela handiagotzea ekarri eban.<\/p>\nKanpoan, urbedeinkatu-ontzia dauka [21] <\/a>lau angeluko ebakieradun askagaz, gailoiagaz eta ertz listel-bozeldunagaz. Gainean, plaka bat, Golgota eskematiko batentzat eta honen gainean erauzitako Barkamenaren Kurutzearen medailoia -hondarren bat geratzen da.<\/p>\nOinaldeko atariak [22]<\/a>, zabalagoa, dobeladun ateburua dauka, eta kainoia lapranduran, oso markatua goiko arku okertua [23]<\/a>. Janban, urbedeinkatu-ontzi soila dago hondeatuta [24] <\/a>zakar landutako kurutzeagaz.<\/p>\nKorua<\/strong>\u00a0[25]<\/a>, egurrezkoa da eta eleizaren azken atal osoa hartzen dau. Eusten dauan habea bozel-laurdeneko harrizko modiloi banatan bermatzen da [26]. Balaustreak torneatuta dagoz. Atal biko egurrezko eskaileratik igoten da bertara.<\/p>\nSakristia<\/strong>\u00a0[27]<\/a> burualdera atxikitzen da eta lehenengo atala ebanjelioaren aldetik. Gapirio arteko gangatiladun teilatuaz estaltzen da. Sarbidea\u00a0[28]<\/a>, burudun atea da ataletik, baina altara-aldera joten eban beste antzeko bat izan eban, gaur egun itsututa eta armairu bilakatuta. Argia, iparraldean kokatutako leiho bitik sartzen da, oraintsuko leihoak dira -beharbada, kokapenagaitik, aurreko batzuen aldaketa-, ekialdean bat egon bazan be, eleizakoen antzekoa, gaur egun handituta zerbitzu bati sarbidea emoteko.<\/p>\nTorrea<\/strong>\u00a0[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\nEleizpeak<\/strong>\u00a0[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/18-Reja-de-ventana-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[19]<\/a> , erdi-puntukoa da, neurriz urteten daben dobelakaz, albo bakotxeko basala izan ezik, eremu txikiagokoa, baina altuera handiagokoa. Arku-uztaia plaka-inposta oso motzetan bermatzen da. Barrualdean](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/19-Acceso-lateral-1-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[20]<\/a> laprandura arinean da eta kainoi okertu samarragaz, honako hau handitze baten emaitza emoten badau be.<\/p>\nUneren baten, arkua goratu egin zala emoten dau, hasierako dobelen ordez beste batzuk, altuagoak eta motzagoak, ipiniz eta inpostak gehituz; horrek tunela handiagotzea ekarri eban.<\/p>\nKanpoan, urbedeinkatu-ontzia dauka [21] <\/a>lau angeluko ebakieradun askagaz, gailoiagaz eta ertz listel-bozeldunagaz. Gainean, plaka bat, Golgota eskematiko batentzat eta honen gainean erauzitako Barkamenaren Kurutzearen medailoia -hondarren bat geratzen da.<\/p>\nOinaldeko atariak [22]<\/a>, zabalagoa, dobeladun ateburua dauka, eta kainoia lapranduran, oso markatua goiko arku okertua [23]<\/a>. Janban, urbedeinkatu-ontzi soila dago hondeatuta [24] <\/a>zakar landutako kurutzeagaz.<\/p>\nKorua<\/strong>\u00a0[25]<\/a>, egurrezkoa da eta eleizaren azken atal osoa hartzen dau. Eusten dauan habea bozel-laurdeneko harrizko modiloi banatan bermatzen da [26]. Balaustreak torneatuta dagoz. Atal biko egurrezko eskaileratik igoten da bertara.<\/p>\nSakristia<\/strong>\u00a0[27]<\/a> burualdera atxikitzen da eta lehenengo atala ebanjelioaren aldetik. Gapirio arteko gangatiladun teilatuaz estaltzen da. Sarbidea\u00a0[28]<\/a>, burudun atea da ataletik, baina altara-aldera joten eban beste antzeko bat izan eban, gaur egun itsututa eta armairu bilakatuta. Argia, iparraldean kokatutako leiho bitik sartzen da, oraintsuko leihoak dira -beharbada, kokapenagaitik, aurreko batzuen aldaketa-, ekialdean bat egon bazan be, eleizakoen antzekoa, gaur egun handituta zerbitzu bati sarbidea emoteko.<\/p>\nTorrea<\/strong>\u00a0[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\nEleizpeak<\/strong>\u00a0[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/20-Acceso-lateral-2-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[21] <\/a>lau angeluko ebakieradun askagaz, gailoiagaz eta ertz listel-bozeldunagaz. Gainean, plaka bat, Golgota eskematiko batentzat eta honen gainean erauzitako Barkamenaren Kurutzearen medailoia -hondarren bat geratzen da.<\/p>\nOinaldeko atariak [22]<\/a>, zabalagoa, dobeladun ateburua dauka, eta kainoia lapranduran, oso markatua goiko arku okertua [23]<\/a>. Janban, urbedeinkatu-ontzi soila dago hondeatuta [24] <\/a>zakar landutako kurutzeagaz.<\/p>\nKorua<\/strong>\u00a0[25]<\/a>, egurrezkoa da eta eleizaren azken atal osoa hartzen dau. Eusten dauan habea bozel-laurdeneko harrizko modiloi banatan bermatzen da [26]. Balaustreak torneatuta dagoz. Atal biko egurrezko eskaileratik igoten da bertara.<\/p>\nSakristia<\/strong>\u00a0[27]<\/a> burualdera atxikitzen da eta lehenengo atala ebanjelioaren aldetik. Gapirio arteko gangatiladun teilatuaz estaltzen da. Sarbidea\u00a0[28]<\/a>, burudun atea da ataletik, baina altara-aldera joten eban beste antzeko bat izan eban, gaur egun itsututa eta armairu bilakatuta. Argia, iparraldean kokatutako leiho bitik sartzen da, oraintsuko leihoak dira -beharbada, kokapenagaitik, aurreko batzuen aldaketa-, ekialdean bat egon bazan be, eleizakoen antzekoa, gaur egun handituta zerbitzu bati sarbidea emoteko.<\/p>\nTorrea<\/strong>\u00a0[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\nEleizpeak<\/strong>\u00a0[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/21-Aguabenditera-del-acceso-lateral-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[22]<\/a>, zabalagoa, dobeladun ateburua dauka, eta kainoia lapranduran, oso markatua goiko arku okertua](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/22-Acceso-de-los-pies-1-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[23]<\/a>. Janban, urbedeinkatu-ontzi soila dago hondeatuta](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/23-Acceso-de-los-pies-2-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[24] <\/a>zakar landutako kurutzeagaz.<\/p>\nKorua<\/strong>\u00a0[25]<\/a>, egurrezkoa da eta eleizaren azken atal osoa hartzen dau. Eusten dauan habea bozel-laurdeneko harrizko modiloi banatan bermatzen da [26]. Balaustreak torneatuta dagoz. Atal biko egurrezko eskaileratik igoten da bertara.<\/p>\nSakristia<\/strong>\u00a0[27]<\/a> burualdera atxikitzen da eta lehenengo atala ebanjelioaren aldetik. Gapirio arteko gangatiladun teilatuaz estaltzen da. Sarbidea\u00a0[28]<\/a>, burudun atea da ataletik, baina altara-aldera joten eban beste antzeko bat izan eban, gaur egun itsututa eta armairu bilakatuta. Argia, iparraldean kokatutako leiho bitik sartzen da, oraintsuko leihoak dira -beharbada, kokapenagaitik, aurreko batzuen aldaketa-, ekialdean bat egon bazan be, eleizakoen antzekoa, gaur egun handituta zerbitzu bati sarbidea emoteko.<\/p>\nTorrea<\/strong>\u00a0[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\nEleizpeak<\/strong>\u00a0[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/24-Aguabenditera-del-acceso-de-los-pies-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[25]<\/a>, egurrezkoa da eta eleizaren azken atal osoa hartzen dau. Eusten dauan habea bozel-laurdeneko harrizko modiloi banatan bermatzen da [26]. Balaustreak torneatuta dagoz. Atal biko egurrezko eskaileratik igoten da bertara.<\/p>\nSakristia<\/strong>\u00a0[27]<\/a> burualdera atxikitzen da eta lehenengo atala ebanjelioaren aldetik. Gapirio arteko gangatiladun teilatuaz estaltzen da. Sarbidea\u00a0[28]<\/a>, burudun atea da ataletik, baina altara-aldera joten eban beste antzeko bat izan eban, gaur egun itsututa eta armairu bilakatuta. Argia, iparraldean kokatutako leiho bitik sartzen da, oraintsuko leihoak dira -beharbada, kokapenagaitik, aurreko batzuen aldaketa-, ekialdean bat egon bazan be, eleizakoen antzekoa, gaur egun handituta zerbitzu bati sarbidea emoteko.<\/p>\nTorrea<\/strong>\u00a0[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\nEleizpeak<\/strong>\u00a0[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/25-Coro-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[27]<\/a> burualdera atxikitzen da eta lehenengo atala ebanjelioaren aldetik. Gapirio arteko gangatiladun teilatuaz estaltzen da. Sarbidea\u00a0](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/27-Sacristia-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[28]<\/a>, burudun atea da ataletik, baina altara-aldera joten eban beste antzeko bat izan eban, gaur egun itsututa eta armairu bilakatuta. Argia, iparraldean kokatutako leiho bitik sartzen da, oraintsuko leihoak dira -beharbada, kokapenagaitik, aurreko batzuen aldaketa-, ekialdean bat egon bazan be, eleizakoen antzekoa, gaur egun handituta zerbitzu bati sarbidea emoteko.<\/p>\nTorrea<\/strong>\u00a0[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\nEleizpeak<\/strong>\u00a0[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/28-Acceso-a-la-sacristia-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[29]<\/a> \u2013hobeto esanda, kanpantorrea\u2013 osagai bitxia da, bereizgarriena. Oinaldeko pinoiaren gainean orekan finkatutako gela da; kanpoaldera hormaren goiko beheragunean doitzen diran eta barrualdera, ganga zeharkatuz, koruaren gainean sartu egiten diran besoek eusten deutse. Gaur egun, zutoin eta jabaloien egitura adreilu modernoz beteta dago, baina aurretik horma-harrizkoa izan zan.<\/p>\nEleizpeak<\/strong>\u00a0[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/29-Campanario-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[30] <\/a>ixten dau oinaldea; bertan igarolekua zabaltzen da erdian, eta hegoaldeko alboa tenpluaren erdiraino. Teilape zakarra da osatzen guzti horren emaitza; hormaren kontra mailaketan zurkaizten da eta mentsuletan jabaloi batzuen laguntzagaz, eta kanporantz beso barriez bermatutako zutoinen gainean doa. Zutoinoi jarleku jarraitudun karelak jartzen deutso topea eta berau errepikatu egiten da zati baten tenpluaren hormaren kontra.<\/p>\nZabaldu egiten da [31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/30-Portico-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}
![[31]<\/a> hexafolioak grabatuta dabezan zirkuluak marraztuz.<\/p>\nIturrizaren kontaketaren arabera, Arakaldoko eleiza \u201chacia el a\u00f1o 1522\u201d sortu eben eleiztarrek, Arrankudiagako elieza nagusitik bereiziz, \u201cpor causa de la lejan\u00eda considerable\u201d. Aurretik egoan ermita (\u201ceremitorio zaharra\u201d) oinarritzat hartuta gertatuko zan sorrera hori2<\/sup>ITURRIZA eta ZABALA, 1. lib., 388. or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nBaina tenplu errenazentista haretatik hegoaldeko sarbidea baino ez da geratzen , eta berau aldatuta, tenplua barriztatzean, itxura baten goratu egin zan-eta. Gainera, XVI. gizaldiaren hasierako urteotakoa dan altzariren bat edo beste be badago: Pietatea, bateoarria, sakristiako ur-txarroaren amaiera.<\/p>\nGaur egungo eleiza, apaindu bako eraikin barroko soil eta homogeneoa da, XVIII. gizaldiko berezko eraikina. Ybarraren arabera, 1727ko uztailaren 2an ekin eutsen lanei eta 1728ko azaroaren 28an amaitu ziran; Iturrizak 1730ean kokatzen dau lanen amaiera, eraikinaren ezaugarriak kontuan hartuta3<\/sup>YBARRA eta BERGE, 1958, 212 or.<\/span><\/span><\/span>.<\/p>\nHorren ostean, ez dau emoten esku-hartze garrantzitsurik izan danik tenpluan. Beharbada, zeozer aitatzekotan eta hagak ikusita, XIX. gizaldiaren amaieran korua zaharbarritu zala.<\/p>\n[\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. BARRIO LOZA, 1989-1991, I. lib., 377. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.23.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_width_top=”1px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nBARRIO LOZA, Jos\u00e9 \u00c1ngel (zuz.). Bizkaia. Arqueolog\u00eda, urbanismo y arquitectura hist\u00f3rica<\/em>. Bilbao: Universidad de Deusto \u2013 Deiker \/ Diptaci\u00f3n Foral de Bizkaia \u2013 Urbanismo y Medio Ambiente, 1989-1991, lib. 3.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. ITURRIZA y ZABALA, 1. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. YBARRA y BERGE, 1958, 212 or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.24.0″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nYBARRA y BERG\u00c9, Javier de. Cat\u00e1logo de monumentos de Vizcaya<\/em>. Bilbao: Junta de Cultura de Vizcaya, 1958, lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”ITURRIZA y ZABALA, I. lib., 388. or.” closed_toggle_background_color=”RGBA(255,255,255,0)” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”Open Sans||on||||||” title_font_size=”14px” body_font_size=”14px” custom_margin=”0px||6px||false|false” custom_padding=”1vw|0px|0px|0px|false|true” border_width_all=”0px” border_color_top=”#000000″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\nITURRIZA y ZABALA, Juan Ram\u00f3n de. Historia general de Vizcaya y ep\u00edtome de Las Encartaciones<\/em>. \u00c1ngel Rodr\u00edguez Herreroren Arg. Bilbao: Librer\u00eda Arturo, 1967 (1794ko eskuizkribua), lib. 2.<\/p>\n[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_code _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]](\"https:\/\/catalogomonumentaldiocesisbilbao.com\/wp-content\/uploads\/31-Encachado-del-portico-Santa-Marina-Arakaldo.jpg\"){kind=link}